Boeing verliest nu ook zijn laatste monopolie

Het was een zware bevalling, maar het kind is dan ook een gigant. De A3XX, het supervliegtuig van Airbus met een vleugelwijdte van bijna tachtig meter, maximaal achthonderd zitplaatsen en ontwikkelingskosten van dertig miljard gulden, gaat worden gebouwd....

Sinds 1991 werd er al gestudeerd op de mogelijkheden voor een supervliegtuig, maar steeds konden de deelnemers aan het Airbus-consortium het niet eens worden. Twee weken geleden, tijdens de luchtvaartsalon van Berlijn, werd alles in gereedheid gebracht om de A3XX plechtig te lanceren. De Franse minister Gayssot van Transport zou de bijeenkomst opluisteren. Tot British Aerospace (BAe) op het laatste moment nee zei en de beslissing werd uitgesteld.

BAe, houder van 20 procent in het Airbus-consortium, eiste een groter aandeel (23 procent) in de nieuw te vormen vennootschap ACI (Airbus Integrated Company), aangezien hun bijdrage, de vleugels, voor de A3XX zwaarder zou gaan wegen. De andere partners, sinds kort samengegaan in het wapenconcern EADS, hielden het been stijf. Maar ook de Fransen en de Duitsers konden het niet eens worden, met name over de verdeling van het werk tussen Toulouse en Hamburg.

Uiteindelijk zijn de Britten door de bocht gegaan en is de kwestie Hamburg of Toulouse ten dele op de lange baan geschoven. Er waren weinig andere mogelijkheden meer. Op 10 juli wordt het moederbedrijf EADS (European Aeronautic Defence and Space Company) naar de beurs gebracht. Gisteren moest het aftellen beginnen, met een presentatie door de twee co-presidenten. Vervolgens staat voor de twee een roadshow op het programma om investeerders te verleiden. Lastig als op zo'n moment het huis in brand staat.

Airbus Industries dateert van 1970, en werd opgericht als een consortium van (nationale) vliegtuigindustrieën uit Frankrijk, Groot-Brittannië en later Spanje. Maar Airbus zelf bleef voornamelijk een lege huls, waarin alleen de marketing en de verkoop was ondergebracht. Alle andere activiteiten bleven bij de deelnemers.

Als AIC op 1 januari wordt opgericht, krijgt het eindelijk zijn eigen fabrieken. Noël Forgeard, de huidige president-directeur, zal in beginsel aan het roer blijven. Het bedrijf krijgt eindelijk toegang tot de internationale kapitaalmarkt, al zal het niet zelf naar de beurs worden gebracht. En er zal geen einde komen aan de uiterst interessante staatskredieten waarmee momenteel vliegtuigen worden gebouwd.

De bouw van de A3XX volgt uit de ambitie om een eind te maken aan het wereldwijde monopolie dat aartsrivaal Boeing nu al dertig jaar heeft op het supervliegtuig. Afgezien van de jumbo bouwt Airbus momenteel het hele spectrum passagiersvliegtuigen, en met succes. Vorig jaar noteerden de Europeanen voor de tweede keer sinds de oprichting van Airbus in 1970 meer orders dan de Amerikanen.

Vandaar, aldus technisch directeur A3XX Robert Lafontan, 'dat de lat heel hoog lag'. De A3XX zou alleen op klanten kunnen rekenen als hij de Boeing 747 op alle fronten zou verslaan. Dat doet hij volgens Airbus. Hij vliegt zestienduizend kilometer non-stop, drieduizend meer dan de 747. Hij vervoert tussen de 550 en de achthonderd passagiers, tegen de Boeing 400. Desondanks zal dit monster van maximaal 583 ton (de 747 max. 400 ton) 15 à 20 procent goedkoper zijn in exploitatie dan de 747. Die is een kind van de jaren zestig, met bijbehorend achterhaald aerodynamisch ontwerp.

Boeing doet nog steeds zijn uiterste best het vliegtuig kansloos te praten. Vliegvelden zouden flink moeten worden aangepast omdat het toestel door het beton zou zakken, maar vooral: er is geen behoefte aan zoiets groots. De markt vraagt steeds meer kleinere toestellen.

De beide fabrikanten schatten de markt voor grote vliegtuigen dan ook heel anders in. De komende twintig jaar hoogstens 500 stuks, denkt Boeing. Airbus houdt het op 1200, waarvan 700 A3XX'en. Boeing stelt er zijn vernieuwde superjumbo tegenover, een verlengde versie van de 747 die dus 747-x gaat heten. Er kunnen vijfhonderd passagiers in en hij wordt in aanschaf veel goedkoper dan de A3XX.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden