Champignonkwekers en rundveehouders woedend op sjoemelende collega's Varkenspest bedreigt gesloten front boeren

Als de aloude solidariteit onder Nederlandse boeren een stel snelbinders was, kon je de scheurtjes al goed waarnemen. De rek is eruit....

Van onze verslaggever

EINDHOVEN

Eén varkensboer moet volgens ingewijden acht ton van zijn schadevergoeding inleveren. Het 'eigen schuld, dikke bult' dat even verderop klinkt, komt niet uit de mond van een pragmatisch stadsmens maar van een rundveehouder uit Odiliapeel zelf, het door de varkenspest zwaar getroffen Peeldorp. Mededogen is evenmin te vinden bij een Brabantse akkerbouwer: 'Als je je niet aan de regels houdt, vraag je d'r om. Ik heb daar geen moeite mee.'

Het gesloten front dat Nederlandse boeren decennia lang vormden, begint te kraken als gevolg van de varkenspestcrisis. De zeer strenge maatregelen die nodig zijn voor de bestrijding van de ziekte bezorgen namelijk ook collega-boeren veel overlast. En vooral het feit dat de varkensboeren de crisis mogelijk verergerd hebben door een aantal preventieve maatregelen aan hun laars te lappen, zet kwaad bloed.

'We constateren toenemende wrevel en spanning tussen de verschillende sectoren', zegt een woordvoerder van de boerenorganisatie GLTO (Gelderland, Overijssel, Utrecht), waar maandag door de uitbreiding van de pest ook al beperkende maatregelen werden opgelegd aan enkele honderden champignonkwekers en rundveehouders. 'Tientallen telefoontjes van woeste boeren' waren het gevolg. De collega-boeren vinden dat zij onnodig last hebben van de varkensperikelen. Ze hebben moeite met de aanvoer van veevoeder en kunnen vaak ook zelf geen nieuw vee van en naar hun bedrijven krijgen.

Bij crisiscentra en gemeentehuizen moeten ze uren in de rij staan voor slacht- en afvoervergunningen. Ze mogen slechts onder begeleiding van gemeenteambtenaren op beperkte uren hun mest uitrijden. Maar vaak zelfs dat niet. De mestkelders lopen over. 'Ik ken een kalverhouder die al sinds 4 februari zijn stallen leeg heeft staan', zegt rundveehouder H. Opsteegh uit het Brabantse Velp. 'Geen kalf, geen inkomen.'

Dat de varkensboeren de regels op grote schaal hebben overtreden, blijkt wel uit de mededeling van het ministerie van Landbouw over de opgelegde boetes. Het ministerie heeft van 29 van de 48 besmette bedrijven een zogeheten schadedossier opgemaakt. Liefst 29 bedrijven hebben de regels van de Veewet overtreden. Meestal hebben de boeren de aan- en afvoer van varkens op hun bedrijf niet tijdig gemeld. De verplichting daartoe was ingesteld om direct overzicht te hebben bij de uitbraak van besmettelijke ziekten. De boeren zagen de noodzaak van het systeem niet van in. Ze worden nu gekort op de beloofde schadevergoeding met percentages variërend van 35 tot 90 procent.

De boerenorganisaties proberen de spanningen zoveel mogelijk weg te masseren door 'goede voorlichting', zegt het GLTO. 'We vragen om rust en begrip'. Rundveehouder Opsteegh, bestuurder van het Brabantse NCB: 'We houden de mensen voor dat ze volgend jaar zelf aan de beurt kunnen zijn. Als er dan mond- en klauwzeer uitbreekt bij ons of bruinrot in de akkerbouw moeten we ook anderen om begrip vragen.'

Het eind van de varkenspestcrisis is nog steeds niet in zicht. Door de ontdekking van almaar nieuwe gevallen (gisteren het 49ste in Venhorst) lijkt opheffing van de vervoersverboden en het exportverbod van levende varkens ver weg. Het ministerie van Landbouw gaat ervan uit dat het exportverbod tot minimaal dertig dagen na de laatste melding van een ziektegeval gehandhaafd blijft. Volgende week vergadert het Permanent Veterinair Comité van de Europese Commissie weer, maar Nederland zal dan niet vragen om versoepeling van de maatregelen, zo laat het ministerie weten.

De vrees onder paardenliefhebbers voor de afgelasting van Indoor Brabant blijkt overigens ongegrond. Indoor Brabant is een van de grootste paardensportevenementen ter wereld. Er komen jaarlijks zo'n 75 duizend bezoekers af op de wedstrijden en demonstraties in de Brabanthallen in Den Bosch. Ruim vierhonderd paarden, meer dan de helft afkomstig uit het buitenland, doen eraan mee.

De organisatoren van het vier dagen durende evenement (10-13 april) zijn in onderhandeling met het ministerie van Landbouw en volgens een woordvoerder van Indoor Brabant is het vrijwel zeker dat het hippisch festijn doorgaat. Wel zal voor elk paard een speciale ontheffing voor vervoer naar en vanaf de Brabanthallen moeten worden aangevraagd. Den Bosch valt binnen een begin deze week afgekondigd vervoersverbod rond het Gelderse Ammerzoden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden