De kwestie peter de waard

Beursgenoteerde bedrijven zwemmen in de biljoenen maar ze weten niet wat ze ermee moeten doen

Beursgenoteerde bedrijven zwemmen in de biljoenen dankzij de economische groei en bloei. Ze weten alleen niet wat ze ermee moeten doen. Ze durven niet te investeren, uit angst voor een zeperd. Ze gunnen het de werknemers niet, laat staan de belastingdienst van hun eigen land. Er rest niets anders dan het aan de aandeelhouders terug te geven als ze niet voor Dagobert Duck willen worden uitgemaakt.

Dat doen ze door eigen aandelen in te kopen. Goldman Sachs voorspelde deze maand dat beursfondsen dit jaar daar 1.000 miljard dollar aan zullen uitgeven − 47 procent meer dan vorig jaar. Ter vergelijking: dat is vier keer het bedrag dat volgens de VN nodig is om alle honger in de wereld uit te bannen.

Alleen Apple kocht dit jaar al voor 100 miljard dollar aan aandelen. Shell liet in juli weten met een aandeleninkoopprogramma van 25 miljard dollar te beginnen.

Luca Paolini, hoofdstrateeg van vermogensbeheerder Pictet AM, noemde aandeleninkoop de hoofdoorzaak voor de langste bullmarket in de geschiedenis − de langste periode van stijgende koersen zonder correctie van 20 procent of meer.

Uit zijn berekeningen blijkt dat aandeleninkoop goed is voor 30 procent van de koersstijgingen in de afgelopen 9,5 jaar.

Er zijn andere redenen genoemd voor de beursbonanza: de sterke groeicijfers, de flexibele arbeidsmarkt door de tanende macht van de vakbonden, de belastingverlagingen voor vennootschappen, de geldsmijterij van centrale banken en de opkomst van de ict-giganten wier beurswaarde bedragen hebben bereikt waar zelfs de automobiel- en oliemultinationals nooit van hebben kunnen dromen.

Paolini baseert zich op eerdere, lange periodes van koersstijgingen. De groei van de Amerikaanse economie noch de winstgroei van bedrijven rechtvaardigt de huidige koersstijgingen. De gemiddelde economische groei van de Amerikaanse economie in de huidige bullmarket is 3,8 procent tegen 6,2 procent in vorige periodes. Zelfs als rekening wordt gehouden met een lager inflatiepercentage is dat ‘zwak’.

De zogenoemde kwantitatieve verruiming − het feit dat de centrale banken na de kredietcrisis biljoenen in het financiële systeem staken − kan ook niet de reden zijn. Beleggers hebben dit vooral gestoken in risicomijdende producten zoals obligaties. De geldinstroom bij aandelenfondsen is matig geweest. ‘Dit is waarschijnlijk de minst geliefde bullmarkt in de geschiedenis’, zo schrijft Paolini.

Dat de aandelenkoersen niettemin alle records breken heeft niet zozeer te maken met toenemende vraag naar aandelen, maar met een afnemend aanbod. Doordat beursfondsen massaal hun eigen aandelen inkopen, moeten de prijzen volgens de wet van vraag en aanbod wel blijven stijgen.

Aandeelhouders wrijven zich in de handen. De werknemers en de fiscus kijken met lede ogen toe. En de baten gaan naar de factor kapitaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.