REPORTAGE

Betalingen door SNS-puinruimer: herenakkoord of oplichterij?

Puinruimer Buck Groenhof liet de bekenden die hij bij SNS inhuurde daarvoor kickbacks betalen. Justitie lijkt vrij sterk bewijs in handen te hebben dat SNS daar schade door heeft geleden.

Buck Groenhof (l) arriveert met zijn advocaat bij de rechtbank in Utrecht.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

'Ik weet nog wel dat ik toen behoorlijk in de war was', memoreert voormalig SNS-puinruimer Buck Groenhof als de rechter hem confronteert met de belastende uitspraken die hij na zijn aanhouding in 2013 deed. Groenhof liet zich toen tijdens een verhoor ontvallen dat hij 'zuivere kickbacks' had ontvangen van Pieter G., een vriend uit Hilversum die door Groenhof bij SNS was binnengehaald als interim-adviseur.

'Mijn moeder lag op sterven en ik voelde me door de ondervragers ontzettend onder druk gezet', aldus Groenhofs verklaring voor de kennelijke wartaal die hij toen uitsloeg bij de FIOD. Drie jaar later herinnert Groenhof zich niets meer over zuivere omkoping. De 142.500 euro die Pieter G. tussen 2010 en 2012 aan zijn Curaçaose bv overmaakte, is bij nader inzien niets meer dan de vereffening van een 'ereschuld'. Deze betalingen betroffen een herenakkoord tussen twee goede vrienden, een privékwestie die volledig losstaat van hun beider werkzaamheden voor SNS Property Finance.

Mesthoop

De man die SNS Reaal in 2009 aantrok om vastgoedtak Property Finance uit te mesten, stond gisteren in Utrecht terecht, omdat hij de mesthoop juist extra ophoogde. Oud-bankier Groenhof wordt verdacht van omkoping, witwassen, valsheid in geschrifte en het leiden van een criminele organisatie.

Vanaf de zomer van 2010 hielp hij een groot aantal vrienden en kennissen aan een riant betaalde baan als 'consultant' bij SNS Property Finance. Deze Groenhofposse, waartoe ook Pieter G. behoorde, bracht de noodlijdende bank voor hun freelancediensten tussen de 188 en 325 euro per uur in rekening. Daarvan sluisden ze 37,50 tot 50 euro direct door naar Groenhof, zonder dat SNS Reaal daarvan op de hoogte was.

Vennootschappen op Curaçao

Groenhof kon zo bijna 1 miljoen euro aan kickbacks bijschrijven op de rekeningen van zijn vennootschappen in Curaçao. De namen van die vennootschappen: Salvadanaio (Italiaans voor spaarvarken), Consus (de Romeinse God van de binnengehaalde oogst) en Corylus (Latijnse naam van de hazelaar, vermoedelijk een verwijzing naar de wintervoorraad die eekhoorns aanleggen van onder andere hazelnoten).

Pieter G. keek het kunstje al snel af van Groenhof en creëerde bij SNS zijn eigen kring van vertrouwelingen die kickbacks aan hém betaalden. G. streek zo gedurende zijn tijd bij SNS ongeveer 8 ton aan 'commissies' op. De betalingen die hij zelf aan Groenhofs Antilliaanse spaarpotjes overmaakte, waren puur vrijwillig, beweerde G. gisteren. Zijn vriend Buck had nog geld tegoed omdat hij G. had geholpen bij de oprichting van zijn bedrijf iLocal.

Duidelijk verband

Het Openbaar Ministerie heeft echter uitgerekend dat het bedrag dat G. aan Groenhof betaalde een duidelijk verband houdt met het aantal arbeidsuren dat G. bij SNS in rekening bracht.

Bij andere verdachten was dat verband nog duidelijker, bijvoorbeeld bij Groenhofs controller en secretaresse Angelique S. Zij kreeg dankzij Groenhof een dik betaalde freelancebaan bij SNS en betaalde haar baas als tegenprestatie 50 euro voor elk uur dat zij bij SNS Reaal kon declareren (zij kreeg 187,50 euro per uur). Gedurende de tijd dat zij voor Groenhof werkte, sluisde ze 134 duizend euro van haar salaris door naar haar baas. Groenhof zou daar recht op hebben omdat hij haar had geholpen met de start van haar bedrijf. De rechter hield haar voor dat zij dan omgerekend ongeveer 500 euro per uur voor dat 'advies' had betaald. Of dat niet een beetje veel was? Ja, dat vond Angelique S. achteraf ook wel.

S. zat gisteren als derde hoofdverdachte in de rechtbank. Zij wordt als hoofdverdachte aangemerkt omdat ze de valse facturen opstelde die de geheime betalingen aan Groenhof moesten verhullen. In opdracht van Groenhof stuurde ze namens zijn vennootschappen tientallen facturen aan medeverdachten, zogenaamd voor 'advies', 'coaching', 'bemiddeling' en andere vage diensten waarvan moeilijk is na te gaan of Groenhof die ook echt heeft geleverd. Zelf ontving S. geen omkopingsbedragen, maar zij profiteerde indirect omdat zij bij SNS een hoog uurloon kon declareren.

Exterieur van het hoofdkantoor van SNS Bank.Beeld ANP

Niet verkroppen

Om de aanklachten tegen Groenhof, S., G. en de andere verdachten hard te maken, moet justitie kunnen aantonen dat SNS Reaal schade heeft geleden door die kickbacks. Met andere woorden: dat de toen noodlijdende bank-verzekeraar die in feite heeft betaald via de te hoge declaraties van de ingehuurde freelanceadviseurs. Het Openbaar Ministerie lijkt daarvoor vrij sterk bewijs te hebben.

Frappant is namelijk dat Groenhof een aantal medewerkers om kickbacks begon te vragen in september 2010, nadat SNS Reaal hem een loonsverhoging had geweigerd. Groenhof gaf gisteren toe dat hij het niet kon verkroppen dat de mensen die hij bij SNS Reaal had binnengeloodst meer verdienden dan hij. Groenhof moest namelijk 40 procent van zijn uurtarief afdragen aan bemiddelingsbureau Boer & Croon, dat hem aan SNS verhuurde. De meeste anderen werden direct door SNS betaald en hoefden deze hoge bemiddelingsfee dus niet te betalen.

Groenhof kreeg het voor elkaar dat SNS de meeste interimmers uit zijn entourage minimaal 50 euro per uur meer ging betalen, en dat deze 'gelukkigen' die tariefsverhoging een-op-een doorsluisden naar Buck G. Een aantal medeverdachten heeft verklaard dat zij met tegenzin akkoord gingen met deze regeling. Zij waren bang dat Groenhof hen op de zwarte lijst zou zetten en hun werkzaamheden voor SNS zou beëindigen. Een van hen verklaarde dat hij ook tevreden was met zijn vorige, lagere uurtarief en dus helemaal niet op loonsverhoging zat te wachten. Dat is een cruciale uitspraak, want dat houdt in dat Groenhof SNS Reaal de ingehuurde consultants meer liet betalen dan nodig, terwijl alleen hijzelf daarvan beter werd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden