Busvervoerders raken monopolie mogelijk kwijt

De busvervoerders in de drie noordelijke provincies dreigen op korte termijn hun monopoliepositie kwijt te raken. Eind dit jaar gaan de provincies Friesland, Groningen en Drenthe in drie gebieden het stads- en streekvervoer aanbesteden....

HARRY VAN GELDER

Van onze verslaggever

Harry van Gelder

AMSTERDAM

Het worden de eerste aanbestedingen in het openbaar vervoer sinds de proefaanbestedingen van 1994 op Noord-Beveland en in Zuid-Limburg. In Limburg kreeg het Amerikaanse busbedrijf Vancom toen de concessie.

De busmaatschappijen Veonn (Drente en Friesland) en Gado (Groningen) staan niet te juichen. Volgens de plannen van minister Jorritsma worden de huidige vervoerders uitgesloten van aanbesteding zolang ze een monopoliepositie hebben.

Het Amerikaanse busbedrijf Vancom vindt de voorstellen van de noordelijke provincies fantastisch nieuws. 'Het wiel gaat draaien. Het wordt niet meer bedacht door Den Haag, maar de provincies gaan het oppakken. Geweldig', zegt Vancom-directeur K. Arends.

De noordelijke busvervoerders Veonn en Gado zijn dochters van Verenigd Streekvervoer Nederland (VSN). Dit bezit 98 procent van het landelijke streekvervoer. Jorritsma, die de VSN als één bedrijf beschouwt, wil het marktaandeel verkleinen door de streekvervoerder te verbieden mee te dingen naar lokale contracten voor vervoer zolang het bedrijf te groot is.

Volgens directeur G. van Soelen van de Veonn is nog niet beslist of zijn busbedrijf wordt uitgesloten. Hij richt zich op de Tweede Kamer, die begin maart de nota van Jorritsma over de marktwerking in het openbaar vervoer gaat bespreken.

Jorritsma wil dat voor 2005 alle busvervoer een zaak van de vrije markt is. 'De Tweede Kamer moet er nog over oordelen. Concurrentie in het openbaar vervoer heeft als doel: meer passagiers voor minder kosten. Ik kan me niet voorstellen dat als de Veonn het beste bod heeft op die terreinen, dat dan een ander partij de concessie krijgt', zegt Van Soelen.

Hij meent bovendien dat het mededingingsprincipe van Jorritsma nog niet geldt, omdat het in de Wet Personenvervoer moet worden geregeld. Die wet is pas op 1 januari 1999 voorzien. De VSN bezint zich op de huidige structuur. Deze week maakte het vervoersconcern bekend dat het zijn strategie laat analyseren door het adviesbureau Boston Consulting Group.

De VSN sluit concurrentie tussen de verschillende dochters niet meer uit. Het is echter de vraag of de Tweede Kamer deze optie voldoende vindt. De Kamer wil dat er iets aan het monopolie van de VSN wordt gedaan.

Volgens E. Fennema, gedeputeerde verkeer en vervoer van de provincie Groningen, moet de VSN snel een keuze maken. 'De ontwikkelingen gaan heel snel, straks zijn wij klaar als de VSN nog niet is uitgedacht.' Fennema denkt dat marktwerking een efficiënter en effectiever openbaar vervoer tot gevolg heeft. 'We willen met hetzelfde geld meer openbaar vervoer verrichten of met minder geld hetzelfde vervoer.'

De noordelijke provincies denken aan aanbestedingen van het stadsvervoer in Assen en Hoogeveen, het streekvervoer plus het ouderen- en gehandicaptenvervoer in heel Zuidoost-Drenthe en het Oldambt, een gebied tussen Groningen en Winschoten.

De provincie Friesland blijft voorlopig buiten schot, omdat de Nederlandse Spoorwegen en de Veonn onlangs hebben aangekondigd hier nauw te gaan samenwerken. Volgens gedeputeerde Fennema zijn de geplande aanbestedingen een eerste stap. 'Wij hopen straks ook de spoorlijnen er bij te krijgen en willen de gebieden dan in één bestek aanbesteden.'

De vervoerders kunnen zich dit najaar inschrijven op het openbaar vervoer in deze gebieden. Begin 1998 valt dan de beslissing welke bedrijven bij de nieuwe dienstregeling van juni 1998 mogen gaan rijden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden