Reportage Fintech-festival

Betalingsnerd verandert in de RAI in hippe fintech-boy

Betalen moet zo simpel mogelijk worden. Op het grootste fintech-festival van Europa in de RAI kijken bezoekers naar pinnende brillen en auto’s. Handig of gevaarlijk?

Het Fintech-festival in de Rai. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Stel je een slimme auto voor die, zodra de benzine op dreigt te raken, zélf een tankstation opzoekt en afrekent. Of een koelkast die zonder tussenkomst van de eigenaar constateert dat de melk op is en nieuwe bestelt. Flauwe sciencefiction? Op Money 20/20, het grootste fintech-festival van Europa, nemen ze het doodserieus. Tot en met woensdag vergapen zich in Amsterdam duizenden bezoekers van over de hele wereld aan de toekomst van de financiële sector.

Voor de automaten die de badges verstrekken, staat ’s ochtends vroeg een rij van vele tientallen meters. Twee wachtende Duitsers verzuchten dat ze die toegangspas liever ouderwets met de post thuis hadden ontvangen. Maar eenmaal binnen gloort hoop en innovatie. Met honderden stands oogt de RAI vandaag als een huishoudbeurs voor bankiers. Kleine start-ups vechten om aandacht. Maar ook de grote multinationals zijn van de partij. Zoals Amazon Pay, dat stelt dat vier op de tien consumenten de komende jaren gaat winkelen met hun stem – denk aan slimme speakers of de smartphone-assistent.

Van de aanwezigen doet het leeuwendeel ‘iets’ met betalen. Het is amper voor te stellen dat dit begin deze eeuw nog als een moetje gold. ‘Bij de banken zaten de betalingen bij wijze van spreken in de kelder’, vatte chief commercial officer Roelant Prins van Adyen het vorig jaar samen. Betalingsverkeer faciliteren was als wc-poetsen. Geen eer mee te behalen, maar als het niet goed gebeurt, regent het klachten.

Dat is veranderd met de opmars van het online winkelen. Gespecialiseerde dienstverleners als PayPal, en later in Nederland Adyen, hebben laten zien dat met betalingen goed geld te verdienen valt. En de banken beseffen nu hoe cruciaal die activiteit is voor het contact met hun klanten. Wat begint met een saaie bankpas, kan met een beetje geluk eindigen met een hypotheek of een andere lucratieve dienst.

Zoals een aanwezige observeert: de betalingsnerds zijn hippe fintech-jongens geworden – de vrouwen zijn vandaag ver in de minderheid. Maar nu? Op het podium breekt de ene na de andere spreker zich het hoofd over hoe, met de toenemende concurrentie en de per transactie gerekende premie die onder druk staat, het betalingsverkeer een melkkoe kan blijven. Betaaldata zijn een goudmijn, betoogt de een. Nog meer klantvriendelijkheid is de sleutel, stelt een ander. Hij wijst op de trend van achteraf betalen: eerst wordt de bestelling van de webwinkel thuis bezorgd, daarna volgt pas de rekening.

Eigenlijk, vat ceo Simon Black van betaaldienstverlener PPRO het in een van de discussies samen, worstelen we allemaal met dezelfde paradox. ‘Voor de klant moet betalen zo simpel worden dat je het niet eens merkt, zoals bij Uber. Maar voor ons als dienstverlener, achter de schermen, wordt het alleen maar ingewikkelder door alle regelgeving.’

Arjan Bol, landenmanager voor Nederland bij Mastercard, beaamt dat. ‘We willen de pijn van betalingen wegnemen’, legt hij uit. Dat kan bijvoorbeeld met zogenoemde ‘wearables’: handige alternatieven voor de pinpas om mee te betalen bij de kassa. Bol toont het zwarte horloge om zijn pols. Maar het kan ook met een ring of telefoon, vertelt hij. Zelfs pinbrillen zijn mogelijk.

Maar zo rimpelloos als de betaling voor de klant verloopt, zo ingewikkeld wordt het aan de achterkant van het proces. Charles Damen van Worldpay, een van de allergrootste spelers wereldwijd, noemt als voorbeeld PSD2. Vanaf 14 september worden in het kader van die nieuwe Europese richtlijn nieuwe, strengere veiligheidseisen van kracht. Klanten die digitaal afrekenen, moeten zich voortaan in principe op twee manieren kenbaar maken. Alleen je creditcardnummer invullen voldoet dus niet meer. Daar komt straks bijvoorbeeld een sms met een eenmalig wachtwoord bij.

Zeer verstandig, vindt ook Damen. Maar ondertussen vrezen winkeliers dat klanten halverwege zo’n betaling afhaken. Om dat te voorkomen, lanceert Worldpay een nieuw digitaal platform waarmee zij beter de risico’s van klanten kunnen inschatten en het proces gestroomlijnd blijft. Want hoe minder moeite het kost, hoe makkelijker de consument de portemonnee blijft trekken. ‘Er zijn landen in Europa waar een op de vier transacties voortijdig wordt gestopt’, vertelt Damen. ‘Wat dat betreft valt er nog een wereld te winnen.’

Dus blijven de betaaldienstverleners druk innoveren. Money 20/20 haakt gretig in op dat imago. In het ronkende persbericht wordt gerept van ‘genieën’ die samenkomen. Overal in de RAI prijken plaatjes van atomen, erlenmeyers en andere symbolen van de harde natuurwetenschappen. Met als ultieme uitvinding – de heilige graal van de financiële dienstverlening – misschien wel de ‘semi-autonome betalingen’. Daarmee worden slimme apparaten als auto’s en koelkasten bedoeld, die straks zelf geld uit kunnen geven.

Handig, maar zit de klant daar wel op te wachten? Moet geld spenderen wel zo simpel zijn? ‘Zo’n auto zal het nooit helemaal zelf doen’, relativeert Damen. ‘Als eigenaar stel je net als nu regels. Denk aan een maximumbedrag. Daarboven moet de gebruiker opnieuw toestemming geven.’ ‘Veiligheid is voor ons niet onderhandelbaar’, stelt ook Arjan Bol van Mastercard. ‘Deze discussie doet me denken aan contactloos betalen. Dat was aanvankelijk ook doodeng. Er gingen verhalen dat we slachtoffer zouden worden van slimme zakkenrollers. En kijk nu eens! Iedereen in Nederland gebruikt het.’

ING-ceo Ralph Hamers: controle witwassen vereist méér digitalisering

De digitalisering van de financiële sector brengt nieuwe risico’s met zich mee, zoals witwassen en andere criminele geldstromen. Maar de oplossing daarvoor is juist meer digitalisering, betoogde Ralph Hamers maandagochtend. De ING-baas sprak in zijn keynote speech over ‘de veilige bank van de toekomst’. ING kwam vorig jaar negatief in het nieuws. De bank moest voor 775 miljoen euro schikken met het Openbaar Ministerie, omdat haar witwasbestrijding tekort had geschoten. In reactie hierop heeft ING het aantal medewerkers voor die bestrijding fors uitgebreid. Maar technologie blijft de sleutel, betoogt Hamers. Als voorbeeld noemde hij het aantal valse meldingen dat de bank binnenkrijgt van verdachte transacties. Die zouden in Nederland dankzij artificial intelligence nu gehalveerd zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden