Crisis slaat in de bouwsector nu pas echt toe

Het afgelopen kwartaal kwamen 44 procent minder woningen gereed dan een jaar eerder, maakte het CBS maandag bekend. Kwamen de cijfers als een verrassing?...

Niet echt. Bouwers en projectontwikkelaar zagen in de loop van 2008 al dat steeds meer projecten werden geschrapt. Het lukte niet 70 procent van de woningen op voorhand te verkopen, zoals banken eisen. Logischerwijs vertaalt zo’n terugloop zich anderhalf jaar later in minder gereedgekomen woningen, weten bouwers.

Toch is het schrikken als je de cijfers zo zwart op wit ziet staan, zeggen woningbouwdeskundigen. Daarbij is het aantal huizen dat woningcorporaties hebben gebouwd heel sterk teruggelopen. Waar de corporaties vorig jaar nog een recordaantal huizen bouwden, is dat het eerste kwartaal met 52 procent verminderd.

Hoe erg is dat voor de economie?

De bouwsector krijgt rake klappen. Bij projectontwikkelaars is het aantal werknemers gemiddeld al met 30 procent afgenomen, zegt koepelorganisatie Neprom. De Nederlandse Vereniging van Bouwbedrijven denkt dat de crisis in de bouw nu pas echt toeslaat. De vereniging houdt rekening met een flink aantal faillissementen en ontslagen.

Het is ook ongelukkig dat de teruggang het sterkst is bij de duurdere woningen. Als zo’n woning wordt verkocht, levert dat doorgaans veel werk op omdat een kettingverhuizing volgt – de bewoners die het oude huis betrekken, laten ook weer een leeg huis achter, enzovoort. Bij elke verhuizing wordt er verbouwd, geklust en aangeschaft. Dat blijft nu allemaal uit.

De woningmarkt loopt nu dus nog verder vast?

Als de ontwikkeling in het eerste kwartaal doorzet, en dat verwachten bouwers en ontwikkelaars wel, worden er 40 duizend woningen gebouwd, krap de helft van het aantal dat nodig is om de woningnood het hoofd te bieden. De wachtlijsten voor een huurwoning worden dus nog langer. De krapte op de koopmarkt zal zich laten voelen als de economie weer aantrekt. Vermoedelijk zullen de huizenprijzen dan snel stijgen.

De conclusie is dus dat de 700 miljoen die de overheid aan crisismaatregelen voor de bouw heeft uitgegeven, weggegooid geld zijn geweest?

Dat wordt zowel door VROM als de sector ontkent. Zonder zou het allemaal nog veel erger zijn geweest, is de boodschap. VROM ziet in de stevige daling zelfs het bewijs voor het succes van de regelingen. Het geld is nu op, en dat vertaalt zich direct in deze slechte cijfers, is de redenering.

Hoe krijgt een nieuw kabinet de cementmolens weer aan de praat?

Alle belangengroepen en deskundigen vragen de overheid: herstel het vertrouwen in de woningmarkt. Duidelijkheid over de plannen met hypotheekrente zou al veel goed doen. Daarbij zou de overheid corporaties meer investeringsruimte kunnen geven. Bijvoorbeeld door de Brusselse regelgeving die het voor corporaties duurder maakt woningen voor middeninkomens te bouwen, voorlopig niet door te voeren. Of de de vennootschapsbelasting af te schaffen.

Tjerk Gualthérie van Weezel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden