'Blijkbaar is het voor banken te ingewikkeld hier aan de grens'

'Ik kwam veel bij de Rabobank, en zag regelmatig motorrijders met koffers vol dollarbiljetten aan de balie staan.' Net als de meeste inwoners van Calexico, kijkt Hildy Carrillo er niet van op dat Rabobank mogelijk is betrokken bij het witwassen van drugsgeld. 'Bij Rabobank leek meer geld om te gaan dan bij andere banken in de stad', aldus de 64-jarige voorzitter van de lokale Kamer van Koophandel. 'Gepantserde trucks reden af en aan om het cash gestorte geld af te voeren.'

De Rabobank op Rockwood Avenue in Calexico.

Donderdag is er in Amsterdam een aanklacht ingediend tegen Rabobank. Strafrechtadvocaat Göran Sluiter en zijn cliënten beschuldigen de bank van het witwassen van de winsten van Mexicaanse drugskartels, en medeplichtigheid aan de misdrijven die deze zeer gewelddadige criminelen begaan. De aanleiding is een onderzoek van Amerikaanse justitie naar het witwassen van Mexicaanse drugswinsten bij een dochteronderneming van Rabobank in Calexico.

Calexico is een kleine stad in het zuiden van Californië, pal aan de grens met Mexico. Het is een hechte gemeenschap met een kleine universiteit en een jaarlijks mariachi festival. Rabobank nam hier in 2002 de Valley Independent Bank over, een wit gebouw op vijf minuten lopen van de grens met Mexicali. De inwoners gniffelden toen de blauwe letters op het pand verschenen: 'Het klinkt als rob-a-bank', aldus Carrillo. Rabobank N.A., zoals de dochteronderneming heet, telt ruim honderd filialen in Californië.

De regio staat bekend om zijn bloeiende illegale economie. Het Sinaloa drugskartel smokkelt hier cocaïne, wiet en methamfetamine de VS binnen. In maart vorig jaar ontdekten de autoriteiten een vierhonderd meter lange tunnel tussen Mexicali en Calexico. De tunnel ging onder het stalen grenshek door, en bevatte een geavanceerde spoorlijn om drugs te vervoeren. In 2014 deed de FBI een inval bij het politiebureau van Calexico. De interim politiechef had aan de bel getrokken vanwege drugshandel, smokkel en wapendiefstal door de agenten.

Banken die in deze context willen opereren, moeten alert zijn. Net als in Nederland zijn ook banken in Amerika verplicht verdachte transacties te melden, en er alles aan te doen te voorkomen dat klanten hun rekeningen gebruiken voor het witwassen van illegaal verworven geld. Maar het lijkt erop dat Rabobank dat niet of onvoldoende heeft gedaan.

De tekst gaat verder onder de foto.

Een grenswacht kijk uit over de Mexicaanse grens bij Calexico. Beeld afp

De bank trok in 2006 de aandacht van de Office of the Comptroller of the Currency (OCC), federaal toezichthouder, zo blijkt uit onderzoek van het Amerikaanse persbureau Bloomberg. De controleurs waarschuwden dat de mechanismen om witwassen tegen te gaan tekortschoten. Maar vanwege de crisis verkleinde Rabobank het interne controleteam van negen naar zes personen. Bovendien werd de controleafdeling verplaatst naar een ander kantoor, waardoor er geen controleurs meer aanwezig waren in het filiaal aan de grens.

In 2011 legden de federale autoriteiten beslag op drie Rabobank rekeningen in Calexico omdat ze waren gebruikt om drugsgeld wit te wassen. De bank werd toen nog niets ten laste gelegd, en de dollars bleven binnen stromen. Deels kwam dat door nieuwe anti-witwas regels in Mexico, waar het sinds 2010 veel moeilijker is geworden om cash dollars op bankrekeningen te storten. In 2013 werd Rabobank opnieuw op de vingers getikt door het OCC, en in 2015 bracht Bloomberg naar buiten dat aanklagers onderzoek deden naar witwaspraktijken bij Rabobank N.A.

Medewerkers zouden bewust documenten hebben achter gehouden voor de federale autoriteiten, en hebben nagelaten verdachte transacties te melden. Armando Real (35), burgemeester van Calexico, herkent de verhalen. 'De wet schrijft voor dat bankbedienden bij cash stortingen vanaf 10 duizend dollar een formulier moeten invullen', legt hij uit. 'Ik heb van medewerkers van de Rabobank begrepen dat dit lang niet altijd gebeurde.'

Real heeft ook zijn twijfels over de interne controle. 'Medewerkers vertelden me dat er incompetente mensen op de controle-afdeling zaten, en dat er nalatigheid was op management niveau.' Rabobank wil niet reageren op de aantijgingen omdat het onderzoek nog loopt. Wel benadrukt woordvoerder Hendrik-Jan Eijpe dat de controlemechanismen bij Rabobank N.A. zijn aangescherpt. 'We zijn van mening dat de bedrijfsvoering bij onze dochtermaatschappij inmiddels aan de juiste voorwaarden voldoet', aldus Eijpe.

Luis Delgado (54) werkte veertien jaar voor het Mexicaanse consulaat in Calexico, en kwam iedere dag bij de bank om geld te storten. 'Ik zag altijd veel verdachte figuren cash storten bij de Rabobank', zegt hij. 'Het leek mij dat het narco's waren. Ik weet hoe Mexicaanse narco's zich kleden en gedragen.' Delgado hoorde van Rabobank medewerkers dat ze zich zelf ook afvroegen waar hun klanten al dat geld vandaan haalden.

'Het is niet makkelijk als bank om verdachte klanten te herkennen', zegt Jerry Robinette. Hij werkte ruim twintig jaar aan de grens voor Homeland Security, en hield zich daar onder meer bezig met financiële fraude. Na zijn pensioen werkte hij als intern toezichthouder bij de bank JP Morgan. 'De grens is een risicogebied, er gaat veel cash geld om. Dus je moet investeren in je controleafdeling. Het is balanceren. Je wilt de controleurs tevreden houden, maar daar niet al teveel geld aan uitgeven.'

Ook de bedrijfscultuur werkt niet mee. 'Bankiers willen zoveel mogelijk klanten binnenhalen, en worden daar ook voor beloond middels een bonus', legt hij uit. 'Het komt regelmatig tot felle discussies tussen de interne toezichthouders en de zakenafdeling over de vraag of iemand al dan niet als klant geaccepteerd moet worden.' Robinette denkt dat harder optreden zou helpen. 'Het zijn individuen die beslissingen nemen', zegt hij. 'Als zij risico zouden lopen op gevangenisstraf, zouden ze de mensen onder hen effectiever controleren.'

Rabobank heeft zijn filiaal in Calexico begin 2015 gesloten, eerder al had de bank alle rekeningen van in Mexico gevestigde klanten opgeheven. Ook Chase en Bank of America sloten hun filialen in het grensstadje, dat nu nog maar een bank over heeft. 'Voor de bevolking en het lokale bedrijfsleven is het rampzalig dat alle banken vertrekken', aldus burgemeester Real. 'Maar blijkbaar is het te ingewikkeld werken hier aan de grens.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden