Broederstrijd KNB is generatieconflict

De jaarvergadering van de notarissen - doorgaans een keurig notabelenfestijn - wordt overschaduwd door interne ruzies. 'De verhoudingen zijn verziekt.'

Ook de aftrap van de toespraak van KNB-voorzitter Aart Heering, doet vertrouwd aan. Heering vraagt de aanwezige notarissen om steun voor het jaarlijkse KNB-telegram aan de koningin, waarin de ambtsdragers hun onvoorwaardelijke steun aan de troon en Beatrix in het bijzonder belijden. Duizend notarissen en kandidaat-notarissen klappen ter instemming, en het telegram is een feit.

Bij de toespraak van Heering blijkt echter dat het menens is voor de notarissen, en vooral voor de KNB zelf. De brancheorganisatie ligt namelijk zwaar onder vuur, omdat een aantal prominente notarissen hardop de positie van de KNB ter discussie stelt. Aanvoerder van de muitende notarissen is Martin-Jan van Mourik, eminence grise van het ambt, hoogleraar te Nijmegen, en natuurlijk van de partij op de vergadering.

Van Mourik dreigt de KNB op te blazen, door te lobbyen voor een nieuwe belangenvereniging van notarissen, die duidelijk stelling zou moeten nemen tegen de 'verloedering van het ambt'.

Heering kiest in zijn speech voor de fluwelen tegenaanval. Hij hoopt de muiterij te bedwingen met een scala aan 'luisterseances', 'praatsessies', een 'ledenplatform', de aanstelling van een 'ervaren politiek lobbyist' en de nieuwe 'digitale nieuwsbrief'.

De KNB-voorzitter manoeuvreert bekwaam tussen de vele rellen die het notariaat bedreigen. 'Er zijn collega's die de grenzen van het betamelijke opzoeken', zegt hij. 'De KNB doet er alles aan om dit soort ''foute notarissen'' aan de juiste kant van de wet te houden.' En, verzucht hij richting Van Mourik, 'het zou aardig zijn als we de kritiek eens niet uit de krant zouden vernemen.'

Om de strijdlust van de notarissen verder in te perken, heeft Heering een geheim wapen in petto: muziek. Muziek van Wieteke van Dort, actrice, zangeres en ooit lijstduwer van de Natuurwetpartij, een New Age-achtige politieke stroming die de problemen in het land met collectieve meditatie te lijf wilde.

De speech van Heering, de liedjes van Van Dort en enige afstemming voorafgaand aan de vergadering, halen de angel uit de dreigende breuk binnen de KNB, blijkt na afloop als de hoofdrolspelers - Heering, Van Mourik, en de Groningse hoogleraar Verstappen - gedrieën voor de microfoon van Radio 1 de gewapende vrede tekenen.

'De KNB luistert nu tenminste', zegt Van Mourik. 'En dat alleen al is nieuws, want klachten van leden over afspraken tussen notarissen en marktparijen werden tot dusver afgedaan als oncontroleerbaar gemopper. Datzelfde geldt voor meldingen over foute collega's. Die gingen in een diepe la.'

Van Mourik, die nog beduusd is van de massale aandacht die zijn revolte tegen de KNB kreeg, is echter geenszins overtuigd dat Heerings plannen het tij gaan keren. 'Ik juich pas als het avond is', zegt hij. 'Het blijven lapmiddelen, die het fundamentele probleem niet oplossen. Als de onvrede blijft, dan is er over één à twee jaar een nieuwe belangenvereniging, naast de KNB.'

In de zaal tekent ondertussen de breuklijn in het notariaat zich af. Jonge (kandidaat-)notarissen, veelal vrouwen, vinden dat Van Mourik en de zijnen een ouderwetse discussie voeren. Zij zien bijvoorbeeld weinig kwaad in zakelijke afspraken met banken of makelaars, waar Van Mourik zich juist tegen verzet.

De meeste oudere notarissen - doorgaans mannen - staan echter vierkant achter de Nijmeegse professor, en zijn pleidooi voor strikte onafhankelijkheid. 'De collegiale verhoudingen zijn totaal verziekt', zegt een van hen. 'Je kunt nauwelijk meer met een collega praten over het vak. Die kijkt je aan en denkt dat je op zijn klanten aan het azen bent.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden