Concurrentie ontstaat rond psychische zorg

Patiënten met lichte psychiatrische aandoeningen zijn inzet geworden van een concurrentiestrijd. Grote instellingen voor geestelijke gezondheidszorg (ggz) willen die hulp naar zich toe halen, door deze categorie patiënten in de huisartspraktijk te laten behandelen door daar eigen, goedkope, hulpverleners te stationeren....

Die komen daarmee op het terrein waarop maatschappelijk werkers en eerstelijnspsychologen al langer actief zijn. Dit territoriumgevecht is verhevigd nu het overgrote deel van de ggz-hulp sinds 1 januari is opgenomen in het basispakket (zie inzet).

Het nieuwste wapen in de strijd is de behandelmethode Indigo, ontwikkeld door de Utrechtse ggz-reus Altrecht, die sinds 2006 volgens deze formule werkt bij 450 van de 500 huisartsen in de regio.

Daarbij wordt de patiënt dicht bij huis, in de praktijk van de huisarts, behandeld in maximaal zeven gesprekken.

De behandelaar is geen specialist zoals een psychiater of psychotherapeut, maar een generalist, een sociaal-psychiatrisch verpleegkundige (spv) of psycholoog, die vanuit de instelling is gedetacheerd.

Het Indigo-format is overgenomen door vijf andere ggz-instellingen: De Gelderse Roos, Emergis (Zeeland), GGZ Drenthe, Meerkanten (Noord-Veluwe) en Dijk en Duin (Noord-Holland), Binnenkort is het te koop bij de franchise-organisatie Indigo Nederland, waarvan de zes instituten aandeelhouder zijn.

Altrecht-topman Peter Hoppener ziet geen grote winsten in het verschiet. Winst maken, laat staan uitkeren aan aandeelhouders, is ook niet het doel van Indigo’, zegt hij. ‘Al hebben we natuurlijk wel geld nodig voor de marketing en voor de ict. Nu de concurrentie in de ggz toeneemt, is het vooral belangrijk ons marktaandeel te vergroten.’ In 2007 werden alleen al bij Altrecht 7.000 cliënten volgens de Indigo-formule geholpen. .

Van een hogere omzet in de specialistische afdelingen is nog geen sprake, benadrukt Hoppener. ‘Wij hebben vijftien procent van ons budget voor die hulp overgeheveld naar de generalistische eerstelijnszorg in de huisartspraktijk. Maar de tarieven daar zijn lager. In een commercieel bedrijf zouden de aandeelhouders dat nooit hebben goedgevonden.’ Op de lange termijn (Indigo is net begonnen) hopen de zes partners op een totaalomzet van 50 miljoen euro. ‘Maar voorlopig zal het een hele toer zijn om onze investeringen terug te verdienen’, zegt Ron Akkerman, Hoppeners collega van De Gelderse Roos in Wolfheze.

Het verplaatsen van eenvoudige hulp naar de huisartspraktijk is echter maar het halve verhaal. De ggz-organisaties krijgen daardoor ook meer ruimte om zich met hun kerntaak bezig te houden, het behandelen van patiënten met meer complexe aandoeningen, zogeheten tweedelijnshulp. Daarvoor bestaan nog altijd wachtlijsten. Die kunnen verdwijnen door de eenvoudige behandelingen de deur uit te doen. ‘Beschouw Indigo maar als de fysiotherapeut van de ggz. Mensen met gewrichtsklachten hebben ook niet allemaal een orthopeed nodig.’

Vooruitlopend op de nieuwe financieringswijze detacheerden ggz-instituten de afgelopen jaren al zogeheten praktijkondersteuners bij huisartsen. In totaal werken zo’n 700 ondersteuners in 80 procent van de praktijken. Er zijn ook zelfstandige spv’ers. Ondersteuners geven advies aan de huisarts en verwijzen zo nodig door. Soms behandelen ze patiënten. Indio gaat een stapje verder door die hulp te protocolleren.

Niet iedereeen is er gelukkig mee dat veel praktijkondersteuners banden hebben met ggz-instituten. Zorgverzekeraar Menzis is bang dat lichte patiënten worden overbehandeld of bij eventuele doorverwijzing automatisch terechtkomen bij het ‘moederbedrijf’ van de ondersteuner. Hoppener bestrijdt dat: ‘Slechts eenderde van de Indigo-cliënten wordt doorverwezen. De cliënt kan zelf kiezen naar wie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden