'Bush wil alleen maar van ons af'

'Zie je dit?' Bill Day rammelt aan het slot op een hek. 'Gesloten voor zaken. Hebben zij erop gedaan. Het ligt dus niet aan ons.' Hij wil het maar meteen gezegd hebben: de havenarbeiders zijn niet aan het staken, zoals sommige Amerikanen denken....

Achter hem staan hoge, rode kranen roerloos aan het water. De dokken liggen vol schepen met lading. Andere schommelen, bij gebrek aan ruimte, in de baai. Sinds de Pacific Maritime Association (PMA), die tientallen scheepvaartmaatschappijen vertegenwoordigt, al het havenpersoneel aan de Amerikaanse westkust heeft buitengesloten, wordt er in de 29 havens van San Diego tot Seattle geen container meer gelost.

Op uitklapstoelen zitten de arbeiders dag en nacht voor de hekken. 'Buitengesloten door de PMA', staat er op hun borden, en 'Laat ons werken'.

De 10.500 havenarbeiders die aan de westkust bij de vakbond zijn aangesloten, de International Longshore and Warehouse Union (ILWU), hebben van de PMA een contract aangeboden gekregen dat een uitgeklede versie van het oude is, zegt de vakbond. Al sinds mei zijn beide partijen in onderhandeling. De enige belangrijke vooruitgang die de dokwerkers in die tijd hebben geboekt, is de toezegging dat de PMA hun gezondheidszorg blijft betalen.

Maar ondanks de tussenkomst van een federale bemiddelaar blijft het kernprobleem onopgelost: wie de banen krijgt die het invoeren van nieuwe technologie met zich meebrengt. Contractueel is afgesproken dat dit werk, dat een groot aantal bestaande banen overbodig maakt, voor vakbondsleden is. De PMA wil echter alle banen die samenhangen met toekomstige automatiseringen uitbesteden aan niet-vakbondspersoneel, mogelijk in Derde-Wereldlanden.

De huidige lockout, het resultaat van de patstelling, kost de noodlijdende Amerikaanse economie inmiddels twee miljard dollar per dag. Dat zal alleen maar oplopen als winkels en fabrieken vlak voor de komende kersttijd zonder goederen komen te zitten. Dinsdag werd bekend dat autoproducent Mitsubishi de productie staakt omdat er geen aanvoer meer is van onderdelen.

President Bush heeft inmiddels een gerechtelijk bevel gevraagd om een afkoelingsperiode van tachtig dagen in te voeren. Dat is een uitzonderlijke ingreep onder de zogenoemde Taft-Hartley Act, die de PMA en de vakbond dwingen het werk te hervatten, terwijl de onderhandelingen doorgaan. Als de partijen het na 80 dagen nog niet eens zijn, is een nieuwe lockout niet uitgesloten.

'Het is allemaal strategie', merkt Bill Day cynisch op. Hij duwt kartonnen bordjes in een olieton waaraan de dokwerkers zich warmen. Grote vlammen slaan naar boven. 'Bush wil alleen maar van ons af', zegt een arbeider die op een oranje lollie zuigt.

De buitengesloten arbeiders zitten momenteel zonder inkomen en de

suggestie in Amerikaanse media dat de vakbond de haven heeft platgelegd, zorgt dan ook voor hoogoplopende emoties. Dat gebeurt ook als de arbeiders ontdekken dat de pers in het kantoor van de bond is. 'Eruit! Nu!' roept een man. Onder een TV zitten een paar dokwerkers een spelletje te spelen. Anderen hangen rond bij het bord waarop staat wie hoe laat bij de gesloten hekken moet zitten. Op een plakkaat tegen de muur wordt Bloody Thursday herdacht, de dag in 1934 dat zes arbeiders omkwamen toen de scheepvaartmaatschappijen met behulp van de politie een staking probeerde te breken. Daaruit ontstond de vakbond. Sindsdien zijn er wel vaker aanvaringen met de PMA geweest. 'Maar buitengesloten zijn we nog nooit', zegt Dal Bates, vice-president van de lokale ILWU-afdeling.

Rond zijn kantoor heerst een koortsachtige sfeer. Mensen lopen heen en weer, vrijwilligers hebben koffie en donuts klaar, een secretaresse beantwoordt telefoontjes. Bates vrouw aan de lijn: of hij een keer thuis komt eten. 'Nee, dus', grinnikt hij.

Wat deze keer anders is in de onderhandelingen, legt hij uit, is de aanwezigheid van Joe Miniace, de toponderhandelaar van de PMA en een bekend union buster. In de Verenigde Staten heeft Miniace al diverse vakbonden gebroken. 'En daar is dit allemaal om te doen', zegt Bates, die tegen een afkoelingsperiode is. 'Ze willen niet een compromis bereiken. Ze willen alle macht in handen krijgen.'

Miniace houdt er, zacht uitgedrukt, onconventionele methodes op na om zijn doel te bereiken. Een paar dagen eerder kwam hij de onderhandelingen binnen met twee gewapende bodyguards. Hij beweerde dat hij was bedreigd. De ILWU stormde woedend naar buiten.

Bates haalt zijn schouders op. Het zal wel intimiderend zijn bedoeld, zegt hij. 'Maar wij laten toch echt geen werk uitbesteden. Al staat er straks maar één man op dat dok, het is iemand van ons.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden