Beurshandel geniet van beter gooi- en smijtwerk

'Iedereen wilde door dezelfde draaideur terwijl er binnen brand werd geroepen', zo omschreef Cees Smit, hoofd derivaten bij effectenhuis Wesselius, de plotselinge verkoopgolf op de Amsterdamse optie- en effectenbeurs gistermiddag....

Van onze verslaggevers

AMSTERDAM

Floorbroker Ron Nicolaas op de optiebeurs haalde gistermiddag om vijf voor vier even opgelucht adem toen de optiebeurs besloot alle handel een kwartier stil te leggen. 'Het geeft tenminste de mogelijkheid om puin te ruimen.' Op dat moment stond de beursgraadmeter, de AEX-index, nog geen half punt boven de grens van 700.

Even tevoren waren al handelaren van de vloer weggelopen onder het motto: 'Ik heb vandaag alleen maar verkeerde dingen gedaan, ik stop ermee.' Er deden ook geruchten de ronde dat een optiehandelaar failliet was gegaan.

Om tien over vier kon de handel weer worden hervat en trok de index nog met tien punten aan tot een slot van 710,31. Het woord crash nam niemand in de mond. Daarvoor waren ook de omzetten te laag. Op de optiebeurs gingen 210 duizend contracten om. Nauwelijks meer dan de gemiddelde omzet. Op de effectenbeurs werden 38 miljoen aandelen verhandeld; drie miljoen minder dan woensdag.

'Er was meer paniek op de vloer dan onder de klanten. Pas toen de index even onder de 700 dreigde te zakken, werd een aantal particuliere beleggers wel wat paniekerig', constateert Nicolaas.

Velen van hen hebben de afgelopen drie maanden aandelen gekocht met geleend geld. In sommige gevallen was dat geld geleend via een tweede hypotheek op het eigen huis. 'Iedereen had aandelen, je werd voor gek uitgemaakt als je er geen had', aldus Smit.

Institutionele beleggers, pensioenfondsen en grote beleggingsmaatschappijen, waren nog nauwelijks te bekennen, hoewel de koersdalingen al de hele week aanhouden. 'Die kopen pas als de index echt onder de 700 komt', stelde Smit.

De daling van de index begon maandag toen een groot aantal banken de hypotheekrente verhoogde. Gistermiddag leek plotseling de laatste pijler onder de beurskoersen te worden weggeslagen.

De vlam sloeg in de pan nadat de Amerikaanse centrale bankier Alan Greenspan aangaf dat de Fed, het stelsel van centrale banken in de VS, de rente zou kunnen verhogen. Binnen een mum van tijd stond de AEX-index 34 punten lager. 'Toen werd er ineens heel hard aan de boom geschud', vertelde een handelaar.

Bovenop de rentevrees kwamen deze week berichten over negatieve beoordelingen van de Amsterdamse beurs door gerenomeerde buitenlandse fund managers. Daardoor ging de Amsterdamse beurs, met een daling van ruim 3 procent, ook harder onderuit dan de andere Europese effectenmarkten die geen van allen meer dan 2 procent daalden.

In absolute getallen betekende de daling met ruim 25 punten zelfs de op één na grootste daling uit de geschiedenis van de AEX-index. Alleen op zwarte maandag 19 oktober 1987 was de daling nog forser. De index sloot die dag bijna 30 punten lager. In procenten was dat een daling van 12 procent.

Sommige handelaren vonden de correctie van donderdag ook onvoldoende. 'Jammer dat we niet door de 700 gingen. Toen we de vorige keer door de 700 gingen werd er champagne geschonken. Even dacht ik dat we dat vandaag weer zouden krijgen.'

De weerstand op de 700 punten werd ook gesteund door de nieuwe beursmaatregel die gisteren voor het eerst werd toegepast. Om vijf voor vier uur gingen de koersen met meer dan 2 procent omlaag, waarna het beursbestuur de handel gedeeltelijk stillegde zodat beleggers even tot bezinning konden komen.

Op effectenbeurs en optiebeurs werd de zogenoemde computergestuurde handel een kwartier opgeschort. Eveneens mocht vijftien minuten lang niet gehandeld worden in mandjes van aandelen die zijn opgenomen in de AEX-index. Op de optiebeurs werd de handel zelfs volledig stilgelegd om iedereen de gelegenheid te geven administratief orde op zaken te stellen.

Toch werd er ook nadien nog fors verkocht. 'Dit was het betere gooi- en smijtwerk', aldus de handelaar. Vooral de aandelen uit de index waren in de aanbieding. Dat had te maken met de expiratie van de serie maart-opties op de optiebeurs vanmiddag. 'De aandelen werden door de termijncontracten op de index naar beneden gedrukt waardoor er nog meer contracten werden gegeven. Het was een sneeuwbaleffect.'

Zelfs na het slot van de handel op de effectenbeurs om halfvijf werd er nog gespeculeerd op een verdere daling. Op de optiebeurs, die een half uur later sluit, noteerde de maart-serie, die vandaag afloopt, bij het slot 695. Dat wijst erop dat beleggers er rekening mee houden dat de koersen vandaag verder dalen.

'Maar als Wall Street nou herstelt, dan moet iedereen vrijdag gaan kopen om posities in te dekken', aldus Smit.

Tot de grootste dalers behoorde gisteren Nedlloyd. Het havenfonds verraste beleggers met een forse winstdaling waarop de aandelen met 20 procent zakten.

Ook papier- en verpakkingsbedrijf KNP BT (8 procent omlaag) en voedingsmiddelenproducent Nutricia (6 procent) werden afgestraft voor slecht nieuws.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden