Blijven lachen, trouw loont

AFDINGEN DEDEN WE NIET, MAAR NEDERLANDERS ZETTEN HUN GÊNE OPZIJ. 'WAT IS UW SPECIALE PRIJS?'..

Met gefronste wenkbrauwen neemt Anjanie Sheombar (26) de zilverkleurige koelkast van Bosch - type KGP 36360 - op. 'Wat kost-ie? 889 euro? Aha.' Ze kijkt wat teleurgesteld.

Terwijl de verkoper van elektronicaketen BCC enthousiast vertelt over de antibacteriële binnenwanden, het automatische ontdooisysteem en de luchtvochtigheidregeling van de koelkast, loopt Sheombar met een kritische blik langs het apparaat. 'Inclusief verwijderingsbijdrage kom ik dus op zo'n 900 euro', onderbreekt Sheombar zijn woordenstroom. 'Dat is niet niks. Wat is uw speciale prijs?'

Geroutineerd zet de Amsterdamse haar vriendelijkste gezicht op terwijl ze de vraag stelt waarmee ze haar keiharde onderhandeling begint. De verkoper snapt meteen waar ze heen wil en mompelt dat hij 'even naar achteren loopt' om te kijken wat hij voor haar kan doen. Zodra hij is verdwenen, glimlacht Sheombar van oor tot oor. 'Mooi', zegt ze. 'Het afdingen kan beginnen.'

Sinds de medewerkster binnendienst van een verzekeringsmaatschappij er een paar maanden geleden achterkwam dat ze in winkels om korting kan vragen, is afdingen haar nieuwste hobby. 'Het is zo makkelijk', zegt Sheombar. 'Je hoeft maar te zeggen dat je iets te duur vindt en de verkoper komt al met een lager bedrag. Of ik geef aan wat ik er aan uit wil geven en vaak komt de verkoper me tegemoet. Ik heb mijn wasmachine, koelkast, stofzuiger en een waterornament voor in de tuin met fikse kortingen gekocht. Ik denk dat ik in het totaal wel zo'n 450 euro bespaard heb.'

De zilveren koelkast van Bosch is dan ook niet voor Sheombar zelf. Ze zoekt er één voor haar oom. Sheombars onderhandelingskwaliteiten zijn inmiddels zo vermaard dat familieleden en vrienden haar op pad sturen om huishoudelijke apparaten voor hen te kopen.

Intussen heeft Sheombar de verkoper gevraagd niet alleen wat aan de prijs van de koelkast te doen, maar ook aan die van een wasmachine en een metallic stofzuiger van Bosch, respectievelijk 679 en 139 euro. Als de verkoper terugkomt, wil hij de totale som van 1707 euro verlagen tot 1650. 'Dat moet beter kunnen', zegt Sheombar als ze weer buiten staat.

Ze krijgt gelijk. Bij de eerstvolgende witgoedzaak krijgt ze de drie apparaten voor 1570 euro, inclusief verwijderingsbijdrage en bezorgkosten. Dan gaat ze terug naar BCC. 'Zij hebben een laagste prijsgarantie, dus zij moeten hier weer onder gaan zitten.'

De verkoper van BCC moet lachen als hij Sheombar met een goedkopere bon ziet terugkomen. Hij maakt er uiteindelijk een totaalbedrag van 1559,95 euro van, inclusief bezorgen en verwijderen. Tevreden loopt Sheombar de winkel uit. In een uur tijd heeft ze haar oom 147 euro bespaard.

Zo vaak als Anjanie Sheombar dingt de gemiddelde Nederlander niet af, maar toch doen we het steeds meer. En niet alleen op de markt of bij de autodealer. Uit recent onderzoek van het Rotterdamse mediabureau Stroom blijkt dat 30 procent van de Nederlanders steeds vaker afdingt op de vaste winkelprijs.

Prijsstunters zoals BCC belonen consumenten er zelfs voor: wie een product elders goedkoper vindt, krijgt het voor dat bedrag en ontvangt ook nog eens 25 procent van het verschil. Vooral in de wit-en bruingoedsector en in de meubelbranche wordt er flink gepingeld. Ook duiken er in Nederland steeds meer outlet-centra op, zoals Batavia-stad in Lelystad, die merkkleding of meubelen tegen de helft van de winkelprijs verkopen omdat ze rechtstreeks van de fabrikant inkopen.

Als grootste oorzaak voor het afdingen noemen de respondenten uit het onderzoek van Stroom hun verslechterde economische situatie. Bijna 60 procent is er het afgelopen jaar financieel op achteruit gegaan. 'Door de recessie zijn consumenten bewuster geworden over hun uitgaven', zegt Fred van Raaij, hoogleraar economische psychologie aan de Universiteit van Tilburg. 'Maar een pure noodzaak om af te dingen is er niet bij veel mensen, want we blijven consumeren en degenen die afdingen zijn niet de mensen met het minste geld.'

Belangrijker vindt Van Raaij het aspect dat consumenten mondiger en assertiever zijn geworden. 'Steeds vaker vragen ze zich af of zoiets als een vaste prijs wel bestaat en of ze niet systematisch te veel betalen.'

Volgens Van Raaij zijn consumenten tegenwoordig kritischer omdat ze beter geïnformeerd zijn dan ooit. 'We reizen steeds verder en zien dat we in het buitenland overal op kunnen afdingen. Dat willen we in Nederland dan ook. Ons opleidingsniveau is ook gestegen en bijna iedereen heeft toegang tot internet. Omdat we op internet de prijzen kunnen vergelijken, hebben we meer inzicht in de winst die winkeliers maken.'

De Raad Nederlandse Detailhandel deed onderzoek naar het internetgebruik van consumenten en concludeerde dat 93 procent van de Nederlanders internet gebruikt om zich te oriënteren op voorgenomen aankopen. Ook uit het onderzoek van Stroom blijkt dat 90 procent van de consumenten dat doet. De consument bereidt zijn aankopen voor door eerst op internet te zoeken naar prijsvergelijkingsites. Deze websites zoeken de laagste prijs voor elk product, van combimagnetron tot ziektekostenverzekering.

Een fanatiek internetshopper is Marianne van Leeuwen, oprichtster van de eerste Nederlandse prijsvergelijkingsite miepkniep.nl. Op miepkniep.nl kunnen consumenten onder meer spullen goedkoper kunnen aanschaffen doordat aanvragen gebundeld worden. 'Omdat wij producten in grote aantallen bestellen, kan de leverancier het ons goedkoper aanbieden', legt Van Leeuwen uit. 'En dat tikt aan. Op het internet zijn producten tot 40 procent goedkoper.'

Haar hele huis, 'van de parketvloer tot de wc-pot', heeft Van Leeuwen via internet ingericht. Een designtafel van tienduizend euro kocht ze voor vierduizend euro, op inbouwapparatuur voor haar keuken heeft ze ook bijna de helft bespaard. 'Ik heb voor de totale inrichting van mijn huis veertigduizend euro bespaard. Laatst heb ik nog een fiets met driehonderd euro korting gekocht via internet.'

Van Leeuwen dingt ook wel eens in een 'echte' winkel af, maar vindt dat toch lastig. 'Ik weet dat het kan, daarom doe ik het. Maar ik schaam me er ondertussen wel voor. Ik wil niet dat mensen denken dat ik arm ben. Ik voel me eigenlijk een beetje goedkoop als ik het doe. Daarom vind ik internet prettiger.'

Van Leeuwen denkt daarom niet dat er in Nederland buitenlandse taferelen zullen ontstaan waarbij iedereen overal op afdingt. 'Afdingen is en blijft on-Nederlands, het zit niet in onze genen.' Maar Van Leeuwen gelooft wel dat vaste winkelprijzen verdwijnen en kopen op internet de toekomst heeft. 'Winkeliers kunnen nooit op tegen internetprijzen. Een wasmachine via het internet kopen zal altijd goedkoper zijn dan in een winkel omdat een internetsite veel goedkoper is om te onderhouden.'

Volgens David de Glint van de Raad Nederlandse Detailhandel zijn de kritische houding van de consument en prijsvergelijkingsites zoals miepkniep.nl niet het einde voor de detailhandel. 'Het merendeel van de consumenten blijft in de winkel kopen', zegt hij. 'De meeste mensen willen hun product toch kunnen aanraken voordat ze het kopen. Internet wordt vooral gebruikt als oriëntatiemiddel. Ook het idee dat je via internet moet betalen schrikt de meeste mensen nog af. Dus we zijn nog niet zover dat internet de winkels overbodig maakt.'

Het betekent volgens Glint vooral dat de detailhandel nieuwe mogelijkheden heeft om klanten anders te benaderen. 'Er ontstaan mogelijkheden voor webmarketing. Ondernemers kunnen internet als marketingtool gebruiken in plaats van de traditionele folders. Bovendien is webmarketing veel goedkoper dan de productie en verspreiding van folders en beter te richten op specifieke doelgroepen. Dus ik beschouw het intensieve gebruik van internet niet als een bedreiging voor de detailhandel, maar als een kans.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden