Comeback van Exportweltmeister lijkt tijdelijk

Duitsland voert weer meer uit. Heeft de Exportweltmeister inderdaad de weg naar boven gevonden? Nee, zeggen specialisten...

amsterdam In Duitsland zelf wordt al gesproken over de Comeback des Exportweltmeisters. De export was er in juni namelijk 7 procent hoger dan een maand eerder, en dat was de sterkste stijging in drie jaar. Het lijkt erop dat de economie een V-vormig herstel doormaakt en zich razendsnel opricht na de knock-outslag van de kredietcrisis eind vorig jaar.

Maar de meeste economen willen zover niet gaan. Ze wijzen erop dat de export nog altijd 22,3 procent lager ligt dan een jaar eerder. Bovendien is de crisis nog lang niet uitgewerkt. Er komt waarschijnlijk nog een cyclus van hogere werkloosheid, lagere bestedingen en minder investeringen aan.

De exportgroei stelt analist Cees Rijsdijk van SNS Securities vooralsnog voor raadselen. ‘Het is op zich hoopgevend, maar ik twijfel of dit het definitieve herstel inluidt.’

Duitsland levert vooral kapitaalgoederen aan het buitenland, zoals machines waarmee producten worden gemaakt. Dit in tegenstelling tot een land als China, dat vooral consumptiegoederen exporteert. De Duitse export is daarom grotendeels afhankelijk van de investeringen in andere landen.

Toen de kredietcrisis uitbrak werden investeringen overal ter wereld stopgezet, waardoor de Duitse export instortte. ‘Maar sommige investeringen kun je niet eeuwig uitstellen’, zegt Rijsdijk, ‘Vervangingsinvesteringen bijvoorbeeld. Het kan zijn dat de exportgroei hierdoor wordt veroorzaakt, want bedrijven doen nog geen uitbreidingsinvesteringen.’

Ook op Shahin Kamalodin, econoom bij Rabobank, maken de exportcijfers weinig indruk. ‘Deze stijging past in de voorraadcyclus die de wereldeconomie nu doormaakt. Eind vorig jaar en begin dit jaar gingen bedrijven uit van de allerzwartste toekomstvoorspellingen. Bestellingen werden geannuleerd, investeringen werden uitgesteld en voorraden werden in recordtempo afgebouwd. Toen de allersomberste voorspellingen niet uitkwamen, gingen ze weer bijbestellen. Daar zitten we nu middenin.’

De Duitse export zal dus nog wel even blijven stijgen, denkt Kamalodin. ‘Zeker de komende maanden, maar begin 2010 is de voorraadcyclus afgelopen. Verdere groei kan dan alleen optreden als de vraag naar goederen bij de eindgebruikers, de consumenten, weer aantrekt. Maar wij verwachten niet dat dat zal gebeuren. In de westerse wereld zullen mensen meer gaan sparen en minder gaan uitgeven. Duitsland zal het van de eigen consumptie moeten hebben, maar door de oplopende werkloosheid zal de binnenlandse vraag eerder afzwakken.’ De groei van de export moet volgens Kamalodin dus eerder worden gezien als een tijdelijke opleving.

Duitsland lijdt vooral onder de malaise in Oost-Europa. Door de kredietcrisis is de geldstroom naar deze regio opgedroogd, waardoor veel investeringen zijn geannuleerd. Duitsland moet het op dit moment daarom vooral hebben van de export naar landen in de eurozone. Donderdag bleek al dat de stijging van de export vooral wordt gedreven door orders uit de eurolanden.

Het goede nieuws over de export werd overschaduwd door cijfers over de industriële productie die in juni licht (0,1 procent) is gedaald. Dat was een domper na de stijging van 4,3 procent een maand eerder. De daling werd vooral veroorzaakt door een kleinere productie van consumptiegoederen (min 1,6 procent) en een krimp in de bouw (min 1,4 procent).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden