Bonuswet bij overnames blijkt zo lek als een mandje

De wet die moet voorkomen dat bestuurders rijk worden van de overname, fusie of splitsing van hun 'eigen' bedrijf, is zo lek als een mandje. De vorig jaar ingevoerde maatregelen, die bedacht werden nadat Jan Bennink bij Numico (80 miljoen euro) en Rijkman Groenink bij ABN Amro (26 miljoen) veel geld verdienden aan de verkoop, blijkt door bedrijven eenvoudig omzeild te worden.

Rijkman Groenink, oud-topman van ABN Amro. Beeld ANP

Door de nieuwe wetgeving mogen bestuurders van beursgenoteerde bedrijven de winst die ze bij een overname maken met hun opties en aandelen, niet meer zelf houden. Als hun pakketten meer waard zijn geworden, gaat de winst daarvan naar het bedrijf. Dat 'afromen' van de winst moet voorkomen dat de topmannen rijk worden van de overname van het bedrijf waarvan ze zelf de baas zijn.

Maar de wetgeving is zo lek als een mandje, concludeert Eumedion, de belangenbehartiger van grote beleggers zoals pensioenfondsen en verzekeraars. Vorig jaar omzeilden al diverse bedrijven de nieuwe regels door de beloning voor de lange termijn niet meer in aandelen af te wikkelen, maar in contanten of in andere vormen van beloning die niet tellen als aandelen. Daarbij ging het om het Egyptische (in Amsterdam genoteerde) conglomeraat OCI, chipmaker BE Semiconductor en biotechbedrijf Pharming.

Regels veranderen

Dit jaar gaan ook vastgoedfonds Vastned Retail, uitgever Telegraaf Media Groep en technisch dienstverlener Batenburg hun regels zo veranderen dat de bonus voor bestuurders in contanten uitgekeerd kan worden in plaats van in aandelen. Zo kunnen ze nog steeds rijk worden van de verkoop van hun eigen bedrijf.

Dat is in de afgelopen twee jaar bij bijna alle bedrijven die van de beurs zijn verdwenen ook gebeurd, zegt de beleggersvereninging VEB. Alleen bij de recente overname van het diervoederbedrijf Nutreco door SHV deed de wet zijn werk.

Volgens Nutreco moesten de bestuurders de ruim 2 miljoen euro winst die ze maakten bij de verkoop teruggeven aan het bedrijf. Vervolgens kreeg de Nutreco-top wel een speciale bonus als beloning, waardoor de werking van de wet weer ongedaan werd gemaakt. Beleggers waren daarover boos, maar de bonus haalde het op de aandeelhoudersvergadering net - met steun van de nieuwe eigenaar.

Alleen bij de recente overname van het diervoederbedrijf Nutreco door SHV deed de wet zijn werk. Beeld ANP

Symboolpolitiek

De 'afroomwet' tegen het profiteren door topmannen van overnames was een initiatief van de toenmalige Kamerleden Paul Tang (PvdA) en Ewout Irggang (SP). Volgens de critici is het niet meer dan symboolpolitiek. Eumedion was nooit een voorstander van de wet in de huidige vorm. 'Maar nu hij er is, zouden de beursgenoteerde bedrijven geen pogingen moeten ondernemen deze wetgeving te omzeilen', zegt directeur Rients Abma.

De club van de institutionele beleggers waarschuwde in 2013 al dat de wet zo lek was als een mandje. Jan Bennink was toen na Numico voor de tweede keer bezig vele miljoenen te verdienen aan een overname, ditmaal bij DE Master Blenders. De verkoop van het voormalige Douwe Egberts aan het Duitse JAB werd zo vormgegeven dat DE-topman Bennink er minimaal 10 miljoen euro aan overhield.

Volgens Eumedion was het beter geweest de Zwitserse wetgeving te volgen, waarbij bestuurders alle winst bij overnames moeten inleveren, in welke vorm dan ook. Volgens beleggersvereniging VEB blijkt nu dat wetgeving op dit punt geen zin heeft. Daarom zijn het de commissarissen die moeten voorkomen dat bestuurders multimiljonair kunnen worden van de verkoop van hun eigen bedrijf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.