de ondernemingyoni

Bij de biologische producten van Yoni staan ‘menstruatie’ en ‘vagina’ prominent op de verpakking

Eigenaar Mariah Mansvelt Beck. Beeld Sabine van Wechem
Eigenaar Mariah Mansvelt Beck.Beeld Sabine van Wechem

Op een kastje naast de deur van het kantoor van het Amsterdamse bedrijf Yoni liggen doosjes maandverband, tampons en menstruatiecups. Op een plankje aan de muur staan boeken met titels als Ik ben ongesteld, so what?, Vuile lakens en V – Van Vulva tot Vagina. En aan de muur hangen foto’s uit de reeks die ook is te vinden op de website en het Instagram-account. Kunstzinnig, maar duidelijk beeld over menstruatie, met een zichtbaar touwtje van de tampon langs de benen of met een ‘bloedende’ oester in de hand. Een ding is zeker: bij deze onderneming kennen ze geen enkele schaamte voor hun producten. En zo is het precies bedoeld.

Bedrijf Yoni

Waar Amsterdam

Sinds 2014

Aantal werknemers 10

Omzet 2 tot 2,5 miljoen

Yoni maakt tampons en maandverband van biologisch katoen en biologisch afbreekbaar maïsplastic. Het katoen wordt van verschillende boerderijen buiten Europa naar Italië, Slovenië, Spanje en soms Duitsland verscheept om de producten te maken. De producten worden verkocht bij Etos en Albert Heijn, en daar heeft het een marktaandeel van 5 procent. Het bedrijf bedient een klein deel van de markt; in Nederland wordt jaarlijks ongeveer 150 miljoen euro uitgegeven aan menstruatieproducten. Het bedrijf sloot afgelopen jaar voor het eerst af zonder verlies, al was er ook nog geen sprake van winst.

Voordat ze Yoni oprichtte, ergerde Mariah Mansvelt Beck zich aan de reclames van gevestigde merken: blije modellen met smetteloze witte leggings en blauwe vloeistoffen om te laten zien hoe absorberend maandverband is. Die reclames versterken het taboe rond menstruatie, stelt ze. ‘Stel je voor dat je voor de eerste keer ongesteld wordt. Dan krijg je zo vooral de boodschap mee dat het geheim moet blijven en iets schaamtevols is. Het wordt dan moeilijker om met zelfvertrouwen in het leven te staan.’

Niet dat Mansvelt Beck er als jong meisje al van droomde een duurzaam tamponbedrijf op te richten. Behalve dat het taboe haar ging tegenstaan, viel het haar op dat de bestaande merken geen lijst van ingrediënten op hun verpakking vermelden. ‘Dat is heel gek voor deze intieme producten.’ Ze kwam erachter dat veel van de producten synthetisch zijn, vaak deels gemaakt van plastic en geparfumeerd. In 2014 greep Mansvelt Beck haar kans: ze zegde haar baan op als persoonlijk begeleider van mensen met een verstandelijke beperking en richtte Yoni op. Dat deed ze samen met vriendin Wendelien Hebly. Zij is inmiddels niet meer actief binnen het bedrijf omdat ze andere startende bedrijven helpt opzetten.

Het kantoor van Yoni is gevestigd in het Impact Hub, een collectief van bedrijven die een duurzame toekomst nastreven, in het Tropeninstituut. Het kantoor is niet groot: er staan vier bureaus tegenover elkaar. Het is er stil, want sinds de eerste lockdown werken de meeste werknemers thuis. Aan het thuiswerken zijn ze gewend geraakt, daarom verhuist Yoni binnenkort naar een nog kleiner kantoor in hetzelfde gebouw.

null Beeld Sabine van Wechem
Beeld Sabine van Wechem

Schapruimte

Na een succesvolle crowdfundingsactie, met de campagneleus ‘chemicals are not for pussies’, belde Etos. Een aantal maanden later lagen de producten in het schap van de drogisterijketen. En dat is maar goed ook, vindt ze, ‘want om echt invloed te hebben heb je schapruimte nodig. Dan zullen andere merken denken: wat gebeurt er, waar gaat onze ruimte heen?’ Yoni was volgens Mansvelt Beck het eerste biologische katoenen menstruatieproduct in Europa dat in een reguliere drogisterijketen terecht kwam.

Om het taboe te doorbreken zette Mansvelt Beck de woorden ‘menstruatie’ en ‘vagina’ duidelijk op de Yoni-verpakkingen. Dat klinkt als een kleine stap maar ze wil gewoon duidelijk maken wat Yoni verkoopt. ‘Het werd revolutionair gevonden. Omdat alle andere merken er zo omheen draaien met woorden zoals V-zone.’ In 2015 won Yoni met ontwerpbureau Thonik een ADCN Award, een Nederlandse vakprijs voor advertising en design, voor het ontwerp van de verpakking. Het uiterlijk van de doosjes is rustig, wit en met een felle kleur blauw, roze of oranje staat er een grote ‘Y’ op. Het is voor Mansvelt Beck belangrijk dat de verpakking niet verstopt wordt in de badkamer. De gebruiker mag het doosje met trots in het zicht laten staan.

Ze lijkt de wind mee te hebben. Zeven jaar geleden wilden media niet over menstruatie schrijven, zegt ze. De laatste jaren maakten verschillende tijdschriften vagina- en vulvanummers. En menstruatie werd een politiek thema. Sinds eind vorig jaar deelt Schotland menstruatieproducten uit op bijvoorbeeld scholen, voor mensen die dat niet kunnen betalen.

Menstruatie-armoede

Ook in Nederland is ‘menstruatie-armoede’ een probleem. Een op de tien vrouwen van tussen de 12 en 25 heeft weleens te weinig geld voor tampons of maandverband, schatten Plan International en feministisch platform de Bovengrondse in. PvdA-politicus Lilianne Ploumen pleit ook in Nederland voor het verstrekken van gratis menstruatieproducten. Op openbare plekken zoals scholen en bibliotheken moeten automaten komen te hangen, zei ze onlangs op Radio 1. Mansvelt Beck is ook voor.

Toch zijn de producten van Yoni duurder dan andere merken. Een pakje van 16 tampons van een A-merk kost rond de 3 euro, die van Yoni beginnen bij 3,99. ‘We zijn een klein merk en gebruiken duurzame en dus ook duurdere grondstoffen. Vandaar die iets hogere prijs.’ Om toch een steentje bij te dragen aan mensen die geen menstruatieproducten kunnen betalen, werkt Yoni samen met organisaties om producten uit te delen.

Het bedrijf werkt ook mee aan een onderwijsprogramma van kennisinstituut Atria en educatieplatform F-site over Dolle Mina, een feministische actiegroep uit de jaren zeventig. Het programma gaat ook over ongesteldheid. ‘Onderwijs is een belangrijke schakel om menstruatie bespreekbaar te maken’, volgens Mansvelt Beck.

Als het aan haar ligt is er over tien jaar helemaal geen taboe meer, ‘dan is de wereld ingericht vanuit een oogpunt dat er mensen zijn die ongesteld worden. En we hebben het niet over een handjevol mensen, we hebben het over de halve wereldbevolking.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden