Corporatie als weldoener in Derde Wereld

Woningcorporaties bouwen steeds minder woningen in Nederland en zijn steeds actiever in het buitenland, tot verbazing van het ministerie van VROM....

En dus staat De Nieuwe Unie een aantal Bulgaarse volkshuisvesters met raad en daad bij, en - indirect - met geld.

Daar wringt de schoen. Huurders en sinds kort ook het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) volgen de activiteiten van corporaties in het buitenland met argusogen. De verzelfstandigde sociale verhuurders hebben indertijd een grote zak belastinggeld meegekregen, en moeten zich nu inzetten voor Nederlandse huurders en huurwoningen, redeneren zij. En niet voor Bulgaren, hoe groot de problemen op de woningmarkt in Sofia ook mogen zijn.

'Ik begrijp de kritiek,' zegt Boogaard, die betrokken raakte bij de problematiek in Sofia via een Bulgaarse stagiaire. 'Projectjes in het buitenland moeten niet je hobby worden. Daar zijn corporaties niet voor. Wij doen vooral kortetermijnhulp, en willen snel weer wegwezen. En ons geld terug. Want we zijn er vooral voor de Nederlandse woningmarkt. Als je het zo doet, moet het kunnen.'

Boogaards verhaal - van een corporatie die bij toeval betrokken raakt bij een ontwikkelingsproject en op den duur ook financieel participeert - is exemplarisch, zegt Erik Beijer, directeur van Dutch International Guarantees for Housing (DIGH). DIGH probeert de bemoeienis van Nederlandse corporaties met woningbouw in arme landen in goede banen te leiden.

'Meer dan zeventig corporaties hebben dit soort contacten', zegt Beijer. 'Door pech en stroperige besluitvorming zijn de afspraken tussen corporaties, overheid en toezichthouders over wat precies mag en wat niet, nooit ondertekend. Maar gelukkig zijn we er bijna uit met VROM, en zet Dekker straks eindelijk de handtekening onder een regeling.'

Volgens de concepten waarvan Beijer zegt dat ze nu bij VROM liggen, mogen corporaties zich straks garant stellen voor leningen aan woningbouwprojecten in ontwikkelingslanden, mits zij aan een aantal strenge eisen voldoen. Zo moet de corporatie financieel gezond zijn, moeten de leningen passen in het Nederlandse beleid voor ontwikkelingssamenwerking, en mag een corporatie voor niet meer dan 0,3 promille van zijn balanstotaal garanties afgeven.

Met deze garanties wordt vervolgens geld geleend bij de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Die leningen - bijna zes miljoen euro tot nu toe, en maximaal 39,5 miljoen in 2005 en 2006 - gaan tegen gunstige condities de grens over. Corporaties hebben een hoge kredietwaardigheid (een zogenoemde AAA-rating), en kunnen dus tegen een lage rente lenen bij de BNG. 'Tot nu toe zijn alle termijnen keurig terugbetaald', zegt Beijer. 'Er is dus nog geen corporatie-euro de grens over gegaan. '

Het ministerie van VROM reageert minder juichend op de ambitieuze plannen van DIGH. 'Zooooo', zegt een woordvoerder, als hij de nieuwe plannen onder ogen krijgt. Twee dagen later weet hij het zeker. 'We gaan dit onderzoeken. Want een aantal garantstellingen zijn niet bij het ministerie gemeld. Wij willen weten of dit wel volgens de regels geschiedt.'

De Woonbond, de belangenorganisatie van huurders, is stelliger. 'Corporaties hangen graag de weldoener uit. Ze hebben toch meer dan genoeg geld', zegt beleidsmedewerker René van Genugten. 'De symboliek hiervan is totaal verkeerd. Ze zijn ooit gefinancierd met Nederlands belastinggeld, en dat moeten ze investeren in de Nederlands huurmarkt. Daar hebben we problemen genoeg.'

Van Geugten ergert zich ook aan de 'morele chantage' van de corporaties. '''Je kunt toch niet tegen goede huisvesting in ontwikkelingslanden zijn'', roepen ze dan. Nee, natuurlijk zijn we dat niet. Maar we vinden niet dat Nederlandse woningcorporaties zich daarmee moeten bemoeien. Laat ze liever de korting op de huursubsidie terugdraaien. Daar zijn ze voor.' Lex Pouw, bestuursvoorzitter van de Amsterdamse woningcorporatie Ymere, die onder meer actief is in Zuid-Afrika, vindt dat geneuzel. 'Luister, dit is een prachtig initiatief. Nederland exporteert waar het goed in is: ons schitterende systeem van volkshuisvesting en woningcorporaties. Die expertise moeten we delen met landen waar het allemaal veel minder goed geregeld is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden