C&A-patriarch spreekt over fout oorlogsverleden familieconcern

C&A heeft vóór en tijdens de Tweede Wereldoorlog geprofiteerd van de nazi's. Het bedrijf kreeg vastgoed in handen, waaronder winkelpanden, dat van Joden was afgenomen. Verder liet het kledingconcern Russische krijgsgevangenen voor zich werken, alsook joden die gevangen zaten in het getto van de Poolse stad Lodz.

Het C&A-filiaal op het Damrak in Amsterdam. Beeld anp

Dat onthulde Maurice Brenninkmeijer, de hoogste man in de hiërarchie van de C&A-familie, in een interview met het Duitse weekblad Die Zeit. Nooit eerder gaf een leidende Brenninkmeijer een interview.

De aanleiding om op die zwijgzaamheid een uitzondering te maken, is de publicatie, volgende week, van een boek over de oorlogsgeschiedenis van C&A. Historicus Mark Spoerer schreef het in opdracht van de Brenninkmeijers zelf. Hij heeft er sinds 2011 aan gewerkt. Destijds verscheen een boek van de hand van Kai Bosecker, die al onthulde dat C&A tientallen panden van Joden wist te bemachtigen.

'Harteloos'

De Brenninkmeijers steunden volgens Bosecker ook de kas van de nazi-partij NSDAP, met minstens 300 duizend Reichsmark. In 1937 zouden ze Herman Göring hebben voorgesteld dat Joden voortaan altijd contant moesten betalen. Ook aan dat boek hadden de Brenninkmeijers al meegewerkt. Joseph Brenninkmeijer schreef het voorwoord en beloofde toen vervolgonderzoek.

Brenninkmeijer zei tegen Die Zeit dat hij 'geschokt' was door de nieuwe bevindingen van Spoerer. Echte nazi's waren zijn voorvaderen niet, denkt hij, maar wel 'harteloos'.

'Ook in het boek staat niet dat ook maar enig familielid ooit enige sympathie voor de nazi-ideologie heeft getoond.' Het was, denkt hij, een kwestie van opportunisme. 'Ik denk dat mijn familie zich zo concentreerde op de zaak, dat ze daarbij onze eigen waarden uit het oog hebben verloren en ethische foute beslissingen namen. Ik wou dat het anders was.'

Alleen mannen als aandeelhouders

De Brenninkmeijers behoren al tientallen jaren tot de rijkste ondernemersfamilies van Europa. Maandblad Quote taxeert hun vermogen op 22 miljard euro. Het bedrijf is in handen van 68 familieleden, onthulde Maurice Brenninkmeijer. Alleen familieleden met hoge functies in het concern mogen aandelen houden. Wie stopt met werken (de regel is: pensionering met 55 jaar, maar Maurice kreeg dispensatie om door te werken) moet na verloop van tijd zijn aandelen verkopen aan Cofra, een holding van de familie in de Zwitserse stad Zug.

Alleen mannen konden aandeelhouder worden, maar die regel is afgeschaft omdat dat leidde tot 'verspilling van talent'. Tot nu toe heeft pas één vrouw het tot aandeelhouder geschopt, maar van de trainees, familieleden die een opleiding in het bedrijf volgen, is de helft vrouw, zegt hij.

Het boek over C&A dat Spoerer in opdracht van de Brenninkmeijers schreef.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.