Betere onderwijsprestaties leveren vrouwen weinig op

Vrouwen presteren al jaren beter op school dan mannen en kiezen steeds vaker voor een bèta-opleiding, maar dat vertaalt zich maar zeer beperkt naar betere perspectieven op de arbeidsmarkt en in de top van het bedrijfsleven. Dat blijkt uit de vandaag verschenen Emancipatiemonitor van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Hier vindt u de belangrijkste conclusies uit het SCP-rapport.

Een dokter verzorgt een patiënt. Meisjes kiezen nog steeds veel vaker voor een zorgopleiding dan jongens, maar de verschillen in de opleidingskeuze worden minder.Beeld anp

Vrouwen voorop in onderwijs

De verschillen in de opleidingen die jongens en meisjes kiezen, nemen steeds verder af. Meisjes kiezen steeds vaker voor een technische opleiding - een stokpaardje van het regeringsbeleid. Daarbij presteren meisjes al jaren beter in het onderwijs dan jongens. Vrouwen volgen vaker hoger onderwijs dan jongens en studeren sneller af.

De trend dat vrouwen meer studeren dan mannen doet zich in heel Europa voor, en is in de meeste andere Europese landen nog sterker: alleen Ierland, Duitsland, Cyprus en Griekenland hebben een lager percentage vrouwen in het hoger onderwijs dan Nederland.

Onderwijsminister Jet Bussemaker presenteert de DigiDuck, een Donald Duck-uitgave die techniek voor kinderen interessant moet maken.Beeld anp

Arbeidsmarktperspectieven blijven gelijk

De betere onderwijsprestaties van vrouwen lijkt zich maar beperkt te vertalen naar een betere positie op de arbeidsmarkt. Hoewel in Nederland relatief veel vrouwen (77 procent) deelnemen aan de arbeidsmarkt, is het totaal aantal uren dat vrouwen gezamenlijk werken een van de laagste in Europa. Dit komt doordat meer dan driekwart van alle werkende vrouwen een deeltijdbaan heeft. Alleen in de Zuid-Europese landen Italië, Spanje, Griekenland en Malta werken alle vrouwen samen minder uren dan in Nederland.

Ook de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen blijven constant. Vrouwen met voltijdbanen krijgen voor hetzelfde werk nog steeds 16 procent minder betaald dan mannen, een hoger verschil dan in de meeste andere EU-landen.

Vrouwen hebben de economische crisis wel beter doorstaan dan mannen. Terwijl de arbeidsparticipatie onder vrouwen gelijk is gebleven, is die bij mannen tijdens de crisis gedaald. Dit komt doordat mannen actiever zijn in zwaargetroffen sectoren, zoals de bouw.

Mannen houden de macht

Het aantal vrouwen in topfuncties neemt geleidelijk toe, maar vrouwen blijven zwaar ondervertegenwoordigd in de hoogste managementposities. Het aandeel van vrouwen in de directies en raden van commissarissen in de honderd grootste Nederlandse bedrijven is in twee jaar tijd wel toegenomen, van 10 naar 15 procent. Het percentage vrouwelijke hoogleraren groeide van 13 naar 16 procent.

Gekeken naar het aantal managers in het gehele bedrijfsleven, scoort Nederland een stuk beter. Zo'n 30 à 35 procent van de hogere managementfuncties wordt door vrouwen bekleed. In dit opzicht hoort Nederland bij de Europese middenmoot.

Baby van drie maanden krijgt melk uit de fles van de moeder.Beeld anp

Rolverdeling blijft traditioneel

Nederlandse vrouwen besteden nog steeds veel meer tijd aan het huishouden en de zorg voor kinderen dan mannen. De bijdrage die mannen leveren aan zorgtaken thuis is de afgelopen jaren niet toegenomen.

Het standaardpatroon voor gezinnen met jonge kinderen is dat mannen voltijd blijven werken, terwijl de vrouw een deeltijdbaan neemt en voor het kind zorgt. Vrouwen verwachten dan ook veel vaker dan mannen dat hun kansen op de arbeidsmarkt afnemen met de geboorte van een kind.

Ondanks de ongelijke verdeling is het aantal Nederlandse mannen dat dagelijks meehelpt in het huishouden (36 procent van de mannen) en aan de zorg voor de kinderen (52 procent) hoger dan in de meeste andere EU-landen.

Emancipatie is fragiel

Hoewel de emancipatie van vrouwen zich op een positieve manier ontwikkeld heeft, waarschuwt het SCP voor een aantal ontwikkelingen die deze trend bedreigen.

Door de bezuinigingen in de zorg zijn vrouwen de afgelopen jaren hard getroffen, doordat zij in deze sector sterk vertegenwoordigd zijn. Het SCP verwacht dat er nog meer bezuinigingsrondes zullen volgen, waardoor de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt verder onder druk komt te staan.

Tegelijkertijd waarschuwt het rapport voor de gevolgen van de 'participatiesamenleving' die het kabinet promoot. De regering wil dat burgers zelf meer verantwoordelijkheid nemen voor de zorg voor mensen in hun omgeving. Dit betekent dat er ook meer gevraagd zal worden van mensen die mantelzorg verlenen, en in deze groep zijn vrouwen sterk vertegenwoordigd. De tijd die vrouwen hieraan kwijt zijn kan ten koste gaan van de tijd die ze overhouden om te werken, vreest het CPB.

Een vrouw verzorgt haar echtgenoot. De groeiende druk op de vooral vrouwelijke mantelzorgers kan volgens het Sociaal en Cultureel planbureau een gevaar vormen voor vrouwenemancipatie.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden