Brabant wil groei veestapel halt toeroepen

Noord-Brabant, de provincie met de grootste veestapel van Nederland, wil eindelijk concrete maatregelen nemen om de gestage groei van het aantal varkens, kippen en geiten een halt toe te roepen. Het provinciebestuur stelt voor dat een veehouder alleen nog maar een nieuwe stal mag bouwen als elders in zijn regio een oude stal wordt afgebroken.

Een varkenshouderij in Haaren, Noord-Brabant. De provincie telt ruim 35 miljoen intensief gehouden dieren, waaronder zes miljoen varkens.Beeld Marcel van den Bergh

Landbouwgedeputeerde Anne-Marie Spierings (D66) verwacht dat daardoor de Brabantse veestapel zal stabiliseren of zelfs licht krimpen. In bestaande stallen gelden minder strenge regels voor dierenwelzijn en milieu dan in nieuwe stallen, waardoor bijvoorbeeld meer beesten per vierkante meter gehouden mogen worden.

De maatregel wordt 'staldering' genoemd. Als een veehouderij zijn stallen wil uitbreiden, dient voor elke vierkante meter stal die er wordt bijgebouwd, evenveel vierkante meters stal in de regio te worden gesloopt of herbestemd.

Op dit moment telt Brabant ruim 35 miljoen intensief gehouden dieren, waaronder 27,5 miljoen kippen en 6 miljoen varkens. De provincie schat dat 25 tot 30 procent van die dieren wordt gehouden in stallen die ouder zijn dan vijftien jaar. Veel boeren hebben hun bedrijf de afgelopen jaren wel uitgebreid met nieuwe, duurzame stallen, maar lieten daarnaast ook de oude stallen gewoon doordraaien.

De maatregel geldt niet voor koeien, omdat de provincie het landelijk beleid niet in de wielen wil rijden. Voor nertsen evenmin, want die zitten in kooien, niet in stallen. Volgens onderzoeksbureau Alterra heeft Brabant in totaal ongeveer 26 miljoen vierkante meter stalruimte.

Een jaar geleden schreef het provinciebestuur, waarin voor het eerst in de historie 'boerenpartij' het CDA niet meer is vertegenwoordigd, dat 'in bepaalde delen van Brabant de veestapel een omvang heeft bereikt die maatschappelijk niet meer wordt geaccepteerd'. Dat geldt vooral voor de Peel en de Kempen. Zes jaar geleden werd weliswaar een stop op megastallen afgekondigd. Maar dat heeft niet kunnen voorkomen dat de veestapel bleef groeien.

Brabantse actiegroepen, die al jaren pleiten voor minder dieren in de veedichte provincie, spreken van 'een keerpunt'. Wim van Opbergen uit Deurne, voorzitter van werkgroep Behoud de Peel: 'Dit is een heel goed voorstel, waardoor we eindelijk een stand-still of zelfs lichte krimp van de veestapel kunnen krijgen. Staldering is een eerste stap om het maatschappelijk draagvlak te herstellen.'

Ook Bergeijkenaar Cyril Hoevenaars van de Milieuwerkgroep Kempenland is voorzichtig positief: 'Er bestaat grote onrust onder de bevolking over de volksgezondheid in veedichte gebieden. Dit is een kleine stap voorwaarts.'

Beeld de Volkskrant

De afgelopen maanden heeft de provincie zogenaamde 'mestdialogen' gehouden in een aantal regio's, waaraan behalve bestuurders en boeren ook burgers konden deelnemen. De 'staldering' is één van de maatregelen die uit die tafelgesprekken naar voren zijn gekomen. Bij veel verontruste burgers leeft de angst dat de Brabantse vee-industrie door de bouw van grote mestverwerkingsinstallaties nog meer dieren kan gaan houden.

De provincie beoogt met de maatregel ook de milieuvervuiling en -overlast in veedichte gebieden terug te dringen. Boerenorganisatie ZLTO is kritisch over het voorstel, dat nog moet worden goedgekeurd door Provinciale Staten. 'Boeren die willen ontwikkelen, moeten daarvoor de ruimte kopen bij boeren die stoppen. Dat leidt tot extra kosten en andere ongewenste effecten, zoals verdere concentratie en schaalvergroting', aldus ZLTO-voorzitter Hans Huijbers.

Helemaal furieus is hij over een ander voorstel van de provincie, namelijk om het stikstofbeleid aan te scherpen en de einddoelen daarvan acht jaar naar voren te halen (van 2028 naar 2020). Want volgens provinciebestuurder Johan van den Hout (SP) blijft de uitstoot van stikstof alarmerend hoog, waardoor Brabant Europese natuurregels overtreedt.

'Het provinciebestuur zet willens en wetens het voortbestaan van honderden boerenfamiliebedrijven op het spel', aldus Huijbers. De boerenbond dreigt zelfs met acties: 'Dit is in strijd met de maatschappelijke mores en onacceptabel. Laten we de tractoren maar klaarzetten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden