Bestuurder Vogelaar van LTO-Nederland heeft nu al zijn conclusies getrokken 'Ik denk dat die mestboycot er gaat komen'

Samen met Wien van den Brink ontketent Jan Cees Vogelaar bij LTO-Nederland een revolutie. De brave boerenbond vreest zelfs het parlement niet meer....

Van onze verslaggever

Gerard Reijn

DEN HAAG

Het debat in de Tweede Kamer over de mestwet Minas (Mineralen Aangifte Systeem) is nog maar nauwelijks begonnen of Jan Cees Vogelaar heeft zijn conclusies al getrokken. 'Ik denk dat die mestboycot er komt.'

Vogelaar is sinds 1 januari bestuurder van de boerenorganisatie LTO-Nederland. De voormalige dissident werd in de eerste directe verkiezingen in die organisaties met ruime meerderheid gekozen tot voorzitter van de melkveehouders; de immer pijprokende Wien van den Brink, net zo radicaal als Vogelaar, bij de varkenshouders.

Het tweetal, vorig jaar al zij aan zij bij het organiseren van de mestboycot, heeft bij LTO-Nederland een revolutie ontketend. De brave 'voormannen' zijn vervangen door diehards bij wie vergeleken Arie Groenevelt een kindermeisje was.

Minas wordt een test-case, en Vogelaar zet hoog in. Terwijl de Kamerleden nog concessiesbedenken om maar zo veel mogelijk 'draagvlak' te creëren bij de boeren, legt Vogelaar uit wat hij wil. LTO heeft een plan neergelegd, en dat moeten ze maar overnemen. 'Niet een stukje, zoals het afzien van heffingen. Ze kunnen er niet een beetje in shoppen. Als ons plan niet in zijn geheel wordt aanvaard, dan hebben we een conflict', dreigt hij.

Volgens het wetsvoorstel van de regering moet een groot deel van de veehouders een mineralenboekhouding bijhouden, zodat duidelijk wordt hoeveel fosfaat en stikstof er op het land achterblijft. Als dat te veel is, moet er een heffing worden betaald. Volgens milieuorganisaties kan dat een boer 2500 gulden kosten, volgens de regering 1000 gulden, volgens LTO-Nederland 20 tot 30 duizend gulden.

Het LTO-plan gaat volgens Vogelaar verder dan het regeringsplan. 'Alle boeren moeten een mineralenboekhouding bijhouden. Dat is niet een stap achteruit, dat is twee stappen vooruit. Volgens de plannen van de regering hoeft maar eenderde van de veehouders een mineralenboekhouding bij te houden. Wie niet ziet dat ons plan beter is, is niet goed bij zijn hoofd.'

Geen heffingen op de overschotten, zoals de regering wil, geen volgens LTO onhaalbare 'verliesnormen' (die aangeven hoeveel fosfaat en nitraat er op het land mag achterblijven). De oude normen zijn scherp genoeg tot het jaar 2000, vindt Vogelaar. Dat een vrijblijvende mineralenboekhouding zonder enige sanctie niets zou opleveren, omschrijft hij als 'slap gelul'. 'Ik denk dat we dankzij de mineralenboekhouding, zonder heffingen, 10 tot 15 procent minder mineralen zullen gebruiken. Gewoon, omdat de boer efficiënter gaat werken.'

Vogelaar vindt het wel prettig duidelijk te zijn, duidelijker dan zijn voorgangers. 'Wat hebben we aan dat gelul over een grammetje meer, een normpje minder. Het gaat om de hoofdlijnen. En die hebben we nu duidelijk uiteengezet.'

Dat hij met zijn radikale opstelling steun zou verliezen bij zijn eigen achterban, verwacht hij niet. 'Uit een enquête in De Boerderij blijkt dat er dubbel zoveel mensen gaan meedoen. En met de oude boycot is het ministerie al tot 2066 aan het procederen.'

Om de steun van de parlementariërs maalt hij nauwelijks. Met zichtbaar genoegen herinnert hij zich de gesprekken met parlementariërs. 'Ze zeiden dat ze niet bang zijn voor een boycot. Maar dan vragen ze wel even later: ''Als wij dit doen, wat doen jullie dan met de boycot?''. Zeg ik: ''Daar zijn julie toch niet bang voor?'''

Hij denkt dat hij de steun van het publiek heeft Maar milieu scoort toch hoog in opiniepeilingen? Briesend: 'Mensen stappen drie, vier keer per jaar op het vliegtuig voor een vakantie. Dan donderen ze twintig ton kerosine naar beneden, en om hun geweten af te kopen nemen ze een abonnement voor 35 gulden op dat blaadje van Pieter Winsemius.'

Erg pessimistisch is hij niet over de onontkoombaar lijkende confrontatie met wet en gezag. 'Met goede argumenten win je altijd. En wij gaan die argumenten eventueel steunen met een mestboycot.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.