Beurshond

STOCK WATCH slaat alarm. Er is weer iets bijzonders aan de hand met de optiehandel rond BolsWessanen. Terwijl de voorkennisaffaire nog dient voor de rechtbank, is het volgende schandaal rond handel in BolsWessanen een feit....

Toezicht op de meer dan zestigduizend dagelijkse transacties op de Amsterdamse effectenbeurs is niet meer door mensenhanden uit te voeren. Daarom heeft de afdeling Toezicht Beurshandel (TBH) al sinds 1994 de beschikking over een slim computerprogramma dat alle beurstransacties naloopt. In bijna alle voorkenniszaken van de afgelopen jaren was het dit Stock Watch-programma dat als eerste iets vreemds in de handel signaleerde. Bij de optiehandel in BolsWessanen is het inmiddels al de derde keer dat een melding van de beurswaakhond in een onderzoek naar handel in voorkennis uitmondt.

Het enige probleem met het computersysteem is dat het veel te vaak afgaat. Iedere koers- of omzetafwijking is in principe verdacht, totdat een mens de verbinding legt met nieuws over een bedrijf in bijvoorbeeld de Volkskrant. Hierdoor is nog 90 procent van alle meldingen onterecht. Maar daar komt nog deze zomer verandering in. De effectenbeurs krijgt dan een koppeling tussen Stock Watch en het programma NewsWatch.

Beide programma's zijn ontwikkeld door kenniscentrum Cibit in Utrecht. Cibit-consultant Aziz Shawky legt uit dat het systeem voortaan onder meer de tijdstippen vergelijkt tussen de veranderingen in de beurskoers en het nieuws. NewsWatch weegt ook de relatieve belangrijkheid van het nieuws, maar een koersvoorspelling maakt het niet. Want soms gaat de koers op goed nieuws naar beneden, omdat nóg beter nieuws was verwacht.

De handel die bijvoorbeeld reageert op berichten over de Azië-crisis blijft voortaan keurig uit de alarmschermen. Maar de optiehandel BolsWessanen van vorige week springt er extra duidelijk uit.

Het best bewaarde geheim van het computersysteem is de gevoeligheid. Bij welke koersstijging gaat het af? Welke omzetstijging in de handel is verdacht? Wanneer handelaren deze marge kennen, dan kunnen zij precies de hoeveelheid verhandelen die het systeem net niet opmerkt.

Het groepje beleggers dat nu terecht staat voor hun optiehandel, was misschien individueel niet tegen de lamp gelopen. Maar omdat zij op dezelfde dag allemaal hetzelfde deden, steeg de omzet in de opties zo hard dat het systeem wel af moest gaan.

In Nederland is het toezicht op de effectenhandel in handen van de Stichting Toezicht Effectenverkeer(STE). Zij stelt een onderzoek in als zij getipt wordt, want zij signaleert niet zelfstandig. De Amsterdamse effectenbeurs is hiervoor verantwoordelijk. Wanneer Stock Watch alarm slaat ,beslist uiteindelijk de Commissaris van de Notering op de Amsterdam Exchanges of hij de zaak bij de STE meldt. De nieuwe BolsWessanen-zaak bevindt zich in dit stadium.

De uitspraak in de eerste BolsWessanen-zaak, die nu voor de rechtbank dient, zal doorwerken in de activiteiten van de toezichthouder. Als de rechter het indirecte bewijs over de verdachte transacties niet accepteert, wordt het heel moeilijk om toekomstige voorkenniszaken rond te krijgen.

Via Stock Watch streeft de beurs niet zoveel mogelijk nieuwe voorkenniszaken na. De beurs hoopt vooral dat de handel vanzelf voorzichtiger wordt doordat hij zich bespied weet. Cibit-consultant Shawky vergelijkt het met de beveiliging van een gebouw: 'Een bewaker die één keer per uur een rondje maakt, schrikt minder af dan een constante automatische bewaking met vier camera's.' Met een hoge pakkans kijken beleggers beter uit met hun voorkennis: een gewaarschuwd mens telt voor twee.

Althans, dat geldt voor sommige beleggers. Handelaren in opies BolsWessanen schrikken kennelijk nergens voor terug. Weken van intensieve berichtgeving rond de BolsWessanen-voorkenniszaak en de beurs meldt een nieuwe voorkenniszaak. In welk fonds? BolsWessanen!

Ferry Haan

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden