Creatief boekhouden op landenniveau

Achtergrond..

AMSTERDAM Diverse Amerikaanse zakenbanken zijn afgelopen jaren de creatieve boekhouder geweest van landen in de eurozone. Niet alleen hielpen ze landen via fictieve valutatransacties boekhoudkundig aan extra gelden, ook poetsten ze begrotingen op door toekomstige opbrengsten van landingsrechten en loterijen in de begrotingen op te nemen.

Behalve Goldman Sachs, die met name voor de socialistische regeringen in Griekenland optrad als financiële goochelaar, blijkt ook JP Morgan zich hiervoor te hebben laten inhuren, door de tussentijdse conservatieve regering. Griekenland schendt al sinds de toetreding tot de euro de regels die aan de landen worden gesteld.

Na het Duitse weekblad Der Spiegel kwam afgelopen weekeinde The New York Times met een reconstructie van de diensten die deze zakenbanken verleenden aan Europese regeringen.

Goldman Sachs werd al in 2001 ingeschakeld door de toenmalige socialistische regering van Griekenland, die onder leiding stond van Costas Simitis, de voorganger van de huidige premier Papandreou als socialistisch leider.

Voor die regering werd een lening in dollars en yens omgezet tegen een eurolening voor een fantasiewisselkoers die 1 miljard euro extra opleverde. Goldman wilde Griekenland ook extra geld uitlenen met als zekerheid de landingsrechten van vliegvelden. De bank bood zelfs aan de toekomstige opbrengsten van de razend populaire Griekse staatsloterij OPAP alvast te gelde te maken. De operaties werden vernoemd naar mythologische figureren als Aeolos (de god van de wind) en Ariadne (van de gelijknamige draad). De Griekse regering onderhandelde zelf serieus over een plan om de beroemde Acropolis in Athene aan Goldman te verpanden.

De onthullingen brengen Goldman Sachs opnieuw in een slecht daglicht. De succesvolste zakenbank ter wereld kwam ook al onder vuur te liggen tijdens de kredietcrisis, waarbij ze een hoofdrol speelde met het verpakken en doorverkopen van Amerikaanse hypotheekportefeuilles via ondoorzichtige constructies. Goldman, dat een maand geleden nog bekendmaakte opnieuw vorstelijke bonussen te verstrekken, verdiende aan de Griekse deals 300 miljoen dollar aan provisies.

JP Morgan zou behalve de Griekse ook de Portugese en Italiaanse regeringen met allerlei innovatieve financiële producten hebben geholpen de begroting op te poetsen. Hierdoor konden bezuinigingen of lastenverhogingen worden voorkomen.

Eurostat, het statistisch bureau van de EU, ergert zich al jaren aan deze praktijken. Twee jaar geleden werd vastgesteld dat ‘in een aantal gevallen’ handelingen ‘uitsluitend bedoeld waren om een boekhoudkundig resultaat te verkrijgen’. Het leidde er alleen toe dat in 2004 valutatransacties tegen een fantasiekoers werden verboden.

Nog in november vorig jaar – vlak nadat de partij van Papandreou opnieuw aan de macht was gekomen – vloog een delegatie van Goldman onder leiding van bestuurslid Gary Cohn naar Athene met nieuwe voorstellen. Zo werd een plan voorgelegd om de kosten van de gezondheidszorg naar de toekomst te verschuiven – vergelijkbaar met het afsluiten van een tweede hypotheek om creditcardschulden af te betalen. Dit keer werd het voorstel afgewezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.