Bijscholing op kosten van de baas

Ruim de helft van de werkenden doet aan bijscholing. Meestal gaat het om een korte opleiding, een kleine groep waagt zich aan een lange. Twee van die doorzetters vertellen.

null Beeld Claudie de Cleen
Beeld Claudie de Cleen

Loop je door een willekeurig bedrijf, dan kun je aannemen dat een op de twee medewerkers die je ziet, 's avonds met zijn of haar neus in de studieboeken zit. Vorig jaar zei ruim de helft (53 procent) van de werkenden en eenvijfde (22 procent) van de niet-werkenden in de afgelopen twee jaar een cursus of training te hebben gevolgd. Dat blijkt uit het rapport Werken en leren in Nederland van het ROA, het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt van de universiteit van Maastricht. Korte opleidingen worden het meest gevolgd: 62 procent van de beroepsbevolking tussen de 25 en 65 jaar deed er onlangs een, blijkt uit cijfers van het CBS. Lange werkgerelateerde opleidingen zijn voor de doorzetters: slechts 9 procent waagde zich daar aan.

undefined

'Naar school op vrije dag van partner'

Tineke Hooijer (34) is verpleegkundig pijnconsulent op de pijnpoli van het Kennemer Gasthuis in Haarlem. Toen ze solliciteerde, was extra scholing een vereiste. Na kleine cursussen en e-learningmodules volgde ze een tweejarige post-hbo-opleiding tot pijnconsulent.

Ze koos die opleiding zelf. 'Mijn werkgever heeft alles betaald. Contacturen werden als werkuren meegerekend, één keer per maand. Zelfstudie-uren moest ik wel in mijn eigen tijd maken. Ik stopte er zeker acht uur per week in en werkte daarnaast 24 uur in het ziekenhuis. Studeren deed ik tijdens de avonduren en op mijn vrije doordeweekse dagen, want we hadden ook een jonge dochter. Ik ben bewust jong moeder geworden om, zodra zij naar school ging, weer verder aan mijn carrière te bouwen.'

De steun van het thuisfront was voor Tineke een van de redenen dat ze alles kon combineren. 'Ik plande 'schooldagen' op de vaste vrije dag van mijn partner. Die dagen duurden van 7.30 tot 19.30 uur, ook door de lange reistijd.' Dankzij de opleiding en de nieuwe functie schoof Tineke een salarisschaal omhoog, maar dat was niet haar drijfveer. 'Ik wilde mezelf graag verder ontwikkelen en kreeg door de opleiding andere taken en werkzaamheden. Ik kon mijn werk ook beter uitvoeren.'

undefined

Studie regelen vanuit je baan

Cao: In veel cao's worden afspraken gemaakt over scholing of een persoonlijk ontwikkelingsbudget.

O & O-fondsen: Werkgevers kunnen een beroep doen op een Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de financiering van scholing. In bijna elke branche is er een fonds.

Sectorplannen: Met deze crisismaatregel heeft het kabinet voor de periode 2013-2015 600 miljoen euro vrijgemaakt voor sectorplannen. Sectoren kunnen hiermee een fonds opzetten dat ook in bijscholing en omscholing voorziet om mensen te helpen overstappen naar kansrijkere beroepen.

Leraren: Om goede leraren voor de klas te krijgen is er de lerarenbeurs en promotiebeurs. Voor 2015 is er 115 miljoen euro beschikbaar.

'Dat het tóch zo zwaar zou zijn'

Mink Visser (33) zit er nog middenin. Naast een fulltimebaan als systeembeheerder bij Ballast Nedam volgt hij de vierjarige deeltijd hbo-opleiding Bedrijfskunde, Management, Economie en Recht. Ook voor hem was niet salarisverhoging de reden, maar de uitdaging. 'Ik ben zelf naar mijn leidinggevende gegaan. Bij mijn vorige werkgevers heb ik veel cursussen en trainingen gevolgd en dat heeft me altijd scherp gehouden. Ik ben tussen de vijf en tien uur per week bezig voor mijn studie. Dat is minder dan ik eraan zou moeten besteden, meestal ben ik dan ook de laatste paar dagen van een blok veel tijd kwijt.

'Het is voor mij lastig om er meer tijd in te steken, gelukkig presteer ik beter onder druk. Meestal ben ik 's avonds bezig, maar ik neem ook vaak de vrijdag vrij als ik veel moet doen. Ik wist vooraf niet dat het toch zo zwaar zou zijn, maar ik merk dat ik er nu al veel aan heb in mijn werk. Het is heel praktijkgericht, meestal gaat de opdracht in werkgroepjes over een praktijksituatie binnen je eigen bedrijf.' Ook bij Mink betaalt zijn werkgever de studie.

undefined

Studeren vanuit de WW

Brug-WW: Geïntroduceerd op Prinsjesdag. Met de brug-WW is het mogelijk van baan naar baan te gaan, ook al heb je niet direct de juiste kwalificaties. Je kunt dan naast een contract van twintig uur ook twintig uur studeren voor een 'groeiend beroep'. Die scholingsuren hoeft je nieuwe werkgever niet te betalen, je krijgt namelijk voor twintig uur WW.

UWV: Voor werkzoekenden van 50 jaar en ouder zijn er onder voorwaarden scholingsvouchers van maximaal duizend euro om bij te dragen aan studiekosten.

Jongere werklozen: De rijksoverheid investeert sinds 2013 en tot april 2015 50 miljoen euro om meer jongeren aan het werk te krijgen, onder andere via stages en leerbanen.

'Werkgevers moeten betalen'

Tineke en Mink hebben een gulle baas en zo ziet de overheid het graag. 'Werkgevers moeten meer scholing betalen, dat is de lijn die je ziet in bijvoorbeeld het vervangen van een ontslagvergoeding door een transitievergoeding', zegt Andries de Grip, hoofd van het ROA en hoogleraar economie aan de Universiteit Maastricht. 'Die kan gebruikt worden voor scholing en om over te stappen naar een andere baan. Ik denk dat zo'n algemene regel wel beter werkt dan losse budgetten bij ontslag, die komen vaak wanneer het te laat is.'

'Het is jammer dat de overheid zich meer terugtrekt uit het investeren in scholing, dat zie je onder meer met het invoeren van het leenstelsel in het hoger onderwijs', zegt adviseur personeelsontwikkeling Sander Vastbinder. Hij werkt voor C3, het mobiliteitscentrum voor de creatieve industrie. 'We zullen het in de toekomst moeten hebben van de kenniseconomie en het vermarkten van die kennis.'

Zien pijnconsulent Tineke en systeembeheerder Mink een nieuwe opleiding verderop in hun carrière zitten? Tineke: 'Over een jaar of twee zou ik graag nog de opleiding tot physician assistant of manp (master advanced nursing practice) willen doen.'

Mink: 'Geen vierjarige hbo-opleiding meer, denk ik. Maar cursussen en trainingen zal ik zeker nog blijven doen.'

© Intermediair

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden