Cao-onderhandelingen: ‘Vragen is bijna krijgen’

Er moest opvallend hard over worden onderhandeld; nog nooit stelden de vakbonden de werkgevers zoveel ultimatums. Maar de opbrengst mag er zijn: tot nog toe is dit jaar in nieuwe cao’s gemiddeld een loonsverhoging afgesproken van 3,3 procent, terwijl de eis van de vakbonden 3,5 procent was....

Cao-coördinator Wilna Wind van de vakcentrale FNV kijkt tevreden als zij donderdagmorgen de cijfers in de tussenbalans van het lopende cao-seizoen langsloopt. Want de praktijk leert dat de toon voor onderhandelingen het eerste half jaar wordt gezet. Wat daarna gebeurt, sluit daarop aan. Ook de vooruitzichten zijn dus goed.

Daarom denkt Wind dat zelfs het hoog opgelopen conflict in het streekvervoer vrij vlot tot een goed einde kan worden gebracht. ‘Werkgevers weten waar zij aan toe zijn.’

Stakingen zijn nog steeds een effectief middel om werkgevers op de knieën te krijgen. Wind verwijst naar de kleinmetaal. In die sector voerden werknemers een maand lang actie, en werd er gestaakt. ‘Zo lang, dat is zeldzaam in Nederland.’ Maar de beloning in de nieuwe cao was ernaar.

‘De geest is uit de fles’, zegt Wind. ‘Als wordt gezegd dat er een gierende behoefte is aan vakmanschap, wil je dat ook op je loonstrookje zien. In de kleinmetaal, maar ook in de zorg, bij de politie en in het onderwijs.’

Op de tussenbalans van het cao-seizoen staan 170 afgesloten cao’s. Daarin zijn afspraken gemaakt voor 2,5 miljoen werknemers. De resterende 486 collectieve overeenkomsten waaronder dit jaar nog handtekeningen moeten worden gezet, betreffen 3,1 miljoen werknemers.

Trots zegt Wind over het afgelopen half jaar: ‘Vragen is bijna krijgen.’ Werkgeversvereniging AWVN liet deze week weten dat de gemiddelde loonsverhoging zorgelijk is, maar Wind wil daarvan niet weten. ‘Als het goed gaat met het bedrijfsleven, mogen werknemers daar ook van profiteren.’

Zij ziet wel een probleem in de oplopende inflatie. Het kabinet heeft in het regeerakkoord een jaarlijkse koopkrachtverbetering van 1 procent beloofd. Een hoge inflatie zet die echter onder druk en lokt nieuwe, hogere looneisen uit.

‘Als het kabinet niets doet, is een loonprijsspiraal onvermijdelijk’, denkt de cao-coördinator. ‘De koopkrachtverbetering moet er komen, uit de lengte of de breedte. En koopkracht houd je niet alleen op peil met looneisen, het kabinet moet daar ook iets aan doen.’ Bonden en werkgevers hebben er al voor gepleit dat de voorgenomen btw-verhoging (van 19 naar 20 procent) een jaar wordt uitgesteld.

Hoopvol zijn de ontwikkelingen in het thuis- en telewerken, een punt waaraan de FNV steeds meer waarde hecht. Werknemers en werkgevers hebben er allebei baat bij. Er zijn inmiddels in 37 cao’s (60 duizend werknemers) afspraken over gemaakt. ‘Een mooi begin’, noemt Wind het. Werkgevers zijn niet meer bezorgd dat mensen die thuis werken er met de pet naar gooien. Integendeel: het levert eerder meer op, omdat ze minder last hebben van stress.

In ‘kennisland’ Nederland neemt scholing in cao’s geen prominente plaats in. Wind: ‘Er wordt veel gesproken over ‘een leven lang leren’. Nou is het onzin om te beweren dat je je voortdurend moet scholen, zoals je wel hoort. Maar er moet veel meer aan gebeuren. Waarom voeren we bijvoorbeeld geen APK in voor mbo-diploma’s?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden