CBS verzamelt meer gegevens over Nederlandse vermogens

Thomas Piketty in Nederland

Dankzij de Franse econoom Thomas Piketty zijn aller ogen gericht op vermogens. Het CBS gaat zorgen dat we er meer over te weten komen. En GroenLinks wil ze aanpakken.

Beeld Co de Kruijff - Hollandse Hoogte

Het CBS gaat meer en betere gegevens proberen te verzamelen over vermogen. Dit terwijl het debat over vermogensongelijkheid hoog is opgelopen door een boek van de Franse stereconoom Thomas Piketty, deze week op bezoek in Nederland. Een recente kabinetsbrief over vermogens zou gebaseerd zijn op niet meer dan 'broddelwerk'.

De behoefte aan meer en betere gegevens werd onlangs vastgesteld bij een afsluitende sessie van een project over economische ongelijkheid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid, de WRR. De inkomensverschillen in Nederland zijn internationaal gezien klein, maar dat geldt niet voor de vermogens.

Vermogens verdienen meer dan inkomen

Eerder dit jaar bleek uit gegevens van het CBS dat de rijkste 1 procent van Nederland bijna een kwart van het vrije vermogen (huizen, aandelen, bank- en spaarrekeningen) bezit, nog iets meer dan vóór de crisis. De rijkste 10 procent bezit 60 procent, terwijl de armste helft niet of nauwelijks vermogen bezit, of zelfs schulden.

Volgens critici is de vermogensongelijkheid in Nederland al een stuk kleiner als de pensioenen worden meegeteld. Het CBS en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) doen dat niet, omdat pensioen uitgesteld inkomen is. Betere informatie over de precieze opbouw van de vermogens in Nederland (spaargeld, aandelen, pensioen) moet het debat op dit punt verhelderen. De betrokkenen willen ook graag betrouwbare cijferreeksen van de historische ontwikkeling van vermogensongelijkheid.

Die gaf de Franse econoom Thomas Piketty in zijn immiddels befaamde bestseller Kapitaal in de 21ste eeuw. Hij concludeert dat vermogens de komende tijd meer zullen opleveren dan arbeid. Daardoor zullen de verschillen tussen rijk en arm ouderwets groot worden, stelt hij.

Thomas Piketty. Beeld belga

Duidelijkheid over erfenissen

Volgens de WRR waren bij de sessie behalve het CBS ook het Centraal Planbureau (CPB), de ministeries van Algemene Zaken, Financiën, Economische Zaken en Sociale Zaken en diverse hoogleraren. Ze willen meer weten over de verdeling van vermogen over de generaties. Gezinnen met jonge kinderen lijken weinig vermogen te hebben, ouderen meer, wat onder meer met de eigen woning heeft te maken.

Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over erfenissen, over vermogens die in het buitenland zijn gestald en over topvermogens in bv's, die nu buiten de statistieken vallen. Ook over het inkomen dat het vermogen de eigenaar oplevert, moet meer helderheid komen.

Volgens het kabinet valt de vermogensongelijkheid in Nederland mee. De scheve vermogensverdeling is 'fors gedaald gedurende de 20ste eeuw en de afgelopen twintig jaar stabiel', schreven de bewindslieden Asscher (PvdA, Sociale Zaken) en Wiebes (VVD, Financiën) half september aan de Tweede Kamer.

Broddelwerk

Volgens de Utrechtse hoogleraar Bas van Bavel, die betrokken was bij het WRR-project, is die conclusie gebaseerd op 'broddelwerk'. In de belangrijkste grafiek in de Kamerbrief, die over de vermogensverdeling vroeger en nu, worden volgens hem heel verschillende gegevens aan elkaar gekoppeld. 'Dat kan echt niet', aldus Van Bavel.

Volgens de hoogleraar moet er een betrouwbaar vermogenskadaster worden aangelegd, waarin te zien is hoeveel vermogens groeien, zodat de overheid goed beleid kan maken.

Het is de vraag of het zover komt. Informatie over vermogens in het buitenland is lastig te krijgen. Bovendien waarschuwt het CBS alvast dat er wel gewerkt wordt aan meer en betere data over vermogen, maar dat het van de beschikbare capaciteit afhangt hoe snel en hoe goed dat lukt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.