Claimorganisatie wil 3,2 miljard voor slachtoffers woekerpolissen NN: vier vragen

Wakkerpolis stapt naar de rechter om verzekeraar Nationale Nederlanden te dwingen tot betaling van 3,2 miljard euro aan een half miljoen klanten.

Het kantoor van de Nationale Nederlanden in Rotterdam, met aan de buitenkant een portret van koning Willem Alexander en prinses Beatrix. Beeld anp

Waar gaat deze massaclaim over?

Over het feit dat NN zijn klanten in de jaren voor de economische crisis (1990-2008) niet duidelijk vertelde hoeveel beleggingsverzekeringen nu eigenlijk kostten. In de verzekeringspremie waren verborgen kosten verwerkt. Daardoor dachten de klanten van NN dat een veel groter deel van hun inleg werd belegd dan in werkelijkheid het geval was. Claimorganisatie Wakkerpolis baseert de massaclaim op een uitspraak van het klachteninstituut voor de financiële dienstverlening (Kifid) uit maart 2016.

Het Kifid oordeelde toen dat NN een individuele woekerpolisklant ongeveer 15.000 euro aan teveel berekende kosten moest terugbetalen. NN verkocht in 1997 een beleggingsverzekering aan deze klant. De verkoopkosten van de polis, zoals de provisie voor de tussenpersoon en de administratiekosten, schoot NN als het ware voor. Vervolgens hield de verzekeraar de eerste jaren een groot deel van de premies in om het voorgeschoten bedrag te verrekenen (inclusief rente). De klant dacht dat NN zijn premie voor hem belegde, maar in feite betaalde hij die eerste jaren de commissie van zijn verzekeringsagent af. Hierover zweeg NN. Een ander deel van de premie ging op aan een overlijdensrisicoverzekering bij de polis inbegrepen. Ook daar was NN niet duidelijk over.

Waarom is deze uitspraak volgens Wakkerpolis zo belangrijk?

Het Kifid is de afgelopen jaren bedolven onder de woekerpoliszaken. Het instituut kan die onmogelijk allemaal behandelen. Daarom kwam het met 'richtinggevende jurisprudentie'; uitspraken die als uitgangspunt kunnen dienen voor eventuele schikkingen. Het bovengenoemde proefproces, aangespannen door Wakkerpolis, leverde zo'n richtinggevend oordeel op. Volgens Wakkerpolis wijst een grondige analyse van 2.200 woekerpolissen uit dat NN honderdduizenden klanten op dezelfde manier heeft benadeeld als de man uit het proefproces. Wakkerpolis stapt nu naar de rechter om NN te dwingen ook die klanten te compenseren. De massaclaim komt neer op gemiddeld 5.500 euro per polis. NN wilde gisteren nog niet reageren.

Hoe groot is de kans dat NN de rechtszaak verliest?

De rechtbank moet het belang van twee fundamentele rechten tegen elkaar afwegen. Enerzijds hadden verzekeraars in 1997 nog geen wettelijke plicht om alle verborgen kosten van beleggingsverzekeringen aan hun klanten te melden. Het toezicht op financiële instellingen was toen soepeler dan nu. Die meldplicht kwam er pas in 2008. NN beroept zich daarom op de rechtszekerheid: als de rechter nu besluit dat verzekeraars die kosten in 1997 wel hadden moeten melden, dan past de rechter achteraf de wetgeving aan. Iets dat volgens NN niet kan in een rechtsstaat.

De advocaten van de gedupeerde klanten zien dit anders. NN kon zoveel woekerpolissen verkopen, omdat de verzekeraar belangrijke kosten verzweeg. Daardoor leek het product aantrekkelijker. Die handelwijze is in strijd met de goede trouw, ook een belangrijk uitgangspunt van het Nederlands recht. Dit rechtsprincipe houdt in dat personen die te goeder trouw een contract aangaan, en daarbij door de tegenpartij bewust worden bedonderd, meer juridische bescherming genieten dan zij op grond van het contract zouden hebben.

En hoe gaat het nu verder?

NN kan de zaak schikken of het op de rechtszaak laten aankomen. In 2008 betaalden Nederlandse verzekeraars al een keer compensatie voor de woekerpolissen. Met die tamelijk magere compensatie, de zogenoemde Wabeke-norm, namen gedupeerden vaak geen genoegen. Tegen alle grote Nederlandse verzekeraars lopen daarom nog steeds rechtszaken over de woekerpolisaffaire. Wakkerpolis kondigde maandag aan na NN ook ASR en Achmea voor de rechter te zullen dagen.

Vijf vragen over de woekerpolisaffaire
Al jaren sleept de woekerpolisaffaire in Nederland zich voort. Met de komst van allerlei nieuwe massarechtszaken en claimorganisaties lijkt het alleen maar erger te worden. (+)

Omstreden deals woekerpolis onder vuur
Belangenorganisaties eisen dat alle gedupeerden van woekerpolissen dezelfde, hogere schadevergoeding krijgen als mensen die individueel naar de rechter zijn gestapt.

Confrontatie met de SNS: 'Wanneer krijg ik mijn geld terug?'
Van de 12.000 euro die Volkskrant-redacteur Toine Heijmans inlegde op zijn woekerpolis hield SNS Reaal 4.800 euro in. Dit jaar kreeg hij 88 euro compensatie. Vraag aan de SNS-directeur: 'Ben ik te naïef geweest of waren jullie te slim?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.