Biogas-auto mag in Stockholm gratis parkeren

In Zweden is een serieuze markt ontstaan voor auto’s op methaangas en ethanol. ‘Het zijn vooral de beloningen voor automobilisten die stimulerend hebben gewerkt.’..

De Zweedse automobielindustrie zegt het zelf: er groeit een groen wondertje op Zweedse bodem; langzaam en zonder al te veel ophef schakelt een deel van de Zweedse automobilisten over op biobrandstoffen. Momenteel bestaat 2,7 procent van de brandstoffen die voor transport worden gebruikt er uit biobrandstoffen. Dat is prettig voor Volvo (onderdeel van Ford) en Saab (General Motors) die auto’s bouwen die deze brandstoffen kunnen verstoken, maar van die enkele duizenden auto’s die beide bedrijven afzetten, kan de schoorsteen niet lang roken; de rest van Europa moet ook aan de bio-power, al was het maar voor het milieu.

Het succes laat zich kort beschrijven: de verkoop van auto’s die rijden op biobrandstoffen is vorig jaar verdubbeld. Er zijn vijf fabrikanten die gezamenlijk twintig modellen aanbieden die als milieu-auto worden aangemerkt; meer dan 10 procent van de nieuwe auto’s in Zweden is nu een eco-auto.

In 2005 werden veertienduizend eco-auto’s afgezet: tienduizend op ethanol, tweeduizend op methaangas en eenzelfde aantal als hybride (benzine of ethanol/elektra). Voor 2006 wordt de verkoop alvast op dertigduizend auto’s geschat.

Daarmee is voor Zweedse begrippen een serieuze markt ontstaan. Opvallend daarbij is dat in Zweden twee alternatieve brandstoffen zich naast elkaar ontwikkelen: ethanol en methaangas.

Volgens Claes Roxbergh, voorzitter van de parlementscommissie voor vervoer en lid van de Groene Partij, is het succes te verklaren uit samenwerking van zowel overheden als industrie.

‘Zweden voelen zich sterk verbonden met de natuur; iedereen mag overal in Zweden in de natuur komen en recreëren. Er staan geen hekken. Dat versterkt het gevoel dat het allemaal van ons is, en dat je goed voor de omgeving moet zorgen.’

Voor milieumaatregelen is in Zweden, ook in de politiek, een breed draagvlak. Zo streeft het land naar verlaging van de kooldioxide-uitstoot met 4 procent, hoewel het Kyoto-verdrag een toename van 4 procent toestaat. Door het gebruik van alternatieve brandstoffen te stimuleren, wil het land tegen 2020 onafhankelijk worden van olie-import.

Met een systeem van belastingen en beloningen stimuleren regering en lokale overheden het gebruik van alternatieve brandstoffen. Roxbergh: ‘Consumenten, fabrikanten, overheden en brandstofproducenten hebben de handen ineengeslagen. Het zijn vooral de beloningen voor automobilisten die stimulerend hebben gewerkt.’

Zo wordt het kopen van een auto op methaangas beloond met 1600 euro, een auto op ethanol met 800 euro. Ook is het tarief voor de wegenbelasting lager. Eco-auto’s kunnen gratis parkeren in twintig grotere steden, groene taxi’s mogen vooraan aansluiten bij de standplaats en in het centrum van Stockholm hoeft voor een auto op ethanol, elektra of methaangas geen congestion tax te worden betaald. De Zweedse overheid heeft zichzelf verplicht dat 35 procent van het eigen wagenpark moet bestaan uit auto’s met een lage CO2-uitstoot.

Voor automobilisten is het verder mooi meegenomen dat over duurzame brandstoffen geen accijns wordt geheven. Gas rijdt daardoor circa 3 cent per kilometer goedkoper, tegen 1 cent goedkoper voor E85, de breed verkrijgbare alcohol-benzinecocktail met 85 procent ethanol en 15 procent benzine.

Naast overheden dragen ook commerciële partijen bij aan het succesverhaal: zo is een lening voor een eco-auto bij de grote SEB-bank goedkoper dan een soortgelijke lening voor een gewone auto.

In Zweden strijden methaangas en ethanol, de twee soorten alternatieve brandstoffen, om voorrang: beide stoten aanzienlijk minder CO2 uit, het gas dat verantwoordelijk wordt geacht voor het broeikaseffect in de atmosfeer.

Ethanol is een brandstof die kan worden gewonnen uit allerlei landbouwgewassen. Door vergisting ontstaat alcohol die kan worden toegevoegd aan benzine. Dat kan als zogenoemde low blend; 5 tot 10 procent, of als high blend; 85 procent ethanol met 15 procent benzine. In Nederland moet de benzine vanaf volgend jaar zijn aangelengd met 2 procent ethanol; een low blend. In principe zou Zweden zelf de benodigde gewassen – tarwe of bomen – kunnen verbouwen, maar momenteel is 80 procent van de ethanol in Zweden afkomstig van Braziliaans suikerriet en een beetje uit Europese wijnoverschotten.

Hoe methaangas wordt gemaakt, wordt gedemonstreerd in Västeras, waar een van de 25 biomethaanfabrieken voor autobrandstof in Zweden is gevestigd. De stad van 300 duizend inwoners, op honderd kilometer ten westen van Stockholm, is de geboorteplaats van zowel het industriële concern ABB als het kledingconcern Hennes & Mauritz. De overheid, de landbouwers en het bedrijfsleven doen veel aan hun milieu-imago.

Bij Växtkraft, een kleine, maar stinkende fabriek op veilige afstand van de bewoonde wereld, worden alle groenbakken van de stad geleegd. De verwerkingsfabriek is eigendom van de deelnemende partijen. Samen met speciaal geteeld gras van zeventien landbouwbedrijven uit de omgeving en een kleine hoeveelheid rioolslib, wordt een onwelriekende drab samengesteld die in een huizenhoge tank 25 dagen wordt bewaard bij een temperatuur van 35 graden Celsius. De 800 kubieke meter moerasgas die daar per uur uit omhoogborrelt, is na reiniging geschikt als brandstof.

‘In de meeste Europese landen wordt dit gas gebruikt om elektriciteit op te wekken, maar wij pompen het als brandstof via het gasnet naar de stad’, zegt directeur Per-Erik Persson van Växtkraft. De stadsbussen, de auto’s van de gemeentereiniging en de particulieren met een gasauto rijden zo op het stadsafval. De overblijvende vloeibare en vaste bestanddelen, worden op de boerenbedrijven verwerkt als mest.

In totaal produceert Växtkraft het equivalent van 2,3 miljoen liter benzine. Dat is meer dan de inwoners van de stad opmaken; het surplus wordt geëxporteerd naar Stockholm, waar de belangstelling explosief is gestegen, zeker sinds eco-auto’s gratis de stad in mogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden