Curaçao houdt zich gedeisd voor Venezuela

De jachten lagen in de haven van de stad Puerto Cabello. Maar zoals op veel plekken in Venezuela wordt ook daar dagelijks gedemonstreerd. De jachthaven is dichtbij en rijken worden door de aanhang van president Chávez gezien als volksvijand nummer één. Chávez dreigde enkele maanden geleden alle jachten in beslag te nemen. 'Hij wilde het risico niet lopen,' zegt de Curaçaoënaar over de bevriende miljonair.

Ook de eigenaar van Polar, het bekendste biermerk in Venezuela, verhuisde zijn jacht naar Curaçao. En nog drie welstandige Venezolanen hebben gebeld of ze hun boot kunnen sturen, weet Perret-Gentil, mede-oprichter van de Curaçao Yachtclub.

De vloedgolven van de politieke turbulenties in Venezuela beuken op de Antilliaanse kust. Voor het eerst in zeventien jaar heeft de olieraffinaderij op Curaçao geheel stilgelegen. De raffinaderij, afgedankt door Shell en sindsdien in gebruik bij het Venezolaanse staatsbedrijf PDVSA, zat vanwege de staking zonder ruwe olie.

Geen van de ruim duizend werknemers werd ontslagen. 'We besteden nu veel tijd aan onderhoudswerkzaamheden', zegt Norman Chaclin, de beminnelijke directeur die sinds enkele weken de raffinaderij leidt. Zijn Venezolaanse voorganger vertrok begin december. Veel van zijn collega's in Caracas zagen hem als stakingsbreker, omdat de raffinaderij op het eiland eerst bleef doordraaien. Net zo werden enkele scheepsagenten op Curaçao onder druk gezet door hun contacten in Caracas om tankers niet af te handelen. 'Als Chávez valt, krijg je van ons geen werk meer.'

Maar Chávez is er nog steeds; de oliestroom is haperend op gang gekomen en de pijpen van de raffinaderij roken weer. Zij het dat het slechts enkele zijn. 'Wij stellen ons professioneel op. Het bedrijf moet blijven draaien. Dat is belangrijk voor PDVSA en voor het eiland,' aldus Chaclin, die Curaçaoënaar is.

Ook de koers van het eilandbestuur is die van een krampachtige neutraliteit. Aanvankelijk waren politici enthousiast over de linkse Chávez. Maar de liefde was helemaal over toen de eigengereide president vorig jaar het eiland bezocht en deed of hij de baas was.

Vanwege de raffinaderij is de Venezolaanse staat evenwel een belangrijke werkgever. Bovendien landen er jaarlijks meer dan 20 duizend Venezolanen op Curaçao. Velen komen voor zaken. Dus mogen de circa tweeduizend Venezolaanse eilandbewoners, in overgrote meerderheid tegen Chávez, van het eilandbestuur slechts algemene leuzen voor de vrede roepen bij hun protestmarsen.

Sommigen, zoals marktkoopman Eliezer Medina, ervaren het tijdelijk taboe op politiek als een opluchting. 'Hier leven wij onder het regime van koningin Wilhelmina en zijn wij gelukkig neutraal', aldus Medina, ondanks zijn 32 jaar Willemstad niet gehinderd door staatsrechtelijke kennis.

Medina werkt op de drijvende markt in de haven met zijn kleurige Madurodamhuisjes. Daar is het nog steeds opvallend rustig. Sinds begin december tot nu liepen er nog geen 54 tankers binnen in plaats van de gebruikelijke 350. Aangezien olietankers iets meer dan de helft van het verkeer in de haven uitmaken, is de omzet van het havenkantoor maar ook van scheepsagenturen, sleepboten, reparatiedokken en bedrijven waar tankers bunkeren, dramatisch gekelderd. Volgens Jan Sierhuis, commercieel directeur van het Havenkantoor, heeft alleen zijn bedrijf in de decembermaand al 1,5 miljoen Antilliaanse guldens omzet gederfd door de algemene staking.

De omzetstijging door schepen die uitweken, weegt daar lang niet tegenop, zegt Sierhuis. Zo gooide de Duitse cruisemaatschappij Seetours haar route om en legt nu in Willemstad aan. In december steeg de containeropslag met 20 procent vanwege schepen die in Venezuela niet konden lossen.

Andere Caraïbische eilanden hadden een benzineprobleem. Maar dankzij de benzine-opslag van de raffinaderij konden de Antillianen onbezorgd blijven rijden. Groenten en fruit, die dagelijks per boot uit Venezuela worden aangevoerd, waren de afgelopen weken schaars. Ook moesten de Antilliaanse keukens het stellen zonder volksvoedsel nummer één, de funchi, een soort polenta van Venezolaans maïsmeel.

Pepsi verloor markt vanwege een tekort aan plastic flessen. Polarbier verdween helemaal uit de schappen. Marktleider Amstel sprong in het gat. Maar ook Amstel, op Curaçao gemaakt, had zorgen. De brouwerij importeert de blikjes uit Venezuela. Hoewel bier uit de fles in is op Curaçao zijn blikjes usance bij het carnaval. De Venezolaanse leverancier heeft de deur weer opengegooid, maar het afvullen op Curaçao had in januari moeten beginnen. 'We hadden juist een heel mooi blik voor dit carnaval,' zegt Amstel-directeur Lieven van den Borght. Het is klein ondernemersleed.

Het groot ondernemersleed wacht mogelijk nog. 'Een crisis in Venezuela zal op de lange duur doorwerken in de hele economie', zegt Nick Muller, eigenaar van het Avila Beach Hotel .

De migratiedienst op de luchthaven ziet de storm reeds naderen: afgelopen jaar daalde het aantal bezoekers uit Venezuela met 16 procent. En de Kustwacht houdt rekening met een forse stijging van het aantal bootvluchtelingen uit Venezuela zonder eigen vervoer: illegalen die via mensensmokkelaars in open bootjes de Antillen proberen te bereiken in de hoop op werk en een beter bestaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden