nieuws onderzoek

Burger wil winst uit economische groei vooral investeren in zorg en onderwijs

Hoe belangrijk is koopkracht nou werkelijk voor de Nederlander? Als burgers het zelf mochten bepalen, wordt de helft van de economische groei de komende jaren gebruikt voor ‘zaken die goed zijn voor iedereen’, zoals gezondheidszorg. 

Met stip op één in het ING-onderzoek: de zorg. Beeld Hollandse Hoogte / Hans van Rhoon

De politieke werkelijkheid is anders. Ondanks de voorliefde voor de publieke zaak ging hier de afgelopen twee decennia ‘slechts’ een derde van de welvaart naar toe.

Dat blijkt uit onderzoek dat ING dinsdag publiceert. Het moment is interessant. Over een week presenteert het kabinet zijn plannen op Prinsjesdag. Politici en media zijn dan van oudsher in de ban van de koopkrachtplaatjes. Wie krijgt er een procentje bij? De vraag is hoe belangrijk de bevolking dat zelf vindt.

Onderzoek naar gewenste verdeling Beeld de Volkskrant

Economen van de grootste bank van Nederland voelden 1.131 burgers aan de tand over wat ze vinden van economische groei, en hoe ze de opbrengst daarvan willen gebruiken. De respondenten wensen grofweg de helft van dat geld (51 procent) voor zichzelf. Om direct uit te geven of om te sparen. De overige 49 procent mag naar collectieve voorzieningen. 

Met stip op één: de zorg. Van elke extra verdiende euro gaat daar wat de ondervraagden betreft bijna 13 cent naar toe. Ook investeringen die in de toekomst voor meer groei kunnen zorgen, zoals onderwijs, zijn populair. Die uitkomst verrast hoofdeconoom Marieke Blom van ING enigszins. ‘Ik had gezien de achterblijvende consumptie van de afgelopen jaren verwacht dat mensen een inhaalslag willen maken. We zien ook dat vooral laagopgeleiden wel wat meer financiële armslag wensen. Maar van een consumptiemaatschappij die puur is gericht op de eigen portemonnee lijkt geen sprake.’

Hoe betrouwbaar zijn de uitkomsten van de enquête? Geven mensen bij dit soort vragen niet gewoon het sociaal wenselijke antwoord? ‘Ik wil alles voor mezelf’ klinkt nou eenmaal minder sympathiek. Blom beaamt dat dit lastig te onderzoeken is. ‘Dan zou je een experiment moeten uitvoeren waarbij je mensen daadwerkelijk honderd euro in de hand duwt. Met de boodschap: beslis maar wat je er mee doet.’

Blijft er één probleem over. Vakbonden, linkse partijen én premier Rutte klagen dat ondanks alle economische groei de lonen te traag stijgen. Werkgevers leggen de schuld bij de overheid die de lasten verzwaart. Feit is dat burgers in enquêtes kunnen bepalen hoe de vruchten van de economische voorspoed worden verdeeld, maar daarover in de praktijk niet het laatste woord hebben.

Die heikele kwestie is in het ING-onderzoek buiten beschouwing gelaten. Aanvankelijk waren Blom en haar collega’s vooral nieuwsgierig of Nederlanders überhaupt nog wel de economische taart willen vergroten. Dat kan immers ten koste gaan van het milieu, het klimaat of vrije tijd. Wat blijkt? Slechts een kleine minderheid van 8 procent vindt dat het een onsje minder mag met de welvaart. ‘Ik krijg vaak kritische vragen over economische groei van collega’s, vrienden, familie en mensen in het bedrijfsleven’, vertelt Blom. ‘Maar blijkbaar zien Nederlanders groei juist als een middel om hun doelen te bereiken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden