Curatoren werken vaak tientallen uren voor niets - deze hoogleraar vindt dat schandalig

De overheid moet meer geld beschikbaar stellen voor fraudeonderzoek bij faillissementen. Dat zegt Tineke Hilverda, bijzonder hoogleraar faillissementsfraude (Radboud Universiteit).

Politie en de Belastingdienst verrichten een grootscheeps onderzoek naar fraude met sociale uitkeringen. Beeld null
Politie en de Belastingdienst verrichten een grootscheeps onderzoek naar fraude met sociale uitkeringen.

Curatoren (die een faillissement namens de rechtbank afwikkelen) krijgen betaald uit de boedel van een bankroet bedrijf. In geval van fraude is de boedel echter vaak leeggeplunderd. Daardoor werken curatoren volgens de scheidend hoogleraar vaak tientallen uren per zaak zonder vergoeding.

Sinds 1 juli hebben curatoren de wettelijke taak om fraude te signaleren en te melden bij de rechter-commissaris. Dit is een van de maatregelen waarmee het kabinet de strijd tegen katvangers, plof-bv's en andere vormen van faillissementsfraude probeert op te voeren. In bijna eenderde van de faillissementen in Nederland is sprake van fraude, becijfert het CBS. De schade voor de fiscus en andere schuldeisers bedraagt naar schatting zeker 1,6 miljard euro.

'Als je wilt dat curatoren de handschoen oppakken, moet je ze wel in staat stellen hun werk goed te doen', zegt Hilverda. Voor de normale werkzaamheden van de curator geldt een basisuurtarief van 203 euro per uur, maar de vergoeding kan oplopen tot meer dan het dubbele. Als de boedel leeg is, stelt de overheid een vergoeding beschikbaar via de zogeheten 'Garantstellingsregeling curatoren'. Die vergoeding geldt lang niet voor alle bedrijfsvormen.

Flip Schreurs van curatorenvereniging Insolad noemt het 'merkwaardig' dat de overheid de taken van curatoren verzwaart zonder daarvoor financiële middelen beschikbaar te stellen. 'Dit betekent dat curatoren bij een lege boedel tientallen uren voor niets werken. Prima dat curatoren fraude moeten signaleren, maar dan moet de overheid wel met klinkende munt bijspringen.'

'De bestrijding van fraude bij faillissementen is te versnipperd'

Ze heeft niet met een gerust hart afscheid genomen als hoogleraar faillissementsfraude, zegt Tineke Hilverda. Want hoewel er veel is verbeterd, is de bestrijding nog steeds niet op een aanvaardbaar peil. Lees hier het interview (+).

Ontmoedigend

Elke geïnvesteerde euro levert de maatschappij zeker het vijfvoudige op, in de vorm van boedelopbrengsten voor de fiscus en andere schuldeisers, zegt Schreurs. In 2014 stonden tegenover de 1 miljoen euro die de regeling kostte bijna 8 miljoen euro aan opbrengsten. Een jaar later bedroegen de opbrengsten ruim 6 miljoen euro, tegenover 1,4 miljoen euro kosten.

Extra ontmoedigend is dat de onbezoldigde inspanningen van curatoren ook juridisch gezien vaak niets opleveren, zegt Geurt te Biesebeek, curator namens het Helmondse Aben & Slag Advocaten. 'Wij komen regelmatig fraude tegen, maar met aangiften wordt vaak niets gedaan, dus werk je eigenlijk dubbel voor niets.'

Het Openbaar Ministerie bestrijdt dat meldingen van faillissementsfraude vaak blijven liggen. Het OM deed vorig jaar strafrechtelijk onderzoek naar 293 faillissementen, op een totaal van 600 faillissementen waarover melding was gedaan.

Een ander probleem in de strijd tegen faillissementsfraude is dat instanties vaak geen informatie met elkaar mogen delen, constateert Hilverda. Zo zou de Kamer van Koophandel bijvoorbeeld graag vermoedens van fraude of mensenhandel willen delen met justitie, maar daarvoor is een wijziging van de Handelsregisterwet nodig. Minister Kamp heeft daartoe een wetsvoorstel ingediend, maar dat ligt stil door de formatie. De Kamer van Koophandel mag al wel de Belastingdienst inlichten. Dit leverde de fiscus vorig jaar 1.250 tips op.

Ook de Fiod, die de afgelopen jaren tientallen netwerken van beroepsfraudeurs in kaart bracht, noemt de 'moeizame uitwisseling van informatie' als een van de belangrijkste barrières in de strijd tegen faillissementsfraude.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden