reportage

Betaalbare huurwoning niet aan te slepen

Vooral jongeren schreeuwen om een woning met een huur van 700 tot 950 euro. Utrecht maakt er werk van en hoopt zo hoogopgeleiden vast te houden.

Milan (L) en Niek in hun woning in woontoren De Verkenner in de wijk Kanaleneiland in Utrecht.Beeld Freek van den Bergh

Een toren bierkratten staat in de hal van het gloednieuwe appartement, aan de muur hangen polaroids van feestmomenten. Milan (29) en Niek (28) zijn nog zichtbaar aan het bijkomen van hun housewarmingparty. De twee vrienden huren sinds de oplevering vorige maand een van de 71 'middeldure' huurwoningen in De Verkenner, een 16 verdiepingen hoog, uit bruine bakstenen opgetrokken woontoren in het hart van de Utrechtse wijk Kanaleneiland.

Utrecht is een van de steden die wél vaart zetten achter de bouw van een op dit moment gewild product op de woningmarkt: middeldure huurwoningen, die ongeveer 700 tot 950 euro per maand kosten. Daarvan zijn er veel te weinig. Ook in een wijk met een niet al te positief imago als Kanaleneiland staan met name jongeren in de rij voor deze woningen. Ze hebben nog geen vast contract, nodig voor een koopwoning. Ze zijn zzp'er of willen zich nog niet zo vastleggen.

Milan werkt in Amsterdam, 'maar Utrecht is leuker en betaalbaarder'. Niek studeert nog. Ze huren met een 'friends-contract' samen deze woning voor 940 euro, wat betekent dat ze allebei een eigen huurcontract hebben. 'Het is niet de bedoeling dat we tien jaar gaan samenwonen, maar dit is wel erg gezellig', zegt Milan met een brede grijns. 'Er wonen hier veel jongeren, over ons feestje klaagden de buren nauwelijks. Alleen de techno in de badkamer galmde volgens een buurman iets te veel.'

Het friends-huurcontract blijkt populair. In De Verkenner vind je meer samenwonende vrienden van eind twintig. Ict-er Sjoerd (29) en een goede vriend huren er een van de grootste (105 vierkante meter) en duurste (1.050 euro) appartementen, met vanaf hun balkon een prachtig uitzicht op de Prins Clausbrug over het Amsterdam-Rijnkanaal. Voor Sjoerd is een huis kopen nog even te hoog gegrepen, vanwege een forse studieschuld; maar met deze woonvorm is hij erg in zijn nopjes.

Mark (26) die met een voormalige studiegenoot hoog in de toren woont, zegt: 'In plaats van een harde overgang van je studententijd naar het echte leven is dit een prettige, zachte landing.' Zijn vriendin woont in Amsterdam, voor samenwonen vindt hij het nog net te vroeg. In het weekend gaan ze lekker de stad in. Al is, zegt hij, het uitgaan in Utrecht 'wel erg op studenten gericht'.

Mark werkt in Rotterdam. Zijn huisgenoot werkt in Leiderdorp. Ook dat is opvallend in De Verkenner: veel bewoners zien de centrale ligging van Utrecht als een voordeel in een levensfase dat ze verwachten nog van baan te wisselen. Ook tref je er zzp'ers en jonge stelletjes. Sommigen weten nog niet precies waar ze zich uiteindelijk gaan vestigen. Anderen hadden liever een goedkopere socialehuurwoning betrokken, maar daarvoor moet je in Utrecht jarenlang op de wachtlijst staan.

Het complex De Verkenner is van woningcorporatie Mitros. In de plint van de woontoren is een afdeling met 15 woningen voor autistische jongeren. De bedoeling is met dergelijke nieuwbouw Kanaleneiland gemengder te maken, door toevoeging van woningen voor meer kapitaalkrachtige woningzoekenden: nu zijn er voornamelijk sociale huurwoningen in flats, er komen (duurdere) huurwoningen en koopwoningen bij. Dat blijkt een schot in de roos. Ook in deze met Overvecht minst populaire woonwijk van de stad waren alle woningen al ver voor de oplevering verhuurd.

'De vraag naar dergelijke huurwoningen is enorm gestegen', zegt wethouder Paulus Jansen (SP). Sinds vijf jaar geldt een inkomensgrens voor socialehuurwoningen. Huishoudens die net boven die grens (34 duizend euro) verdienen, zijn aangewezen op de vrije sector. Ook wil Utrecht graag de net afgestudeerde hoogopgeleiden behouden, die vanwege de gespannen woningmarkt vaak noodgedwongen de stad verlaten. Jongeren willen nu vaak liever huren dan kopen, merkt Jansen op. Ze hebben ook vaker een flexibel arbeidscontract.

Het aandeel vrijesectorhuurwoningen is in Utrecht maar 8 procent van het totale woningbestand. De komende tien jaar is er behoefte aan 2.000 nieuwe vrijesectorhuurwoningen extra per jaar, becijferde de gemeente, vooral met een huurprijs tot 900 euro.

Kanaleneiland, met linksachter De VerkennerBeeld anp

Daarom stimuleert Utrecht de bouw van middeldure huurwoningen. Bijvoorbeeld door een belegger die huurwoningen bouwt de grond goedkoper aan te bieden als hij belooft minimaal tien jaar het gebouwde te verhuren. 'Het gaat ons niet om maximale exploitatie van de grond', zegt Jansen. 'Ook de opbrengst telt mee.'

De omslag is nu zichtbaar. De komende jaren worden er meer huurwoningen gebouwd dan koopwoningen. Van de 12 duizend nieuwe woningen die Utrecht er tot en met 2018 bij krijgt zijn er ruim 3.000 koopwoning, ruim 5.000 sociale huur (inclusief al dan niet zelfstandige studentenwoningen) en ongeveer 3.000 middeldure huur. Alleen in de vinexwijk Leidsche Rijn wordt nog meer koop dan huur gebouwd.

Maar al worden er de komende jaren duizenden huurwoningen bijgebouwd, onder meer op de Kop van Lombok, in Overvecht en aan de rand van het centrum, het is volgens de wethouder nog niet genoeg om aan de enorme vraag te voldoen.

Matthijs (29) en zijn vriendin wisten wel een van de appartementen in de Verkenner te bemachtigen. 'We zagen het bouwbord toen we op weg waren naar de kerk', vertelt Matthijs. Volgende maand gaan ze trouwen.

'Ik werk in Zoetermeer, mijn vriendin in Ede', vertelt Matthijs. 'Dit is voor ons ideaal. Wij vinden Utrecht een leuke stad, dat weegt op tegen dicht bij je werk wonen.'

Ze kenden het niet al te positieve imago van Kanaleneiland. 'Maar we wilden juist wel in een buurt wonen die gemengd is. Maar dit is gewoon een hele blanke flat, hier wonen nauwelijks allochtonen.'

1.000 belangstellenden voor 88 appartementen

Meer dan duizend belangstellenden hebben zich gemeld voor 88 te bouwen huurappartementen in de Neudeflat in hartje Utrecht: de tweekamerappartementen in de enige naoorlogse flat in de historische Utrechtse binnenstad zijn ruim 50 vierkante meter en kosten ongeveer 1.000 euro per maand. Bij projecten met middeldure huurwoningen (711-900 euro per maand) in de vier grote steden melden zich volgens Syntrus Achmea, de grootste woningbelegger van Nederland, altijd veel meer gegadigden dan er appartementen zijn. De meeste gemeenten doen te weinig om het aandeel middeldure huurwoningen, met een huur tussen de 711 en 900 euro, te vergroten. Alleen de vier grote steden komen langzaamaan op dreef, constateert adviesbureau Stec Groep in een recent onderzoek onder ruim honderd gemeenten. Daar komen er de komende vier jaar zeker 10 duizend bij.

Veel jonge gezinnen hebben de afgelopen twee jaar de grote stad verruild voor een woning in een kleinere gemeente in de omgeving. In de grote steden worden wel relatief meer baby's geboren dan gemiddeld in Nederland. In 2014 en vorig jaar verlieten meer gezinnen met een of meer kinderen jonger dan 4 jaar Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht dan in de vijf voorgaande jaren. Ze hebben vaak een hoog inkomen, aldus het CBS. Dat maakt de kans groter dat zij de stad verlaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden