CPB nu wel positief over kabinet: verzorgingsstaat is vergrijzingsproof

Nederland is veel sterker uit de crisis gekomen. De crisismaatregelen om het begrotingstekort terug te dringen hebben op lange termijn een glorieus effect: de verzorgingsstaat is na de verbouwing houdbaar voor alle generaties. Dit concludeert het Centraal Planbureau in de studie Minder zorg om vergrijzing die vandaag is gepresenteerd.

Directeur van het Centraal Planbureau (CPB) Laura van Geest arriveert op het Binnenhof Beeld anp

Vier jaar geleden schetste het CPB in een vergelijkbare studie nog een doemscenario. Toen voorzagen de rekenmeesters dat de rijksoverheid op lange termijn bij ongewijzigd beleid jaarlijks 29 miljard euro extra zou uitgeven door de vergrijzing. Toen was de pensioenleeftijd nog 65 jaar en werd de ouderenzorg nog door het rijk geregeld.

Nu heeft het kabinet fors ingegrepen waardoor die uitgavenexplosie wordt voorkomen. De begrotingstijdbommen AOW en ouderenzorg zijn effectief gedemonteerd.

De pensioenleeftijd wordt stapsgewijs verhoogd naar 67 jaar en, belangrijker nog, daarna gekoppeld aan de levensverwachting. De vuistregel is nu dat de Nederlander gemiddeld iets meer dan 18 jaar AOW krijgt. Het CPB voorziet dat de levensverwachting voor degenen die in 2060 geboren worden, 88 jaar zal zijn. De pensioenleeftijd ligt dan rond 71,5 jaar.

De zorg voor hulpbehoevende thuiswonende ouderen wordt volgend jaar de verantwoordelijkheid van gemeenten. Bij de overdracht door het rijk staat een forse bezuiniging ingeboekt die stapsgewijs wordt doorgevoerd. Tegelijk wordt de drempel voor de toegang tot verpleeg- en verzorgingshuizen verhoogd.

Het CPB meent dat de verzorgingsstaat na deze ingrepen voor huidige en toekomstige generaties gegarandeerd is.

Na 2023 lopen zowel de uitgaven als de inkomsten van de rijksoverheid op. Omdat de inkomsten harder stijgen, is volgens het CPB sprake van een begrotingsoverschot. Dat kan worden gebruikt om de staatsschuld af te lossen. Die klus kan in 2080 geklaard zijn.

De inkomsten van de overheid lopen na 2023 op door hogere belastinginkomsten over de pensioenen die ouderen ontvangen. Daarnaast stijgen de opbrengsten van de indirecte belastingen zoals de btw door stijgende consumptie door gepensioneerden. Deze stijgende inkomsten compenseren volgens het CPB ruimschoots het wegvallen van de aardgasopbrengsten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.