Blokker heeft één voordeel: tijd

Waar V&D maandag na dagenlange onzekerheid van de ondergang werd behoed, kwam Blokker juist met slecht nieuws. Met beide ketens gaat het al tijden slecht, maar verder is hun situatie niet vergelijkbaar.

Personeel van een Blokker-filiaal in Amsterdam-West wordt maandagavond ingelicht over de ontslagrondeBeeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Het probleem van Blokker, zegt retailexpert Frank Quix, is eigenlijk heel overzichtelijk. De consumenten besteden minder, en vooral in de non-food. En juist in die non-food is een aantal nieuwe concurrenten opgedoken, zoals Action. En internet natuurlijk. 'Dus er wordt minder verkocht en de concurrentie pikt er een groter deel van de koek in.'

Goeroes

En dan is het winkelareaal ook nog enorm uitgebreid in de laatste decennia. Ook bij Blokker. Steeds meer winkels, steeds meer vierkante meters, steeds meer kosten en nu steeds minder omzet.

Daar zou geen bedrijfsstrategie tegen zijn opgewassen. 'Al die goeroes die zeggen dat we getuige zijn van het verdwijnen van het middensegment van de markt, ik geloof er niks van', zegt Quix. Hij wijst op H&M, een keten midden in het middensegment, die het beter doet dan ooit. Of Zara, idem. 'Maar je moet dus wel een winkel hebben waar mensen graag naartoe willen.'

Het is precies de boodschap van Sabien Duetz, een winkelexpert die haar sporen verdiende bij Hema maar nu haar eigen adviesbureau BIEN Innovation heeft. Volgens Duetz zien 'mannen met oude retailachtergrond' de winkel als een plek om producten te verkopen. Helemaal fout. Producten kopen kun je overal en op internet heb je altijd meer keuze en is het meestal goedkoper dan in welke winkel dan ook. 'Waarom ga je nog naar een winkel? Het moet daar gewoon leuk zijn, een nice place to be. Anders ga je er niet meer heen. Dat hebben die retailmannen niet voldoende in de gaten gehad.' Mannen, ja, want het zijn bijna altijd mannen die voor vrouwen wel even bepalen wat ze leuk moeten vinden aan winkelen.

Winkels moeten inspelen op de nieuwe voorkeuren van de klant. En wel snel, zegt Duetz. Tempo is cruciaal. 'Het moet veel sneller kunnen', zegt Duetz. 'Winkelketens moeten opereren als een kameleon. Want niet de sterkste overleeft, maar de partij die zich het best kan aanpassen. Zoals Darwin al stelde.'

Of Blokker voldoende tempo kan maken, moet nog blijken. Vorig jaar werd met veel bombarie een nieuwe formule van de Blokker-winkels gepresenteerd. Een overzichtelijker inrichting en een mooie hout-look vloer. De voorbereiding vergde twee jaar. Dat lijkt niet op tempo maken.

Blokker hoofdkantoorBeeld anp

Familiebedrijf

De vraag is dus of het 120 jaar oude Blokker zo'n snel veranderende kameleon kan zijn. Dat Blokker een familiebedrijf is, kan een groot voordeel zijn, zegt François Carstens van adviesbureau Mesa. Er zit veel 'geduldig kapitaal' in de meeste familiebedrijven. 'De familie is vaak bereid het kapitaal in de onderneming te laten zitten, vaak generaties lang.'

De Brenninckmeijers van C&A zeggen van zichzelf dat ze niet kijken naar de resultaten per kwartaal, maar per generatie. De langetermijnstrategie is een sterk punt van het familiebedrijf. Maar aan die degelijke financiering en de vaardigheid om koers te houden zitten ook gevaren: veranderende marktomstandigheden dringen soms niet snel genoeg door. Carstens: 'Als je enig eigenaar bent, bijvoorbeeld zo'n investeringsfonds, kun je heel snel besluiten nemen. Maar een familiebedrijf moet de aandeelhouders, vaak de hele familie, mee zien te krijgen, en dat kan wel vertragend werken.'

Met Blokker gaat het al jaren heel slecht, maar het familiebedrijf had geduld. De betere tijden zouden vanzelf terugkeren. Maar dat gebeurde niet. En intussen holden de resultaten achteruit. De winstmarge daalde in zes jaar van 6,6 procent naar 2,4 procent en zit nu op het niveau van een supermarkt.

Nextail

De reactie kwam pas laat. Pas eind vorig jaar deed Blokker wat het volgens hoogleraar marketing en retail Kitty Koelemeijer van universiteit Nyenrode al veel eerder had moeten doen. Er werd een nieuw bedrijf opgericht, Nextail, dat een internetplatform moet gaan bieden voor al die Blokker-winkels. Van Bart Smit tot Xenos en van Leen Bakker tot Cook & Co.

Als er één bedrijf is dat erin kan slagen zo'n platform tot een succes te maken, dan is het Blokker, denkt Koelemeijer. Dat heeft geld, dat heeft tijd. Daarmee zullen niet meteen de theezeefjes en dweilen van Blokker tot internethits uitgroeien, weet ook Koelemeijer. 'Maar als ze erin slagen om hun winkels om te vormen tot een kanaal naast hun webshop, zodat de klant er altijd terechtkan, dan hebben ze een groot voordeel. Want niemand heeft zo veel winkels als Blokker. Maar dat gaat zeker nog een aantal jaren duren.'

Dat denkt ook Frank Quix. 'Blokker heeft de tijd en het geld om te veranderen, om de bakens te verzetten. Ze hebben het heft zelf in handen, en niet de financiers of de aandeelhouders.'

Kortom: Blokker is bepaald geen V&D.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden