analyseeconomische gevolgen

Corona-escalatie Italië voedt vrees voor economie: ‘recessie kan steeds dieper worden’

Donkere wolken pakken zich samen boven de wereldeconomie, nu het coronavirus ook buiten Azië belangrijke economische regio’s heeft besmet. Zondag werd het economische hart van Italië - de derde economie in de eurozone - in quarantaine geplaatst. 

Consumenten in een supermarkt in Milaan. Beeld AP

Op de beurzen is in een week tijd nog eens 6 biljoen euro van de waarde van bedrijven afgeslagen. Niemand weet of het einde in zicht is. De angst is dat productieketens worden ontregeld doordat iedereen van elkaar afhankelijk is. ‘Als er niet krachtdadig wordt opgetreden, zal de economie in een steeds dieper wordende recessie raken’, zegt econoom Harald Benink van de universiteit van Tilburg. Bedrijven zullen omvallen en de werkloosheid zal toenemen.

Het verloop van de AEX sinds begin januari. (In de app: klik op de afbeelding om hem te zien bewegen).Beeld de Volkskrant

Onheilsscenario’s zijn er te over. Beleggingsanalist Bruno Monteyne, voormalig directeur van de grootste Britse supermarktketen Tesco, waarschuwde afgelopen weekeinde zelfs voor voedselrellen. Hij raadde supermarkten aan distributieplannen te maken voor primaire levensbehoeften. De olieprijs is sinds begin dit jaar al met 30 procent gedaald, omdat de markt rekening houdt met minder vraag door een lagere groei en de olieproducerende landen niet in staat zijn het aanbod aan te passen.

Europese Centrale Bank

De koepel van Amerikaanse centrale banken verlaagde vorige week de rente met een half procentpunt. Op donderdag zal de Europese Centrale Bank iets moeten doen, omdat Europa nu in het epicentrum van de coronacrisis is komen te liggen. ‘Maar het echte antwoord moet niet komen van de monetaire instellingen. De overheden moeten laten zien dat zij het virus onder controle krijgen’, zegt Benink. ‘In China lijkt dat nu te zijn gelukt. Het isoleren van Lombardije moet de rest van  Europa wakker schudden.’

Het economische samenwerkingsverband Oeso verlaagde vorige week de groeiverwachting voor de wereldeconomie in 2020 van 2,9 naar 2,4 procent – de laagste groei sinds 2009. Denktank Oxford Economics verwacht dat de groei zelfs tot 1,8 procent zou kunnen dalen als de pandemie escaleert. ‘Dat kost de wereldeconomie 1,1 biljoen dollar – dat is een economie met de omvang van Indonesië, de zestiende economie van de wereld’, aldus de denktank. 

Ook Nederland is kwetsbaar, want bij uitstek een distributieland. Leon Willems, woordvoerder van het Rotterdamse havenbedrijf, zegt dat er per crisismaand twee miljoen ton minder aan containers worden overgeslagen – ‘gerekend vanaf Chinees Nieuwjaar, 25 januari’. Vrijdag bleek dat 750 bedrijven in Nederland al werktijdverkorting hebben aangevraagd.

Vrijwilligers reinigen de straat in Beijing. Beeld Getty Images

Econoom Benink hoopt dat de coronacrisis ook iets oplevert: het inzicht dat de productie niet moet worden geconcentreerd op plekken waar die het goedkoopst is. ‘Als alles in China wordt gemaakt, maakt je dat bijzonder kwetsbaar. Misschien kan diversificatie van de economie een les van deze crisis zijn.’

AEX-index

De AEX-index, de graadmeter van de Amsterdamse beurs, is in de afgelopen twaalf dagen met bijna 100 punten gedaald: 15,5 procent. Dat verlies is groter dan in de twaalf dagen na het bankroet van de bank Lehman Brothers op 15 september 2008 (14,5 procent) of de twaalf dagen na de terreuraanslagen in New York op 11 september 2001 (6,3 procent), toen de VS enige tijd op slot ging.

Corné van Zeijl, analist van fondsbeheerder Actiam, durft zich niet te wagen aan een voorspelling wat de beurs de komende week zal doen. ‘Geruststellend is dat de beurzen in China en Zuid-Korea het dieptepunt achter de rug lijken te hebben. In China was het dieptepunt van de markt alweer een maand geleden. In Korea ruim een week geleden. Hier zit nog veel angst in de markt, maar angst is nooit permanent.’

Van Zeijl verwacht dat de corona-crisis sneller overgaat dan de kredietcrisis van 2008/2009. ‘Toen leek het hele financiële stelsel permanent in ongerede te zijn geraakt. Nu weet je dat het een keer overgaat.’ Ook Benink voorspelt dat het niet zo erg wordt als in 2008 en 2009. ‘Het is van meer voorbijgaande aard.’ Niettemin verwacht hij recessies in landen als Duitsland en Frankrijk. ‘En Italië zat eigenlijk al in een recessie.’

Een meter afstand houden? Nog niet op het zonnige terras in Rome

In de strijd tegen het coronavirus kondigde de Italiaanse premier Conte zaterdagavond een dertien pagina’s tellend decreet af vol nieuwe regels over restaurant,- sportschool-, of openbaarvervoergebruik. Een dag later verkeert de bevolking vooral in verwarring over die regels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden