Brits/Zwitserse Xstrata heeft profijt van wereldwijde nikkelschaarste

Het Brits/Zwitserse mijnbouwconcern Xstrata telt 4 miljard dollar neer voor de overname van de Canadese nikkelproducent LionOre. Xstrata, nu al een van de grootste nikkelproducenten ter wereld, betaalt ruim 16 procent meer dan de gemiddelde beurswaarde van LionOre....

Het bestuur van de Canadese mijnbouwer is al akkoord met het bod en heeft zich maandag verplicht de 19 procent van de aandelen die het in bezit heeft over te dragen aan Xstrata.

Het is de tweede grote overname van de Zwitsers in de nikkelwinning in een jaar. In augustus vorig jaar won Xstrata een felle overnameslag om het eveneens Canadese Falconbridge, ook een grote nikkelproducent.

In augustus 2005 kocht Xstrata 20 procent van Falconbridge voor (omgerekend) 1,4 miljard euro. Dat belang legde Xstrata als troef op tafel in het overnamegevecht, dat een jaar later losbarstte rond Falconbridge. Xstrata won de strijd en betaalde 11,3 miljard euro voor de overige 80 procent van de aandelen.

Door die overname werd Xstrata het op drie na grootste mijnbouwconcern ter wereld na BHP Billiton, Rio Tinto en Anglo American. Voor maart 2000, toen Xstrata een notering kreeg aan de beurs in Londen, was het concern uit het Zwitserse Zug nog nauwelijks bekend. Xstrata was toen nog voornamelijk een kolenleverancier aan stroomcentrales die in drie landen actief was.

Zeven jaar later is Xstrata na een reeks agressieve overnames een mijnbouwconcern dat kolen, koper, ferrochroom, nikkel, zink, aluminium en vanadium produceert in achttien landen. Het mijnbouwconcern heeft inmiddels ruim veertigduizend werknemers en behaalde vorig jaar een winst van 4,9 miljard dollar (3,7 miljard euro) op een omzet van ruim 26 miljard (20,1 miljard euro).

Xstrata heeft zich als geen ander geweerd in de consolidatieslag in de mijnbouwsector. De prijzen van grondstoffen op de wereldmarkt stijgen nu al vijf jaar achtereen als gevolg van de grote vraag vanuit China, India en andere opkomende economische machten. Dat heeft een reeks overnamen uitgelokt, die alleen in 2006 al een waarde vertegenwoordigen van 123 miljard dollar (93 miljard euro).

Het Brits/Zwitserse bedrijf kende ook tegenslagen. Zo werd het twee jaar geleden in de overnamestrijd om de Australische nikkel- en koperproducent WMC Resources afgetroefd door BHP Billiton, dat er voor ruim 7 miljard euro met de buit vandoor ging.

Maar Xstrata verlegde de koers meteen naar andere gebieden. Vorig jaar besteedde het concern 19,3 miljard dollar (14,8 miljard euro) in contanten aan overnames. Het heeft daarbij de steun van de private handelsonderneming Glencore uit het eveneens Zwitserse Baar.

Glencore, het grootste handelshuis in grondstoffen ter wereld, is eigenaar van 34,7 procent van de aandelen van Xstrata. Het in 1974 opgerichte handelshuis haalde vorig jaar een omzet van 116 miljard dollar (87 miljard euro). Het concern zweert bij beslotenheid en wordt verdacht van milieuschandalen en banden met de gezochte grondstoffenhandelaar Marc Rich, die gratie kreeg van Bill Clinton – in de allerlaatste uurtjes van zijn presidentschap.

Glencore speelde vorig jaar augustus ook een sleutelrol bij de fusie tussen de grootste twee Russische aluminiumfabrikanten: Rusal van de oligarch Oleg Deripaska en Sual van de miljardair Victor Vekselberg.

Vorig jaar nam Xstrata ook het belang van 33,3 procent in de Colombiaanse kolenmijn Cerrejón over van grootaandeelhouder Glencore. Het bedrijf betaalde 1,7 miljard dollar en is nu samen met Billiton en Anglo American eigenaar van de mijn.

De derde grote overname betrof de Tintaya-kopermijn in Peru. Met die aankoop voerde Xstrata de koperproductie op met 120 duizend ton per jaar en bovendien zijn in de directe omgeving van de mijn zeer omvangrijke ertsvoorraden ontdekt.

Glencore steunt Xstrata op alle fronten. Zo schreef het handelshuis vlot in bij de emissie van 8 miljard dollar waarmee het Brits/Zwitserse concern de overnames deels financierde. Glencore is dan ook een tevreden aandeelhouder. De beurswaarde van Xstrata is de afgelopen twaalf maanden in Londen met meer dan de helft gestegen tot ruim 25 miljard pond (37 miljard euro).

De laatste overname van LionOre maakt van Xstrata de op twee na grootste nikkelproducent ter wereld, een vurige wens van Ian Pearce, de voormalige topman van Falconbridge, maar nu in Toronto belast met de nikkelpoot van Xstrata. De nikkelprijs bereikte deze maand een record op de Londense grondstoffenbeurs LME.

De schaarste aan nikkel komt door de uitbreiding in China van de productie van roestvrij staal. Tweederde van de wereldproductie van nikkel gaat naar de staalindustrie. De voorraden op de LME zijn gedaald tot 3.000 ton, lager dan ooit en nauwelijks voldoende om de wereldvraag voor twee weken te dekken.

De nikkelprijs is opgelopen tot rond de 40 duizend dollar per ton, driemaal zo veel als ruim een jaar geleden. Begin januari 2006 kostte een ton nikkel nog 13.786 dollar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden