Betaaljungle Internet

Wie van virtueel winkelen een gewoonte wil maken, loopt het risico dat de harde schijf van de computer dichtslibt met talloze betaalprogramma's, identificatienummers, wachtwoorden en ander digitaal leed....

De Europese Centrale Bank (ECB) maakt zich zorgen over de regulering van digitaal geld, zo werd vorige week duidelijk bij een vergadering van de Europese ministers van Financiën. Gevolg: de behandeling van de richtlijn die een en ander moet regelen is maar weer eens uitgesteld. Wordt vervolgd over een half jaar, bij de volgende Ecofin-vergadering.

Meer dan eens hobbelt regulering door de overheid achter marktontwikkelingen aan, en vaak is dat maar goed ook. In het geval van digitaal geld loopt de worsteling van autoriteiten met de materie echter aardig in de pas met de moeizame en chaotische markt. E-cash, cyberbucks, cybercoins, Qpass, Millicent, Clickcharge, SSL - digitaal betalen is een jungle. Internetgebruikers die aankopen willen doen, komen tientallen betaalsystemen tegen. Wil je onbeperkt 'shoppen', dan moet telkens software worden geïnstalleerd, een 'pasje' worden aangevraagd of een rekening geopend.

De zorgen van de ECB bewegen zich overigens niet op het vlak van onduidelijkheid voor de consument. Bankpresident Wim Duisenberg wil meer discussie over de eisen waaraan bedrijven moeten voldoen die met digitaal geld werken. Dat zijn namelijk in potentie banken, omdat zij de mogelijkheid hebben geld te scheppen. Als ik rood mag staan op mijn digitale rekening(en), dan zijn er meer 'cyberbucks' in omloop dan waarvoor betaald is in reguliere valuta. De uitgever van digitaal geld is in dat geval een kredietinstelling geworden en die moet, als het aan de ECB ligt, aan dezelfde eisen voldoen als andere kredietinstellingen.

Van dit soort bankjes zijn er inmiddels tientallen, maar er zijn ook veel betaalsystemen die gekoppeld zijn aan een bestaande bank- of girorekening of aan een credit card. Probleem is dat daarmee alleen grotere bedragen kunnen worden afgerekend: de kosten van een betaling overstijgen anders het betaalde bedrag en daar zijn winkeliers niet dol op.

Die kosten zijn echter wel een belangrijke oorzaak van de aanhoudende aarzeling bij bestaande banken om fors te investeren in digitaal betalen. Ze halen immers nog steeds een deel van hun omzet uit het betalingsverkeer, waarbij vooral wordt geleund op het versturen van afrekeningen. Dat is er met digitaal geld niet meer bij. Dat zijn slechts bytes die heen en weer flitsen en daar kan een bank moeilijk tolgeld voor vragen.

Het digitale betaalsysteem I-pay van de Nederlandse banken is een voorbeeld van de krampachtige manier waarop de gevestigde financiële instellingen te werk gaan: het was een systeem dat alleen geschikt was voor gebruik door Nederlandse partijen. Op Internet is zo'n beperking een doodzonde en het gevolg was dat I-pay nooit door meer dan enkele tientallen Internetwinkels in gebruik is genomen. In een poging te redden wat er te redden valt, wordt overigens deze weken een update van I-pay geïntroduceerd, genaamd 'I-pay met SET'. SET (Secure Electronic Transaction) slaat op een internationaal geaccepteerde standaard voor veilig betalen die creditcard-bedrijven hebben ontwikkeld. Nu kunnen ook buitenlandse klanten bij Nederlandse Internetwinkels afrekenen.

Over SET is iedereen tevreden: veilig betalen via Internet kán. Alleen moet je de genoemde software en de link naar een bestaande rekening voor lief nemen.

Van systemen zoals I-pay zijn er velen, maar ook alternatieven die werken met geld in meer anonieme vorm zijn ruim voorhanden. Daarvan heeft het Amsterdams-Amerikaans bedrijfje Digicash altijd de meeste aandacht getrokken, maar Digicash kon zijn technologisch zeer geavanceerde product e-cash niet aan de man brengen, en ging vorig jaar failliet. Inmiddels heeft een nieuw bedrijf, E-Cash Technologies, de concepten van Digicash overgenomen. Ook de Nederlandse participatiemaatschappij Gilde, die een strop boekte met Digicash, is bij die doorstart betrokken.

Dergelijke avonturen kenmerken in hoge mate deze markt. Voor de Consumentenbond is dat een van de redenen om nog niet een voorkeur uit te spreken voor bepaalde systemen. 'Alleen van blind je creditcardnummer verzenden is duidelijk dat het echt onveilig is, over de andere methoden kunnen we nog geen oordeel geven', aldus de woordvoerder. 'Op dit moment beschikken we over een panel van ongeveer tweeduizend mensen die regelmatig aankopen doen via Internet en hun betaal-ervaringen met ons delen. Soms vragen we hen bepaalde systemen eens uit te proberen. Op klachten die uit dit panel komen, zijn we zeer alert.'

Via Internet (www.panel.consumentenbond.nl) probeert de Consumentenbond het aantal panelleden tot vijfduizend op te voeren. 'Daarna overwegen we om een grondig onderzoek te verrichten naar de verschillende systemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden