Bioboeren vaker in de fout

Vooral nieuwe biologische boeren maken veel, onschuldige, administratieve fouten. Het aantal zware overtredingen valt mee.

Beeld Foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Bij kwaliteitscontroles op biologische bedrijven zijn in de eerste helft van dit jaar veel meer overtredingen geconstateerd dan vorig jaar. Volgens toezichthouder Skal is die toename te wijten aan de verscherpte controles sinds begin dit jaar en de sterke groei van het aantal biologische bedrijven. Vooral nieuwkomers hebben moeite met de strenge administratieve eisen aan de herkomst van grondstoffen.


Recente voedselschandalen hebben geleid tot strengere controles. Zo werden in Duitsland gewone eieren verkocht als (duurdere) biologische eieren en liet een slachterij van Vion gangbaar varkensvlees doorgaan voor biologische ham. Een deugdelijke administratie wordt daarbij cruciaal geacht: van elke stap in de keten moet de biologische herkomst worden aangetoond.


Uit de controles blijkt dat de biologische sector de administratie nog niet op orde heeft. Bij 2.519 inspecties op biologische boerderijen en bedrijven zijn 1.975 'lichte afwijkingen' geconstateerd: 780 bij landbouwbedrijven en 1.195 bij verwerkende bedrijven. Ter vergelijking: over heel 2013 waren dat er 2.480. Lichte overtredingen zijn bijvoorbeeld het ontbreken van een pakbon of biocertificaat van een toeleverancier, of een omissie op het etiket. 'Het zijn foutjes die de biologische status van een product niet aantasten', zegt Skal-directeur Margreet van Brakel.


Daarnaast werden ook 339 'ernstige afwijkingen' geconstateerd, zoals het ontbreken van een risicoanalyse op een bedrijf. Het aantal zware overtredingen, die direct effect hebben op het biologische product, is stabiel gebleven of zelfs licht gedaald. In de eerste zes maanden werden 26 'fatale afwijkingen' geconstateerd. In 6 gevallen werd zelfs het biocertificaat ingetrokken. Een slager had niet-biologische kruiden in zijn vlees verwerkt en niet-biologische salades als biologische salade verkocht. En op vijf akkerbouwpercelen waren bestrijdingsmiddelen of niet-biologisch zaaizaad gebruikt. Bij 8 biologische veeboeren konden de dieren niet of nauwelijks naar buiten. Ter vergelijking: in heel 2013 werden 70 'fatale' overtredingen geconstateerd.

Beginnersfouten

Bionext, de belangenorganisatie van biologische bedrijven, juicht de verscherpte controles toe. Dat daardoor meer, voornamelijk lichte overtredingen worden geconstateerd, neemt ze op de koop toe. 'Het zijn vooral beginnersfouten', meent Bionext-woordvoerder Jasper Vink. 'De nieuwe lichting bio-ondernemers in de verwerkende sector vergeet weleens een bepaalde codering op een etiket te zetten die wettelijk verplicht is.'


Biologisch geitenhouder Verhoeven uit Biezenmortel (Noord-Brabant) erkent dat de administratieve rompslomp is toegenomen. Als hij voorheen acht vrachten mest afleverde bij een agrariër, volstond één verklaring. Tegenwoordig moeten dat er acht zijn, bij elke vracht één. Iedere boer moet ook een klachtenadministratie bijhouden. 'Dat formulier kun je downloaden. Als je het niet hebt, doen ze niet moeilijk hoor. Zorg dat je het volgend jaar wel hebt, zeggen ze dan, maar voor nu geven we je een lichte afwijking.'


Volgens hem verkijken veel nieuwkomers zich daarop. 'Het is niet verkeerd. Maar beginners denken daar soms te makkelijk over. Het vergt allemaal meer tijd en moeite.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.