Betuwelijn gebaseerd op foute cijfers

De overheid heeft beslissingen over de aanleg van de Betuwelijn veelal op verkeerde, vaak doelbewust gemanipuleerde, cijfers genomen. De getallen over de milieu-effecten en het toekomstige vervoer over de goederenspoorlijn waren vaak gewenste cijfers en geen zorgvuldig onderbouwde prognoses....

Dat staat in een nog geheim onderzoek dat in opdracht van minister Netelenbos van Verkeer door het Rijksinstituut voor milieu RIVM, TNO en het Centrum voor Energiebesparing is uitgevoerd. De gerenommeerde onderzoeksinstituten hebben onder leiding van hoogleraar Meijerink - voorzitter van de Vereniging van Universiteiten - alle meer dan twintig voorgaande onderzoeken met betrekking tot de Betuwelijn, met elkaar vergeleken.

Volgens het rapport is bij 'de onderbouwing van overheidsbeslissingen, met name met betrekking tot besluitvorming van de Betuweroute te vaak gebruik gemaakt van niet-plausibele, doelstellende scenario's. Ook recente cijfers over het toekomstige goederenvervoer over het spoor zijn veelal geen prognoses, maar streefbeelden.' Ook schrijven de onderzoekers dat vanuit beleidsmatig oogpunt bij vele onderzoeken 'doelbewust aannames zijn gedaan die leiden tot niet-realistische extreem hoge of lage waarden.'

Uit het onderzoek van RIVM, CE en TNO blijkt verder dat het vervoer van goederen over het spoor aanmerkelijk vervuilender is dan het goederenvervoer over weg of water. Alleen in zeer gunstige hypothetische gevallen is het spoor een beetje schoner.

Dat laatste is het geval als de beladingsgraad van het spoor hoog is (en van de weg en water laag), en als motoren van de locomotieven snel schoon worden, terwijl de introductie van schone vrachtauto's en binnenschepen wordt vertraagd.

In de praktijk is het omgekeerde het geval. Vrachtauto's zitten veel voller dan treinen en worden bovendien in hoog tempo schoner. Volgens het onderzoeksrapport zal de uitstoot van de schadelijke stof NO x bij vrachtwagens in het jaar 2009 nog maar eenzesde bedragen van die in 1990.

Voor de trein ziet de toekomst er een stuk milieu-onvriendelijker uit. Door de toegenomen concurrentie verwachten de onderzoekers dat er steeds meer dielseltreinen zullen gaan rijden. Deze stoten 15 procent meer CO 2 en vele malen meer NO x uit dan elektrische treinen. Daarnaast rijden op de Betuwelijn vooral container

treinen en die zijn, vanwege het relatief hoge eigen gewicht ten opzichte van de lading, veel mileu-onvriendelijker dan treinen die bulkgoederen vervoeren.

De conclusie van CE, RIVM en TNO is in lijn met eerdere onderzoeken van CE en RIVM. Het RIVM concludeerde vorig jaar al dat de aanleg van de Betuwelijn niet langer met milieu-argumenten kon worden verdedigd. Indertijd was dat wel een belangrijke reden voor de aanleg van het 160 kilometer langer goederenspoor van Rotterdam naar Duistland. De Tweede Kamer stemde, ondanks grote maatschappelijke protesten, ruim een jaar geleden in met de planen.

Daarvoor was maandenlang gediscussieerd over noodzaak van de lijn. Die discussie was aangezwengeld door actiegroepen en hoogleraren die het economische nut ervan betwijfelden. De kosten zouden in geen verhouding staan tot de opbrengsten.

Maar volgens de regering en de Kamer was de Betuwelijn van groot strategisch belang voor Rotterdam en Nederland.

De onderzoekers van RIVM, CE en TNO wijzen echter op het marginale karakter van het spoorvervoer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.