'Boren zonder schade goed mogelijk'

'De gasboringen stuiten op zoveel emotie dat het moeilijk wordt nog een uitkomst te vinden. Maar technisch is het heel goed mogelijk om onherstelbare schade aan het Waddengebied te voorkomen', zegt ir.J....

Wat hem betreft is het kabinetsbesluit van afgelopen vrijdag uitvoerbaar. 'De NAM kan met onafhankelijke deskundigen zodanige voorwaarden stellen dat de gaswinning niet gepaard gaat met blijvende aantasting van het Waddengebied', aldus Roest.

'Biologen zouden moeten aangeven hoeveel bodemdaling per jaar acceptabel is. Criterium is daarbij dat vogels aan voedsel moeten kunnen komen. De zandplaten en kwelders mogen dus niet onder water verdwijnen, omdat daarmee ook de wormen en mosselen onbereikbaar worden. Als dit betekent dat de bodem jaarlijks niet meer dan twee millimeter mag zakken, dan moet de gaswinning daarop worden afgestemd', aldus Roest.

In jargon heet dit gaswinning met de hand aan de gaskraan, zegt de bodemdalingsdeskundige. Mocht de bodem sterker dalen dan is voorzien, dan moet het productietempo worden verlaagd. Roest kan zich voorstellen dat de economen bij de NAM in dat geval gaan sputteren. Omdat de gaswinning langer gaat duren, komen ook de inkomsten meer gespreid in de tijd binnen. 'Maar als ze er dan van afzien, ligt het besluit bij het bedrijf zelf.'

F. Duut van de NAM stelt dat er juist heel goed met zijn bedrijf over de productiesnelheid te praten valt. 'Dat is volstrekt redelijk. Wij verwachten wél bodemdaling bij Paesens/Moddergat en Lauwersoog - 4 tot 12 centimeter in 25 tot 30 jaar - maar géén nadelige effecten voor vegetatie en vogels. Daarom kunnen we met een gerust geweten over de voorwaarden van winning praten. Bovendien wordt elk jaar aan het staatstoezicht gerapporteerd hoe de bodem zich houdt en hoeveel centimeter deze daalt. De verhalen van de Waddenvereniging en Greenpeace dat de bodemdaling pas na twintig jaar blijkt is onzin. We houden dat van jaar tot jaar bij en bepalen aan de hand van die gegevens hoe snel het gas wordt gewonnen.'

Volgens bodemdalingsdeskundige Roest van de TU Delft is al veel ervaring opgedaan bij de gaswinning bij Ameland, waar de bodem weliswaar is gedaald maar de nadelige effecten achterwege bleven. Die ervaring moet meetellen bij de nieuwe gaswinning in het Waddengebied.

Roest heeft een onafhankelijke positie in de wereld van de gaswinning. Hij heeft geen enkel contract met de NAM en was niet betrokken bij de NAM-studie over de bodemdaling. Roest is evenmin de grootste vriend van de oliemaatschappijen. Hij voorspelde in 1995 aardschokken door gaswinning, waardoor woningen konden scheuren. 'Die boodschap was niet welkom bij de NAM. Ik heb er veel over geschreven en bijeenkomsten georganiseerd om dit verhaal uit te leggen.'

Volgens Roest is ook nu weer het gebrek aan openheid en de maatschappelijke weerstand tegen gasboringen bepalend. 'Je moet bereiken dat mensen weer vertrouwen krijgen in het proces. Misschien kan ook de commissie Bodembewegingen, waarvan oud-staatssecretaris Tommel van Volkshuisvesting voorzitter is, een rol spelen.'

Toch ziet Roest het somber in. De PvdA, de Waddenvereniging en Greenpeace hebben zich vastgebeten in een anti-houding. ' Er is geen opening meer voor gesprek. De mensen laten zich niet door de feiten leiden.

'Daarom moet er een ander circuit aan te pas komen. De experts, de universiteiten moeten een objectieve toon in de discussie zien te krijgen. Als alle biologen zeggen dat 1 millimeter bodemdaling per jaar een veilige en redelijke grens is, dan is het gemakkelijker om op grond daarvan verder te praten.'

Roest verwijt de NAM een te eenzijdige regie. Men had al veel eerder over de ecologische gevolgen en de bodemdaling met de samenleving in debat moeten gaan. De NAM had ook de milieubeweging eerder bij haar studie moeten betrekken. 'En op zijn minst had het bedrijf heldere kaartjes over de bodemdaling moeten zetten in het samenvattende rapport voor het grote publiek. Want als je al niet kunt zien waarover het gaat, haak je af.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden