Commissarissen VS blijven langer in dienst

De top van het Nederlandse bedrijfsleven staat niet direct bekend als jong, fris en divers, maar het kan nog erger. Amerikaanse commissarissen zijn gemiddeld bijna 62 jaar. Dat is twee jaar ouder dan hun Nederlandse collega's. De Amerikanen zitten ook bijna twee keer zo lang op hun post: ruim acht jaar. Daardoor zijn er twijfels over hun onafhankelijkheid en scherpte.

Raad van Commissarissen van Ahold Beeld anp
Raad van Commissarissen van AholdBeeld anp

Dat blijkt uit onderzoek van de Financial Times (FT) naar de samenstelling van de raad van commissarissen bij vijfduizend bedrijven in de Verenigde Staten en Europa. De zakenkrant deed het onderzoek omdat er in de VS door grote beleggers steeds luider gemopperd wordt over schandalen door gebrekkig toezicht.

Commissarissen moeten toezicht houden op de dagelijkse bestuurders van een bedrijf, maar dat gaat geregeld mis. De Financial Times noemt Chipotle Mexican Grill als voorbeeld, een Amerikaanse burritoketen die getroffen werd door een uitbraak van salmonella en e-coli. Daardoor kelderde de beurskoers 40 procent.

Volgens boze aandeelhouders, die de waarde van hun belegging deels in rook zagen opgaan, deden de commissarissen veel te weinig om de crisis aan te pakken. Die toezichthouders zaten gemiddeld al dertien jaar op hun post. Hun aanpak was 'traag, oppervlakkig en niet overtuigend', schreef de door de FT geciteerde CtW Investment Group, die een aantal pensioenfondsen vertegenwoordigt, in een open brief. Volgens CtW is het de hoogste tijd voor 'echt onafhankelijk toezicht' bij de keten. Als een commissaris te lang op het pluche zit, groeit het risico dat hij te klef wordt met het management dat de dagelijks leiding heeft. Ook zou door gewenning het kritisch vermogen steeds minder worden.

Male, stale and frail

In de VS zijn er geen wetten of codes die de zittingsduur van commissarissen aan banden leggen. In Nederland moet een commissaris volgens de huidige code voor goed bedrijfsbestuur na drie perioden van vier jaar aftreden. Een commissie die werkt aan een opfrisbeurt van de code wil terug naar twee perioden, maximaal acht jaar dus. Dat is opvallend, omdat Nederlandse commissarissen nu gemiddeld slechts 4,6 jaar op hun post zitten. Alleen in Rusland en Finland is dat nog minder. Nederlandse commissarissen zijn met gemiddeld bijna 60 jaar wel relatief oud. Alleen hun collega's in Spanje, Canada en de VS zijn ouder.

Volgens de Financial Times blijkt uit het onderzoek dat de Amerikaanse raden vooral male, stale and frail zijn: mannelijk, duf en kwetsbaar. Grote Amerikaanse beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars vinden het de hoogste tijd voor een frisse wind. Daarbij zouden ook meer vrouwelijke commissarissen en mensen uit minderheidsgroepen benoemd moeten worden. De top van het Amerikaanse bedrijfsleven bestaat volgens het FT-onderzoek voor slechts 15 procent uit vrouwen. In Europa is dat 25 procent. Nederland zit volgens de FT met bijna een kwart vrouwelijke commissarissen in de middenmoot.

null Beeld
Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden