Direct naar artikelinhoud

Broeikasgas kan 50 jaar lang in de grond

Slochteren is volgens de hoogleraar zeer geschikt om Nederlands én Duits CO2 op te slaan...

Dit artikel is geschreven doorLeestijd 3 min

De Nederlandse CO2-uitstoot moet terug in de grond worden gestopt. Sterker nog, de Duitse CO2-emissie kan er meteen bij, in de lege Nederlandse gasvelden. De komende 50 jaar is opslag van het broeikasgas de beste optie, zegt hoogleraar Catrinus Jepma uit Groningen. Hij is de voorzitter van een werkgroep van het Energietransitieplatform, dat vandaag een advies aan het kabinet publiceert waarin gepleit wordt voor opslag van het broeikasgas in de grond.’CO2-opslag in de grond wordt vaak bekritiseerd. Wat zijn de nadelen ervan?‘Het grootste nadeel, vinden critici, is dat CO2-opslag het gebruik van kolen weer mogelijk maakt. Dat is wereldwijd juist de grote bron van CO2-uitstoot. Je legitimeert het gebruik van kolen. Ik denk dat daar niets mis mee is, wanneer je de uitstoot weer neutraliseert door de CO2 in de grond te stoppen. Het andere punt van zorg is de veiligheid. Iedereen komt altijd met dat meer in Kameroen waar ooit een wolk CO2 uit ontsnapte, waardoor veel mensen omkwamen.’Is dat geen bewijs dat CO2-opslag riskant is?‘Wanneer je CO2 in een leeg gasveld pompt is het bijna per definitie veilig. Immers, wanneer het aardgas niet kon ontsnappen, dan kan CO2 dat zeker niet, omdat dat zwaarder is. Een leeg gasveld is geologisch veilig, noemen we dat. Daarbij moet bedacht worden dat CO2 niet giftig is. Het komt gewoon in de lucht voor. Alleen wanneer er een enorme hoeveelheid in één keer vrijkomt, kan het zuurstof verdringen en gevaarlijk zijn. Stel dat CO2 uit een gasveld zou kunnen lekken, dan nog zou het slechts mondjesmaat gebeuren, waardoor het geen enkel gevaar oplevert. De veiligheid is inmiddels wetenschappelijk onderzocht en het risico is nul bij goed beheer. Dat neemt niet weg dat elke gasveld dat voor CO2-opslag gebruikt gaat worden, onderzocht moet worden op de veiligheid.’Waarom beginnen we niet morgen met CO2-opslag, als het zo veel voordelen biedt?‘Het probleem is dat er nog veel onderzocht moet worden over het afvangen van de CO2-uitstoot bij de grote puntbronnen, zoals wij de grote vervuilers noemen. De kosten van CO2-opslag bestaan voor 80 procent uit dit afvangen van het broeikasgas. Er zijn drie scholen. CO2 kan na verbranding bij een energiecentrale worden afgevangen. Het kan ook voor de verbranding worden gesplitst van de brandstof. Ook is er een mogelijkheid om het gas met een soort zuurstofkanon weg te blazen. Wat de beste manier is, weten we nog niet.’In Noorwegen is men al begonnen met het terugpompen van CO2 in de grond. Waarom kan het daar wel?‘De Noren scheiden op één plek CO2, direct na het oppompen van aardgas. Dit CO2 pompen ze verderop in een ander gasveld in zee. Hiermee slaat Noorwegen nu jaarlijks 1 megaton CO2 op in de grond. Dat is Europees gezien niet zo veel, maar wel een goed begin. De totale uitstoot is ongeveer 1500 megaton CO2.’Grote vraag bij CO2-opslag is natuurlijk wie het moet betalen. U heeft het over 40 euro aan kosten per ton CO2-gas.‘In Noorwegen moeten de vervuilers 45 euro boete betalen, wanneer het gas niet onder de grond gaat. Gebeurt dat wel, dan hoeft niets te worden betaald. Dat is een interessant model. CO2-opslag is te duur om die volledig door de overheid te laten betalen. Met subsidies alleen red je het niet.’ U stelt dat in de Nederlandse gasvelden ook Duits CO2 kan worden opgeslagen. Moet niet elk land zijn eigen probleem oplossen?‘Ongeveer de helft van de Europese CO2-uitstoot gebeurt vlakbij Nederland. Het Duitse Ruhrgebied neemt ongeveer eenvijfde van de Europese CO2-emissie voor zijn rekening. Dat Duitse broeikasgas kan vrij eenvoudig naar Nederland worden vervoerd. Wel moeten de Duitsers gewoon betalen voor het vervoer en de opslag. Dat is niet zo ingewikkeld.’Wat vraag u van de overheid?‘De overheid moet enkele honderden miljoenen euro’s steken in de ontwikkeling van CO2-opslag. Nederland moet hierbij voorop willen lopen in de wereld. Het kabinet heeft al 80 miljoen euro beschikbaar gesteld voor CO2-opslag. Hierbij heeft premier Balkenende gezegd dat bijvoorbeeld de nieuwe energiecentrale in de Eemshaven, de Magnumcentrale, wat hem betreft een voorloper wordt in Europa.’ Over 50 jaar zijn de gasvelden weer vol, maar dan met CO2. Wat moeten we daarna doen?‘Dan is het fossiele brandstoftijdperk hopenlijk voorbij. Ik hoop dat de energietransitie naar duurzame bronnen voltooid is en we geen uitstoot meer hebben. Daarvoor moet nog wel veel gebeuren. In China en India stijgt de CO2-uitstoot geweldig hard door alle steenkoolcentrales. De wereldwijde uitstoot is nu het drievoudige van wat het tien jaar geleden was. CO2-opslag biedt een mogelijkheid om snel iets te doen. Het is de ideale overbruggingstechniek totdat we wat beters hebben.’

Help ons door uw ervaring te delen: