Bitcoinbaas ontdekt, mysterie blijft

Australiër claimt vader te zijn van virtuele munt, maar is dat wel terecht?

Craig Steven Wright, uitvinder van de bitcoin of niet. Beeld AP

Succes kent vele vaders. Het eigenaardige van de bitcoin is dat sinds de geboorte van 's werelds bekendste virtuele munt in 2008 niemand het vaderschap heeft willen opeisen. Een hele stoet aan programmeurs, wiskundigen, cryptografen en economen is de afgelopen jaren door anderen aangewezen als schepper, tot aan de Leidse hoogleraar Hendrik Lenstra toe. Maar al die vaders ontkenden met klem dat ze de bitcoin hadden verwekt.

Tot gisteren. Zoals hij zelf zegt met tegenzin heeft de 45-jarige Australische computerwetenschapper en uitvinder Craig Steven Wright maandag erkend dat hij schuilgaat achter het pseudoniem Sathoshi Nakamoto. Met die doorsnee-Japanse naam ondertekende de bedenker van de bitcoin in 2008 een academisch artikel waarin het principe achter de virtuele munt uit de doeken werd gedaan.

Wright werd vorig jaar door het Amerikaanse tijdschrift Wired en gadgetblog Gizmodo 'ontmaskerd' als de vader van de bitcoin. Nog geen week later sloeg de twijfel toe. Er bleken allerlei gaten te zitten in zijn curriculum vitae. 'Óf Wright is de uitvinder van de bitcoin', schreef Wired, 'óf hij is een briljante bedrieger.'

Vijf maanden geleden wilde Wright niet reageren. Een kleine maand geleden waren er plots geruchten dat de Australiër snel wilde aantonen dat hij inderdaad de bitcoin had uitgevonden. Waarom heeft hij zich bedacht?

'Er zijn een hoop verzonnen verhalen in omloop en ik houd er niet van om mensen te schaden om wie ik geef', zegt Wright in een interview met de BBC. Hij vindt het vreselijk om in de schijnwerpers te staan, wil geen het boegbeeld worden van de bitcoin en is niet uit op geld, roem of aandacht. 'Ik wil vooral met rust worden gelaten.'

Wat is een bitcoin?

Een bitcoin is een virtuele munt, een digitaal betaalmiddel. Het is geen valuta in traditionele zin: een officieel geldig betaalmiddel van een land, in de vorm van een metalen munt of bankbiljet. Bitcoins 'leven' alleen op een pc en worden niet uitgegeven door een centrale bank. Overboekingen gebeuren rechtstreeks tussen de betaler en de ontvanger, via een versleutelde transactie. Het enige wat ze nodig hebben is een bitcoin-adres. Bitcoins kunnen alleen worden uitgegeven door de persoon die er eigenaar van is, en kunnen nooit meer dan één keer uitgegeven worden door die eigenaar. Transacties worden vastgelegd in een openbaar ledger (grootboek). Bitcoin is de naam van de een van de eerste cryptovaluta waarbij deze technologie is toegepast, maar wordt ook vaak gebruikt als algemeen synoniem voor digitaal geld.

Dat laatste kan Wright wel vergeten. Hoewel een aantal prominenten uit de bitcoinbeweging zegt te geloven dat Wright en Nakamoto een en dezelfde persoon zijn, wordt er ook openlijk getwijfeld aan Wrights aanspraken. Zelfs door The Economist, het enige medium dat naast de BBC en het Amerikaanse mannenblad GQ voorafgaand aan de onthulling een gesprek met hem had. Het Britse weekblad zegt dat Wright weigert om een voor de hand liggende bewijs voor het vaderschap op tafel te leggen, hoewel hij wel ook in de nabijheid van journalisten handelingen heeft verricht die zijn claim ondersteunen. Wright weigert ook op soms cruciale en dan weer heel banale vragen in te gaan.

Als Wright tegen alle twijfel in toch Nakamoto blijkt te zijn is hij een rijk man. Het lijkt erop dat Nakamoto als eerste 'delver' van de virtuele munt een miljoen bitcoins in bezit moet hebben. Tegen de huidige koers zijn die 395 miljoen euro waard. Hij zou ook een fortuin kunnen maken als adviseur of als mediapersoonlijkheid, met tv-optredens of door zijn autobiografie te schrijven.

Het zou ook zomaar kunnen dat Wright de boel flest. Een nog groter probleem is dat de Australiër misschien wel nooit kan aantonen dat de bitcoin het product van zijn brein is geweest. Voor de virtuele munt zelf zou dat een zegen zijn. De bitcoin heeft altijd gedijd bij geheimzinnigheid.

Wie is Satoshi Nakamoto?

Wat is er bekend over de bedenker van de bitcoin, die zich verschuilt achter de naam Sathoshi Nakamoto? Hij, zij of meerdere personen schreven in 2008 een white paper, een academisch werkstuk over de technologie achter de bitcoin, die op een elektronische verzendlijst voor cryptografiedeskundigen werd verspreid. Een jaar later gaf deze persoon (of personen) de eerste software vrij, waarmee bitcoinbetalingen mogelijk werden. Halverwege 2010 overhandigde Nakamoto de blauwdrukken voor de software aan de Amerikaanse specialist Gavin Andresen en trok hij zich terug. Andresen zegt hem nooit te hebben ontmoet, andere betrokkenen bij de ontwikkeling van de software evenmin. In 2012 had Nakamoto nog een profielpagina op de website van de P2P Foundation, een Amsterdamse stichting die internationaal onderzoek doet naar peer-to-peer-technologie, het uitwisselen van gegevens via een niet-centraal beheerd computernetwerk. In zijn profiel zegt Nakamoto een Japanner van 37 jaar te zijn. Zijn beheersing van de Engelse taal en het gebruik van typisch Britse uitdrukkingen lijken dat te weerspreken. In mei 2011 werd voor het laatst iets van Nakamoto vernomen, in een mail: 'Ik ben aan andere dingen begonnen en zal er waarschijnlijk in de toekomst niet bij zijn.'

Wie golden eerder als bedenker van de bitcoin?

'Ik ben niet Craig Wright. We zijn allemaal Satoshi', meldde een onbekende vorig jaar aan een internetforum gewijd aan de bitcoin, toen de Australiër Craig Wright was 'ontmaskerd' als man achter Satoshi Nakamoto, de schuilnaam van de bedenker(s) van de bitcoin. Wright was niet de eerste van wie dat werd gedacht.

Dorian Prentice Satoshi Nakamoto

64-jarige Amerikaan van Japanse komaf. In 2014 genoemd als bitcoinuitvinder door Newsweek. Ingenieur, al tien jaar werkloos. Zei eerst 'niet meer betrokken' te zijn, ontkende later elke deelname.

Hal Finney

In 2014 overleden Amerikaans specialist in versleutelingssoftware. Ontving in 2009 als eerste een betaling met bitcoins. Ontkende.

Neal King, Vladimir Oksman en Charles Bry

Aanvragers van een octrooi op een aan bitcoin gelieerde technologie. Octrooi werd ingediend op 15 augustus 2008. Van dit bonte trio zegt King in 2011 dat hij nog nooit had gehoord van bitcoin, tot hij erover werd gebeld.

Shinichi Mochizuki

Japans getaltheoreticus. 47 jaar oud. In 2013 genoemd als de man achter het pseudoniem Nakamoto. Heeft nooit iets bevestigd of tegengesproken.

Gavin Andresen

Amerikaan. Belangrijkste ontwikkelaar van het bitcoin-protocol. Hoofdonderzoeker van de Bitcoin Foundation. Zegt dat hij andere stijl van programmeren heeft dan Satoshi Nakamoto.

Michael Clear

In 2008 de beste computerwetenschapper-in-opleiding van Trinity College in Dublin. Schreef studie over versleutelingstechniek die ook in bitcoin is te vinden. Ontkent.

Hendrik Willem Lenstra

Leidse hoogleraar. 67 jaar. Wiskundige. Bedenker van een naar hem genoemd complex algoritme dat in de bitcoin zou zijn toegepast. Noemt bewering dat hij Satoshi is 'onzin'.

Een regering

Lievelingsoptie van mensen die graag geloven in complotten. Bitcoin zou door vijanden van de VS worden gebruikt om macht van de Amerikaanse dollar te ondergraven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden