Cocktailcultuur van jaren vijftig herleeft

'Joe Sixpack', het cliché van de voetbalvandaal die tijdens een wedstrijd zes blikjes bier achterover slaat, is definitief op z'n retour....

Want de cocktail, die hoogtij vierde in de jaren vijftig, verdringt het bier- en longnecktijdperk, stelt analist Gerard Rijk, hoofd van de onderzoekssector voeding en drank bij ING Financial Markets. 'Reken maar dat Heineken met dichtgeknepen billen toeleeft naar het sluiten van de boeken over 2003.'

Reden voor de komst van de cocktail is volgens Rijk de nieuwe generatie drinkers, die opgroeit met mixdrankjes als Bacardi Breezer en Smirnoff Ice en nu volwassen wordt. 'Zij mogen vanaf hun achttiende of 21ste de slijterij in - vooral in Amerika is de controle op drankverkoop aan minderjarigen heel streng - en kopen daar pure wodka en jenever om thuis zelf mee te gaan mixen.'

De longneck-flesjes met mixdrankjes waarmee tieners opgroeien, verkochten na hun introductie rond de eeuwwisseling explosief: in Noord-Amerika, de grootste afzetmarkt, snoepten ze binnen een jaar ruim 2 procent van de totale biermarkt af, in Groot-Brittannië was dat bijna 3 procent en in Australië hebben ze kort na hun introductie 8 procent van alle bierdrinkers veroverd.

Om hun longnecks grootschalig te kunnen verkopen, baseerden Bacardi en Smirnoff-eigenaar Diageo hun mixdrankjes niet op gestookte, maar op gebrouwen drank. Dan mogen supermarkten ze verkopen en zijn ze voor tieners makkelijk toegankelijk.

Maar de groei is eruit. Ouders, die volgens Rijk de mixdrankjes in groten getale voor hun kroost inkochten, realiseren zich in toenemende waarom hun vijftienjarige aangeschoten op de bank ligt - de fruitige drankjes bevatten 5 procent alcohol. Vrouwen hebben volgens de analist ontdekt dat het gistarme product niet light is, maar, net als bier, een heuse dikmaker is. En tandartsen waarschuwen hun patiëntjes dat de 'scheppen suiker' in het drankje weleens de oorzaak kunnen zijn van hun tandbederf.

Om de jeugd te beschermen heft de Zwitserse overheid sinds deze week 1,50 Zwitserse Francs belasting per flesje. Duitsland overweegt een verhoging van de prijs met een euro per stuk. 'Daarmee wordt het voor jongeren onbetaalbaar en kelderen de omzetten', zegt Gerard Rijk.

Maar wat de bierbrouwers hoopten komt niet uit: de longneck-hype is weliswaar voorbij, maar bier schiet daar niets mee op. De volwassen geworden jeugd koopt gedestilleerde drank die in zelfgemixte cocktails verdwijnt, blijkt uit het rapport Beer blip: No brake on spirits, dat ING vorige week publiceerde. Het aantal verkochte hectoliters gedestilleerd stijgt explosief, terwijl de biermarkt harde klappen incasseert.

Dronken Nederlanders tien jaar geleden nog gemiddeld 83,5 liter bier per jaar, in 2002 was dat nog 79,2 liter. In andere landen is die daling nog dramatischer: de gemiddelde Duitser drinkt 123 liter bier per jaar, waar dat tien jaar geleden nog 142 liter was. En die daling zet door, verwacht het Centraal Brouwerij Kantoor.

De marketingmachine die drankstokers tot voor kort inzetten om hun mixdrankjes te promoten, draait nu op volle toeren om wodka en jenever aan de man te brengen. Cocktailbars krijgen gratis neonreclame, tropische parasols en 'pluutjes' voor op het drankje van de producenten, en gedestilleerd wordt verkocht met recepten voor een daiquiri of een bloody mary.

Volgens Gerard Rijk heeft de cocktailbar de VS en Groot-Brittannië al veroverd, en werft elke zichzelf respecterende West-Europese discotheek klanten met de leus 'cocktailbar aanwezig'. Want de metrosexual van nu, stelt Rijk, wil een trendy drankje. 'En van gedestilleerd krijgt-ie bovendien geen bierbuik.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden