Vier vragen

Crises? Beleggers liggen er niet wakker van. Vier vragen over de stijgende beurskoersen

Hoe kan het dat het zo goed gaat met de beurskoersen, terwijl er zoveel dreigingen zijn? Oorlog, inflatie, vrees voor stagnatie: het maakt kennelijk niet uit, want de AEX staat alweer hoger dan voor het begin van de oorlog. Vier redenen waarom de koersen stijgen.

Peter de Waard
De skyline van Shanghai, de grootste stad van China, de tweede economie ter wereld. Beeld Aly Song / REUTERS
De skyline van Shanghai, de grootste stad van China, de tweede economie ter wereld.Beeld Aly Song / REUTERS

‘Je moet aandelen kopen als iedereen bang is’, zei superbelegger Warren Buffett. En die boodschap hebben aandeelhouders blijkbaar in hun oren geknoopt. Iedereen is angstig over de escalatie van de oorlog in Oekraïne en de enorme vluchtelingenstroom die daarmee gepaard gaat. Iedereen is ook angstig over het oplaaien van corona. Deze week ging Shanghai, de grootste stad van de tweede economie ter wereld, in lockdown.

Maar alle rampspoed deert de beurs niet. De AEX-index sloot woensdag 0,2 procent lager, op 733,88 punten. Dat is hoger dan op 23 februari, de dag voordat Poetin, toch tamelijk onverwacht, Oekraïne binnenviel. Toen sloot de index op 727,91 punten.

Op de beurs herhaalt zich het scenario van de uitbraak van de coronapandemie in maart 2020. Ook toen kelderden de koersen. Maar het herstel was spectaculair en de beursbonanza ging door totdat de lockdownmaatregelen in de westerse landen werden versoepeld. Ook nu was er na de inval een forse daling van de koersen, waarbij de index op 8 maart even op een dieptepunt van 656,77 stond. Maar sindsdien lijken er steeds minder vuiltjes aan de lucht. Hoe kunnen de beurzen zo stijgen?

Wordt de koersstijging gerechtvaardigd door de economische indicatoren?

Nee, die staan allemaal op rood. De afgelopen weken hebben alle professionele glazen-bolkijkers (CPB, IMF, DNB, Oeso en de economische bureaus van de grote banken) hun verontrusting uitgesproken over de gevolgen van deze oorlog. ‘De kwartaal-op-kwartaalgroei is negatief, waardoor Nederland in een recessie geraakt. In 2023 herstelt de kwartaalgroei, maar is de groei op jaarbasis vanwege overloop nihil,’ sombert het CPB.

Het economisch gunstigste scenario van een snelle Russische overwinning en het uitblijven van sancties viel meteen al in duigen. ‘Er is nu al sprake van een enorme aanbodschok met blijvend hogere prijzen voor olie, gas, metalen en graan’, aldus de Rabobank. De deskundigen van de bank trekken een vergelijking met de oliecrisis van 1973, die gevolgd werd door een ernstige recessie en een periode van stagflatie – economische stagnatie en hoge inflatie. Die zou nu in het ergste geval kunnen oplopen tot 10 procent, wat een ernstige aantasting van de koopkracht zou betekenen. Als burgers minder te besteden krijgen, daalt de groei en neemt het consumentenvertrouwen af.

Hebben de beursgenoteerde bedrijven daar dan geen last van?

Wel degelijk. Die worden dubbel geraakt. Er zal minder vraag zijn naar hun producten door de dalende koopkracht en een eventuele recessie. En daarnaast lijden veel AEX-fondsen ook onder de gevolgen van het terugtrekken van hun activiteiten in Rusland. Vorig jaar verkochten AEX-bedrijven er voor 6,4 miljard euro producten en diensten. Naast marktverlies zijn er ook grote eenmalige tegenvallers omdat complete fabrieken of diensten moeten worden afgeschreven. Heineken alleen al moet 400 miljoen euro afschrijven, wat ten koste gaat van de winst.

Lezen beleggers geen kranten of kijken ze niet naar journaals?

Zo wereldvreemd zijn ze niet. Maar ze zijn optimistischer dan de politieke analisten en Ruslandkenners. De koersen gingen al stijgen nadat er de eerste signalen waren van mogelijke onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. Beleggers denken dat een wapenstilstand mogelijk is, waarbij Rusland tevreden is met een neutraal Oekraïne en een erkenning van de Russische aanspraken op de Krim en de Donbas. Tot nu toe is dat echter onacceptabel voor de Oekraïense president Zelenski.

Daarnaast heeft de angst voor een recessie ook voordelen. De door beleggers gevreesde rentestijgingen van de ECB aan het einde van dit jaar worden daardoor mogelijk op de lange baan geschoven. En de ECB zou ook langer kunnen doorgaan met het opkoopprogramma. En dat betekent dat er enorm veel goedkoop geld naar de markt blijft stromen.

Op de kapitaalmarkt stijgt de rente. Dat betekent dat beleggers weer naar vastrentende waarden als obligaties gaan kijken. Hun aandelen verkopen ze dan toch?

Beleggers zijn huiverig nu al aandelen om te ruilen voor obligaties. De verwachting is dat obligaties door de verder stijgende rente nog in koers zullen dalen. Het is nog een beetje te vroeg. Rekening houdend met de torenhoge inflatie is het reële rendement op obligaties op dit moment nog dik negatief. ING stelde bij de publicatie van de laatste beleggingsbarometer dat er heel weinig verkopers in de markt zijn. Voorlopig blijven aandelen in trek.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden