Beurshausse brengt beleggers in het nauw

Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars hebben in het tweede kwartaal massaal aandelen gekocht, daarbij gestimuleerd door de beurshausse. Per saldo werd tweemaal zoveel aangekocht als in de eerste drie maanden....

Van onze economische redactie

AMSTERDAM

Dit heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek maandag gemeld. In de tweede periode kochten ze per saldo voor 5,5 miljard gulden in tegenover 2,7 miljard gulden in het eerste kwartaal.

Of de kooplust ook nu nog aanhoudt, is niet duidelijk. Diverse pensioenfondsen hebben wegens dezelfde beurshausse juist aandelen moeten verkopen. Dat komt doordat de waarde van hun aandelenportefeuilles zo hoog werd dat het evenwicht met andere beleggingscategorieën (obligaties, vastgoed) zoek raakte.

Het Akzo Pensioenfonds bijvoorbeeld mag slechts 30 procent van zijn vermogen in aandelen beleggen. Vorig jaar al dreigde die limiet te worden overschreden en moest voor 118 miljoen aandelen worden verkocht. In de eerste helft van dit jaar was dat volgens een woordvoerder al meer dan die 118 miljoen. Het fonds is niet van plan meer ruimte te maken voor aandelen: 'Die limiet is gebaseerd op een langetermijnvisie, en dient er juist toe om de discipline erin te houden.'

De verkoopdrang komt overigens niet alléén van de limiet. 'Je wordt ook wat voorzichtiger als de beurzen zo omhoog blijven gaan', zegt de woordvoerder.

Niet alle pensioenfondsen worden echter door hun limieten tot verkoop gedwongen, zoals ook zonneklaar blijkt uit de CBS-cijfers. Veel fondsen hebben de afgelopen jaren een beleid gevoerd om meer in aandelen te gaan. Het grootste fonds, ABP, voert het percentage op van 20 procent nu tot 30 procent in het jaar 2000. 'We hebben dus ruimte om op tactische momenten aandelen te kopen of te verkopen', aldus de woordvoerder.

PGGM, de tweede in vermogensomvang, mocht tot vorig jaar slechts 40 procent in in aandelen beleggen, maar die limiet is vorig jaar verhoogd tot 60 procent. Op dit moment staat de meter rond de 55 procent. 'Als ze goede kansen zien, mogen onze fondsmanagers nog steeds aandelen bijkopen', zegt de woordvoerder. En blijkbaar zien ze die: in het tweede en derde kwartaal werd per saldo voor 550 miljoen aandelen gekocht.

Maar sommige fondsbeheerders zijn, net als het Akzo pensioenfonds, huiverig geworden door de enorme stijging op de aandelenmarkten. Beleggingsreus Robeco gaat het wat kalmer aan doen. De commissie die het beleggingsbeleid bepaalt, het Investment Policy Committe, besloot vorige week een deel van de aandelen en obligaties in portefeuille te verkopen. Van de aandelenfondsen (zoals Robeco zelf) wordt 5 procent van het vermogen omgezet in kasgeld. In de mix-fondsen (waarin wordt belegd in aandelen, obligaties, vastgoed, soms ook deviezen) zal vanaf nu 2,5 procent van het vermogen in kas worden gehouden, en zal een groter deel in vastgoed worden belegd.

Daarbij gaat het overigens niet, zoals de Volkskrant gisteren meldde, om een bedrag van 20 miljard dat zal worden verkocht. De fondsen (inclusief de voor institutionele beleggers beheerde vermogens) die het aangaat, beheren met zijn allen ruim 20 miljard; de te verkopen effecten belichamen naar schatting van Robeco een waarde van een half à een miljard.

Uit de cijfers van het CBS blijkt dat de Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars vooral geïnteresseerd zijn in buitenlandse beleggingen, met name in buitenlandse obligaties. Verzekeraars hadden medio dit jaar in vergelijking tot een jaar eerder 72 procent meer buitenlandse obligaties in portefeuille, en pensioenfondsen zelfs 93 procent. Dat was de sterkst groeiende beleggingscategorie. De buitenlandse aandelen waren bij de verzekeraars iets meer, maar bij de pensioenfondsen juist iets minder in trek.

De institutionele beleggers slagen er nog steeds niet in het volle profijt uit de koersstijgingen te halen. Terwijl de AEX-index in het tweede kwartaal steeg met 16,3 procent, steeg de waarde van de aandelenportefeuilles van verzekeraars met 15 procent en van pensioenfondsen met 12 procent, alle afgezien van de aan- en verkopen. De laatste twee jaar hebben de verzekeraars hun collega's bij de pensioenfondsen vrijwel elk kwartaal met enkele procenten verslagen.

De totale beleggingen bij de grootste beleggers van Nederland benaderen de grens van 1 biljoen gulden. In het tweede kwartaal controleerden ze een recordwaarde van 984 miljard gulden. Dat is 5 procent meer dan bij het begin van het tweede kwartaal en 16 procent meer dan een jaar geleden. De beurshausse was vooral verantwoordelijk voor de waardevermeerdering.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden