Chinezen maken steeds langere werkdagen

Voor de ingang staat een houten plank. Erachter wordt aan de tegelvloer gewerkt. Maar de eigenaar van Chinees restaurant Ling Hong in Diemen wil best een praatje maken....

Dat het slecht gaat met de Chinese horecasector, waar 80 procent van de Chinese beroepsbevolking in Nederland werkt, zul je van de 2700 restauranthouders zelf niet horen. De gesloten gemeenschap hangt haar vuile was niet buiten. Maar slecht gaat het, zo blijkt uit een onderzoek dat in opdracht van de ministeries van Volksgezondheid en Binnenlandse Zaken werd verricht.

Volgens onderzoeker R. Vogels van het Sociaal en Cultureel Planbureau, verkeert de Chinese gemeenschap in een patstelling. 'De Chinezen zijn intern verdeeld, tussen verschillende etnische groepen en tussen werkgevers en werknemers. Daardoor kan men de eigen problemen niet oplossen. De overheid moet daarom bijspringen.'

Een koude sanering van de branche is volgens Vogels onvermijdelijk. 'Er gaan veel kleine familierestaurants failliet de komende jaren.' M. Koster, voorzitter van de Horecabond FNV, is het met Vogels eens. 'Er zijn gewoon te veel restaurants. Ze concurreren op leven en dood, met maaltijden voor een prijs waar je nog niet eens de ingrediënten voor kunt kopen. Intussen wil elke Chinees in de keuken wel zijn eigen zaak beginnen.'

De Chinese horeca wordt gekenmerkt door zwaar werk, lage lonen, lange dagen en werkweken van zestig, zeventig uur. De Horeca-CAO wordt massaal ontdoken. 'Elk restaurant heeft bovendien twee of drie illegalen in de keuken staan. De legale werknemers werken deels zwart', zegt een Chinees die anoniem wil blijven, en die 25 jaar werkzaam is in de branche.

De Horecabond FNV probeert al jaren voet aan de grond te krijgen in de sector. Zo werd de CAO in het Chinees vertaald. Bondsvoorzitter Koster: 'Steeds meer Chinese werknemers weten wat hun rechten zijn, maar ze durven het niet op te nemen met hun baas. Het gevolg is dat ze daardoor nog ongelukkiger zijn dan voorheen.'

Werknemers die de bond inschakelen, krijgen volgens Koster vaak te maken met intimidatie en zelfs lijfelijk geweld. 'Het is een gesloten wereld. Wie voor zijn rechten opkomt, komt er bij een andere baas niet meer in.' Dat klemt te meer omdat laaggeschoolde, gebrekkig Nederlands sprekende Chinezen min of meer tot de branche veroordeeld zijn.

De werkgevers hebben intussen hun eigen problemen. 'Het personeelsgebrek is een ramp', zegt Hu Yung Wu van restaurant Happy China in Diemen (zeven werknemers). 'Dat restaurants illegalen aannemen komt omdat er niemand anders te krijgen is. Aan niet-Chinees personeel hebben we niets, want de klanten willen een Chinees gezicht in de zaak.'

Wu, gezeten naast een groot aquarium met goudvissen, gelooft niet in een grootschalige sanering. 'Als twaalf uur per dag werken niet genoeg is, gaat een Chinese familie zestien uur werken.' Wu gelooft dat de jonge, in Nederland opgegroeide generatie het Chinese restaurantwezen kan vernieuwen. 'Jammer genoeg willen de jongeren niet meer zo hard werken als hun ouders. Als ze ergens buiten de horeca een mooie baan kunnen krijgen, zijn ze weg.'

Ondernemersorganisatie Koninklijke Horeca Nederland, waarbij ruim 600 Chinese restaurateurs zijn aangesloten, werkt samen met een marketingbureau aan een cursus die Chinese ondernemers moet leren hoe ze het rendement van hun zaak kunnen verbeteren. Voorzitter Theo Chang van de sector Chinese restaurants: 'Je moet de prijzen niet verlagen, maar je menukaart verversen. Geen 300 gerechten, maar een beperkt, wisselend assortiment dat de klant verrast.'

Onderzoeker Vogels put intussen hoop uit het feit dat de Chinese gemeenschap uit haar isolement kruipt en een beroep op de overheid begint te doen. 'Het zou goed zijn als de Chinezen de status van etnische minderheid krijgen. Dan kunnen we beleid ontwikkelen voor deze groep.'

Maar dat veel Chinese ondernemers van de overheid niets moeten hebben, laat zich raden. Zoals de eigenaar van restaurant Jade Fae Chui in de Bijlmermeer zegt: 'Plannen om de Chinese horeca te verbeteren? Niets mee te maken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden