Briljante vondsten uit arme landen

Jonge ondernemers in ontwikkelingslanden hebben moeite om investeerders te vinden. Een Nederlandse organisatie haalde 38 ondernemers hierheen. Door Sara De Sloover..

Hij werd zelf kortademig door al die uitlaatgassen, zegt de Australiër Ben Cole, die sinds anderhalf jaar in de Vietnamese miljoenenstad Hanoi woont. De 34-jarige Cole bestudeert daar voor Unicef de effecten van vervuiling op de gezondheid, en zag er de alomtegenwoordige motorrijders bijna allemaal een mondkapje dragen. ‘Om die vieze lucht te filteren. Maar die maskertjes bieden daar helemaal geen bescherming tegen.’

Een gat in de markt, besefte hij. Cole maakte een dun en licht mondkapje met een filter van actieve kool, die de vervuilende stoffen wel tegenhoudt. Hij legde het idee voor aan Vietnamese vrienden, ‘die meteen enthousiast waren’, en deed daarna uitgebreid marktonderzoek met zijn Vietnamese zakenpartner.

Met zijn businessplan won Cole deze week een van de twee in Amsterdam uitgereikte hoofdprijzen van de derde BiD (Business in Development) Challenge, een internationale businessplancompetitie die wordt georganiseerd vanuit Nederland. Doel: ondernemerschap in ontwikkelingslanden stimuleren.

Cole vindt het ‘fantastisch’ dat zijn idee de hoofdprijs van 20 duizend euro bij de start-ups heeft gewonnen, zegt hij achteraf op de door BiD georganiseerde ‘markt’, waar de 38 finalisten, voor een weekje overgevlogen vanuit hun thuislanden, hun plannen presenteren aan geïnteresseerde investeerders, experts, journalisten en ngo’s.

Er wordt druk genetwerkt op het marktplein, visitekaartjes gaan van hand tot hand. Een Argentijnse ondernemer klimt even op een kratje om zijn bedrijf aan te prijzen. Want zoveel mogelijk investeerders binnenhalen, daar gaat het hier uiteindelijk om.

Romy Miranda (32) uit de Filipijnen zoekt investeerders voor zijn barbecueblokjes, ‘houtskool’ gemaakt van kokosnoot dat de ontbossing op de eilanden moet tegengaan. Tanzaniaan Victor Mfinanga (28) gaat een melkfabriek bouwen die melk ophaalt bij vee hoedende Masaï uit de omgeving en hen zo van een regelmatig inkomen voorziet.

De Colombiaanse farmaceutisch scheikundige Diana Morales (44) heeft samen met twee andere vrouwen wondzalf ontwikkeld uit lokale planten en wil die nu gaan commercialiseren. En de Nederlander Peter Meijer (27) wil fietskarren zoals hij die uit Nederland kent in het Afrikaanse Malawi gaan produceren en verkopen aan marktkramers en ziekenhuizen, zodat die meer koopwaar en patiënten kunnen vervoeren.

Ben Cole kan het intussen nog steeds niet geloven: ‘Ik heb morgen al drie afspraken met mogelijke financiers. We gaan vrouwen met aids, die anders nooit werk zouden vinden, aannemen om de kapjes te maken.’

Een consultant die werkt voor een Nigeriaanse stichting staat te praten met Peter Tamakloe, een Ghanese finalist die waterfilters gemaakt van klei produceert. ‘Water is het grote probleem in Afrika’, zegt de consultant, die Tamakloe’s e-mailadres opschrijft. ‘Ik heb een meeting bij de SNS Bank morgen’, knikt Tamakloe. ‘Ze zijn geïnteresseerd om te investeren.’

‘Het midden- en kleinbedrijf zorgt in het Westen voor 60 procent van de werkgelegenheid. In de ontwikkelingslanden is dat minder dan 10 procent, terwijl net die bedrijfjes de motor van de economie zijn. Zij betalen belastingen, creëren werkgelegenheid en innoveren’, somt Sander Smits van Oyen op, die op het marktplein is afgekomen op zoek naar mogelijke investeringen. Hij werkt bij het sociaal investeringsfonds Sovec, dat investeert in Afrikaanse mkb’s.

Smits van Oyen heeft nog geen bedrijfjes ontdekt waar hij in wil investeren. Maar op een van de elevator pitches, waar ondernemers hun plan in zo kort mogelijke tijd uit de doeken moeten doen, had hij een Indiase ondernemer tegenover zich die een ziekenhuisnetwerk wil opzetten. ‘Die maakte een erg solide indruk. Zou ik zo in investeren als het in Afrika was.’

Smits van Oyen klopt op de schouder van een kennis: ‘Heb jij nog interessante investeringen gezien?’. Het blijkt Jacques Gotlieb, eigenaar van een financiële holding. ‘Dat idee van die Australische jongen, Ben Cole. Een vondst bijna te simpel voor woorden, maar zo is het met alle goede ideeën’, grijnst Gotlieb. ‘Ik heb morgen een afspraak met hem. Al is zijn Vietnamese zakenpartner, die in zal staan voor de dagelijkse leiding, er hier niet bij.’ ‘Die moet je nog wel eerst te zien krijgen’, waarschuwt Smits van Oyen.

Gotlieb: ‘Het is een vrouw, weet ik.’

Smits van Oyen: ‘Dat is al de helft beter!’

En dan, ter verklaring: ‘Uiteindelijk zijn vrouwen achter de schermen altijd de drijvende kracht. Wij investeren graag in ze, kijk ook maar naar de microkredieten. Ze werken hard, voelen zich verantwoordelijk en willen ‘s avonds op tijd bij de kinderen zijn, dus gaan ze niet naar de kroeg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden