China weigert handelsmuren af te breken

Na de elegante afhandeling van de politiek beladen onderwerpen in Peking heeft president Clinton in Shanghai ontspannen kennisgemaakt met een nieuw China....

Van onze correspondent

HONGKONG

De Amerikaanse president bezocht gisteren de effectenbeurs, die pas is verhuisd naar een kolossaal nieuw gebouw. De beurs is het middelpunt van de succesvolle overgang naar het marktsocialisme. De hypermoderne effectenbeurs ligt in Pudong, de meest ambitieuze nieuwbouwwijk van Azië, en symboliseert de aspiratie van Shanghai om zijn vooroorlogse positie als handelscentrum van het Verre Oosten terug te veroveren.

De handelaren maakten hun gast erelid van de effectenbeurs en toonden hem de allerlaatste snufjes op het gebied van elektronisch handelen. Clinton prees Shanghai als 'de plek waar het Oosten het Westen ontmoet'. Maar de president gaf ook te kennen dat hij teleurgesteld is over de slechte toegankelijheid van de Chinese markt voor het Amerikaanse bedrijfsleven.

Het afbreken van de Chinese handelsmuren stond hoog op het Amerikaanse verlanglijstje, maar Peking gaf in het getouwtrek geen krimp. De eerste euforie na het succesvolle verloop van de etappe Peking begint weg te ebben, nu de economische zwaargewichten in de delegatie openlijk hun frustratie uitten over de weigering van China om zelfs maar de kleinste concessie te doen.

Volgens William Daley, minister van Handel, schaadt dit niet alleen het zakenklimaat: 'Het gebrek aan vooruitgang kan overslaan naar andere terreinen en de betrekkingen vergiftigen', waarschuwde hij.

Washington wil vooral dat Peking investeringen minder beperkingen oplegt.

Clinton legde er de nadruk op dat China alleen volwaardig kan meetellen en lid worden van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), mits het zich aan dezelfde regels onderwerpt als andere landen. De communistische top wil graag lid worden van de WTO, maar vindt dat het als ontwikkelingsland recht heeft op een uitzonderingspositie.

Amerikaanse zakenlieden ergeren zich steeds meer aan de onverzettelijkheid van China. Maar bij andere programmapunten van Clintons bezoek overheersten het enthousiasme en de steun voor de dynamische veranderingen die China momenteel ondergaat.

In Shanghai kopen steeds meer Chinezen hun huurhuis. De autoriteiten proberen daarmee een einde te maken aan de onbetaalbare, zo goed als gratis huisvesting die bedrijven hun personeel bieden.

De Clintons bezochten gisteren een nieuwbouwproject voor de snel groeiende middenklasse, waar de projectontwikkelaar zijn woningen voor gemiddeld een miljoen yuan (250 duizen gulden) van de hand doet.

De informele discussies die Clinton via de radio en in groepsgesprekken met intellectuelen voerde, waren in Taiwan het onderwerp van de dag. Het bezoek van de president wordt op Taiwan, dat militaire steun van de VS krijgt, argwanend gevolgd, omdat China niets liever wil dan de steun van Washington voor hereniging.

Toen Clinton zei dat hij voorstander is van de vreedzame hereniging van de twee landen en dat hij Taiwan voorlopig niet lid ziet worden van internationale organisaties , reageerde Taipei verbolgen.

'Een bevestiging van staand beleid', riep een medewerker van Clinton in een poging een diplomatieke rel te voorkomen. 'Informeel gebabbel', zei een ander. Maar de Taiwanese regering liet bars weten dat Washington en Peking zich niet met andermans zaken moeten bemoeien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.