Vijf vragen over'rampvliegtuig'

Boeing 737 Max: pijnlijke pauze voor Amerika’s grootste exportproduct

Boeing staakt met ingang van het nieuwe jaar de productie van de 737 Max, het vliegtuig dat na rampen in Indonesië en Ethiopië wereldwijd een vliegverbod kreeg opgelegd. Wat zijn de gevolgen voor werknemers, toeleveranciers, luchtvaartmaatschappijen en voor de toekomst van ’s werelds grootste vliegtuigbouwer zelf?

Geparkeerde Boeings van het type 737 Max. Onlangs werd onthuld dat de luchtvaartinspectie wist dat de 737 Max kwetsbaarder is voor ongelukken dan gedacht.   Beeld Gary He / Reuters
Geparkeerde Boeings van het type 737 Max. Onlangs werd onthuld dat de luchtvaartinspectie wist dat de 737 Max kwetsbaarder is voor ongelukken dan gedacht.Beeld Gary He / Reuters

Waarom kondigt Boeing nu een productiestop aan?

De Amerikaanse vliegtuigfabrikant zegt dat de toestemming van de luchtvaartautoriteit om weer te mogen vliegen met de 737 Max te lang op zich laat wachten. Vandaar dat Boeing er nu voor kiest om de focus te richten op de vierhonderd toestellen die al gereed staan om afgeleverd te worden aan klanten. Die vliegtuigen staan al zo lang gestald dat het een jaar gaat kosten om ze weer vliegwaardig te krijgen.

Een andere reden is dat er domweg geen ruimte meer is om nieuwe toestellen te parkeren. Nu al zijn grote delen van de autoparkeerplaatsen rondom de 737 Max-fabriek in Renton (bij de Amerikaanse havenstad Seattle) opgeofferd om vliegtuigen die van de assemblagelijn komen te stallen. Zonder de productiestop zouden daar elke maand 42 vliegtuigen bij komen.

Wat zijn de gevolgen voor het personeel? En voor de toeleveranciers van onderdelen?

Er zullen geen ontslagen vallen, zegt Boeing in een toelichting op het besluit om de productie te staken. ‘Voorlopig.’ De fabrikant zegt niet hoelang de productiestop gaat duren. De 12 duizend werknemers in Renton gaan daar ander werk verrichten, een deel gaat aan de slag op de locatie Puget Sound, waar een ander toestel, de 777x, in elkaar wordt gezet. De twee fabrieken liggen op een kleine twee uur rijden van elkaar.

Het lot van de dik negenhonderd toeleveranciers is onzeker. ‘Ons doel blijft om de voorraadketens en het productiesysteem in stand te houden’, liet het bedrijf weten, zonder concrete maatregelen te noemen. Het zou de toevoer van kritische onderdelen kunnen voortzetten, maar de geldkraan voor minder noodzakelijke leveranciers kunnen dichtdraaien. Ook zonder een enkel toestel af te leveren, verbrandt Boeing grote hoeveelheden geld.

Waarom doet de toezichthouder zo lang over de herkeuring?

Lange tijd was de hoop van Boeing dat het toestel vlak voor of net na de jaarwisseling weer de lucht in kon. Maar de Federal Aviation Administration (FAA) zegt dat de fabrikant nog niet alles heeft gedaan om de 737 Max weer in de lucht te krijgen. De FAA staat onder hoge druk: aan de ene kant om Amerika’s (fysiek) grootste exportproduct te bevrijden van een knellende ban, aan de andere kant om het vliegtuig pas vrij te geven als dat 100 procent veilig is. De situatie is er niet eenvoudiger op geworden na recente onthullingen in de Amerikaanse pers dat de luchtvaartinspectie wist dat de 737 Max kwetsbaarder is voor ongelukken dan gedacht. De FAA gaf toestemming om door te vliegen na de eerste ramp, vorig jaar oktober in Indonesië, terwijl uit interne studies bleek dat er elke twee tot drie jaar kans was op een fatale crash. Dat betekent dat het veiligheidsrisico veel hoger is dan aan de buitenwereld is geopenbaard.

Is er zicht op een datum dat het vliegverbod wordt opgeheven?

Nee. Grote Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen gaan ervan uit dat de 737 Max in maart weer het luchtruim kiest, maar American Airlines heeft het toestel tot april uit de dienstregeling geschrapt. Ryanair verwacht dat het vliegtuig tot mogelijk mei aan de grond blijft, omdat na de FAA ook de Europese luchtvaartinspectie EASA de 737 Max nog moet goedkeuren. De directeur van de FAA heeft Boeing onlangs opgedragen niet langer in het openbaar te speculeren over het moment van terugkeer, omdat dit de indruk wekt dat de dienst zich onder druk laat zetten.

Zal de 737 Max überhaupt ooit weer vliegen?

Volgens sommige luchtvaartexperts is een langdurig vliegverbod overbodig geweest, zeker nadat uit voorlopig onderzoek was gebleken wat de crashes van vorig jaar en maart dit jaar heeft veroorzaakt. Dat is het Maneuvering Characteristics Augmentation System (MCAS), een soort automatische stuurbekrachtiging voor de 737 Max. Die heeft op basis van meetgegevens van defecte of beschadigde sensoren de besturing van de verongelukte toestellen overgenomen. Boeing heeft een softwareupgrade toegezegd die dat moet voorkomen en heeft beloofd de instructies te verbeteren voor piloten die geconfronteerd worden met een vliegtuig dat gevaarlijke kuren vertoont. Een totaalverbod zou de luchtvaart beroven van haar meest populaire toestel: er zijn er sinds 2011 bijna vierhonderd van geleverd en bijna vijfduizend van besteld. Als die worden afbesteld, is de klap groter dan de 8 miljard dollar die Boeing tot nu toe kwijt is aan de nasleep.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden